W 2006 roku deweloperzy oddali mało obiektów, choć są to prawdziwe olbrzymy. Ich działalność koncentrowała się głównie na budowie nowych centrów handlowych.
Oddana do użytku Manufaktura w Łodzi i szykowane do startu na jesień 2006 r. Złote Tarasy w Warszawie to niewątpliwie pierwsza liga obiektów handlowych w kraju. Znaczenie w branży zapewnia im nie tylko olbrzymia powierzchnia czy wybór marek oferowanych klientom. Nie bez znaczenia jest ich wyjątkowa forma architektoniczna. Łódzkie centrum to zrewitalizowana przez francuskiego dewelopera Apsys dawna fabryka. Stołeczny gigant, budowany przez spółkę Złote Tarasy (ING RE i miasto Warszawa) odznacza się zaś nowoczesną architekturą z dachem o niespotykanej formie i konstrukcji. Na październik 2006 r. zaplanowano także otwarcie dużego projektu ECE — Galeria Krakowska. I na tym praktycznie kończy się krótka lista obiektów handlowych oddanych do użytku w 2006 r.
— W tym roku odnotujemy najniższą od 6 lat liczbę otwarć obiektów handlowych. Nie oznacza to braku zainteresowania deweloperów inwestowaniem w Polsce. Wynika natomiast z poszukiwania przez nich nowych lokalizacji (np. mniejsze miasta, duże osiedla) czy form handlu (np. outlety). Do końca 2007 r. przybędzie ponad 377,5 tys. mkw. powierzchni handlowej tego typu — wylicza Anna Wysocka, szef działu powierzchni handlowych CB Richard Ellis Polska (CB RE).
Dlaczego Polska?
Niesłabnące zainteresowanie deweloperów wynika z sytuacji gospodarczej i społecznej w kraju, a także z dużych możliwości rozwoju poza głównymi miastami. Z opracowania CB RE wynika, że w tej chwili w Polsce jest ponad 3 mln mkw. nowoczesnej powierzchni handlowej.
— Znakomita jej część znajduje się w kilku miastach: Warszawie, Poznaniu, Łodzi, Wrocławiu, Krakowie, Trójmieście, Szczecinie oraz aglomeracji śląskiej. Z tego w stolicy znajduje się ponad 30 proc. Najwyższy współczynnik powierzchni handlowej ma Poznań (560,5 mkw. na 1 tys. mieszkańców), a najniższy notowany jest na Śląsku (260 mkw. na 1 tys. mieszkańców) — mówi Anna Wysocka.
Średnia krajowa, obliczona przez CB RE, wynosi nieco ponad 100 mkw. na 1 tys. mieszkańców. Pod względem nasycenia pozostajemy daleko w tyle za starą piętnastką Unii Europejskiej i zajmujemy 15. miejsce. Średnia dla całej Europy wynosi blisko 160 mkw. na 1 tys. osób, a u lidera, którym jest Szwecja, współczynnik ten wynosi 340 mkw.
Na decyzje o budowie nowych obiektów handlowych w Polsce wpływa także wysoki poziom wydatków konsumentów na 1 mkw. powierzchni. Wynosi on blisko 75 tys. EUR. Wysokość tego współczynnika wynika z niskiego nasycenia Polski nowoczesnymi obiektami handlowymi. Jest on wyższy niż we Francji, Hiszpanii, Portugalii, Austrii, Danii, na Łotwie, w Holandii, Szwecji i Estonii. Można więc budować, gdyż ciągle się to opłaca. We wspomnianej już Szwecji poziom wydatków na 1 mkw. wynosi około 40 tys. EUR i wciąż jest to rynek, gdzie buduje się nowe powierzchnie handlowe. Rzecz jasna, ma to związek z wysokim poziomem życia u naszych sąsiadów zza Bałtyku. W Polsce jednak również zaczynają być widoczne skutki poprawy sytuacji gospodarczej. Wzrasta też optymizm konsumentów. To przekłada się na wzrost wydatków. Przy stosunkowo niskim ryzyku inwestowania w nieruchomości handlowe nadal nie brak chętnych do budowania obiektów.
Place budowy
Niewątpliwie największe place budowy centrów handlowych znajdują się obecnie we Wrocławiu, gdzie w ciągu najbliższych dwóch lat podwoi się użytkowana powierzchnia handlowa. W 2007 r. duża będzie także podaż w Poznaniu, na Śląsku, w Trójmieście oraz mniejszych miastach.
Kilku najbardziej aktywnych deweloperów pochwaliło się nam swoimi już realizowanymi działaniami i planami na przyszłość.
Echo Investment kontynuuje budowę Pasażu Grunwaldzkiego we Wrocławiu (130 tys. mkw. powierzchni całkowitej). Spółka z satysfakcją podkreśla, że udało się jej dokupić teren przylegający do działki, na której powstaje Pasaż. Pozwoli to w przyszłości rozbudować obiekt o obiekty biurowe i rekreacyjne. Deweloperowi udało się wynająć praktycznie całą powierzchnię handlową. Najemcy zajęli 98 proc. obiektu. Spółka zdobyła także trzy nowe działki w Poznaniu, Słupsku i na Węgrzech w Budapeszcie. Jeśli chodzi o krajowe inwestycje, planuje, że w stolicy Wielkopolski zrealizuje centrum, które będzie większe od największej dotąd inwestycji Echa — Pasażu Grunwaldzkiego. W Słupsku zaś chce wybudować największe w tym mieście centrum handlowo-rozrywkowe. Są też bliższe plany. Na jesieni powinien zostać oddany do użytku Pasaż Świętokrzyski w Kielcach (16,5 tys. mkw. powierzchni całkowitej).
Z kolei Parkridge CE Retail uzyskał w tym roku dwa pozwolenia na budowę Focus Parków — w Bydgoszczy i Zielonej Górze. Trwają prace budowlane przy tych projektach oraz w Rybniku, gdzie deweloper uzyskał pozwolenie już wcześniej. Przedstawiciele spółki informują o zakupie kolejnych trzech działek pod centra handlowe. Parkridge planuje także realizację parków handlowych pod nazwą Multi Park. Ponadto deweloper pozyskał głównych najemców do swoich obiektów. Będą wśród nich operatorzy supermarketów, kin, marketów AGD RTV oraz najważniejsze marki z dziedziny mody i urody.
Konkurent Parkridge’a na Śląsku — spółka Plaza Center — wśród swoich osiągnięć wymienia budowę trzech obiektów: w Lublinie, Rybniku i Sosnowcu oraz zakup działki w Suwałkach. Pierwsze trzy osiągnęły wysoki poziom najmu. W Lublinie wyniósł on 91 proc., w Rybniku 93 proc., a w Sosnowcu 88 proc. Plany zakładają, że planowane centrum Suwałki Plaza będzie miało charakter handlowo-rozrywkowy. Najemcą supermarketu zostanie sieć Stokrotka. Galeria handlowa ma pomieścić sto sklepów.
Tymczasem TriGranit rozpoczął realizację w Katowicach osiedla Dębowe Tarasy, będącego częścią kompleksu handlowo-rozrywkowego wraz z osiedlem mieszkaniowym i biurowcami, realizowanego pod nazwą Silesia City Center. Spółka zainteresowana jest także budową centrum handlowego w okolicach jeziora Dąbie w Szczecinie.
Planowane otwarcie Galerii Krakowskiej nie wyczerpuje zaś listy inwestycji realizowanych przez ECE. Niedawno wmurowany został kamień węgielny pod Galerią Bałtycką w Gdańsku. Inwestor przyznaje także, że zbliża się do domknięcia formalności umożliwiających mu budowę galerii handlowej Kaskada w centrum Szczecina.