Słoń dla zasłużonych

Agnieszka Ostojska-Badziak
opublikowano: 26-10-2007, 00:00

Miesięcznik „Forbes” zalicza Arnolda Maersk Mc-Kinney Mollera do najbogatszych ludzi świata: 5,1 mld dol. to fortuna pokoleń. Z morza się wzięła i skromnego parowca z gwiazdą na banderze. Bo taki był początek.

R

Rodzina od wieków była związana z oceanami — nazwisko Maersk spotyka się już w XVI–wiecznych dokumentach w Ballum w północnym Schleswigu w Danii. Może dlatego nazwa firmy A. P. MŅller-Maersk Group składa się z nazwisk — Arnold Peter MŅller to założyciel, a Maersk — to panieńskie nazwisko jego babci, Kiersten Pedersdatter Maersk.

Przypominacz

A skąd gwiazda w logo firmy? Kiedy w 1886 r. kapitan Peter Maersk MŅller objął dowództwo parowca „Laura”, statek pływał pod czarną banderą z niebieskim pasem i siedmioramienną gwiazdą. Towarzyszyła ona kapitanowi przez resztę życia — w liście do żony pisał: „Ta mała gwiazda to przypominacz. Przywołuje wspomnienia wieczoru, w którym tak gorąco się za Ciebie modliłem, by dał mi znak, że potrafię rozpoznać drogę w niezmierzonej szarości. Przypomina mi również, że Bóg słucha naszych modlitw”.

Ów pamiętny wieczór naznaczyła choroba morska pani kapitanowej. Dzielnie towarzyszyła mężowi, ale to był ostatni raz, gdy zechciała dotrzymać mu towarzystwa...

„Laura” pływała pod tą flagą do końca 1909 r., potem została sprzedana. Pięć lat wcześniej — w 1904 r. — kapitan Peter Maersk MŅller założył — wraz z synem — firmę w Svendborgu: Aktieselskabet Dampskibsselskabet Svendborg. Za logo obrał siedmioramienną gwiazdę na granatowym tle. Pierwszym nabytkiem młodej kompanii stał się parowy statek rybacki, nazwany „Svendborg”.

Dziedzic

Rodzina MŅllerów przeprowadziła się do Svendborga w 1884 r. Ośmioletniego wówczas syna, Arnolda Petera MŅllera, wysłano do prywatnej szkoły. Po jej ukończeniu rozpoczął naukę w zawodzie kupca. W 1895 r. zaczął pracę jako praktykant w firmie, której właściciel robił interesy z jego ojcem — w Newcastle. Potem zatrudniła go firma eksportowa w Prusach Wschodnich, w Królewcu. Po dwóch latach przeniósł się do Petersburga, do linii żeglugowej. Po powrocie do Danii (w 1904 r.) objął stanowisko menedżera działu czarterów w C. K. Hansen, jednej z największych w Kopenhadze firm wynajmujących statki.

Gdy w tym samym roku otworzyli z ojcem własną firmę, miał 28 lat i głowę pełną planów. W 1910 r. ożenił się z Chastine Estelle Mc-Kinney. Mieli dwie córki i dwóch synów. Czas pokazał, ze ster spółki przejęło jedno z dzieci.

Pionierska „Leise”

Młody, ambitny biznesmen nie zawsze zgadzał się z radą nadzorczą. Dlatego w 1912 r. założył nową spółkę — Aktieselblat, z siedzibą w Kopenhadze. Obie firmy postawiły na flotę parową. Statki nabywane przez młodego Arnolda nosiły imiona członków rodziny: „Lexa Maersk” i „Hulda Maersk” to frachtowce „ochrzczone” imionami sióstr przedsiębiorcy.

W 1921 r. A. P. MŅller kupił pierwszy statek z napędem silnikowym, nazwany „Leise Maersk” po babci — Elisabeth Jens Hansendatter, zdrobniale: Leise. Ten statek to ikona firmy. Pierwszy na świecie z mechanizmem śrubowym, a w firmowej flocie — pionierska jednostka z silnikiem diesla, z przeznaczeniem do frachtu.

Gdy siedem lat później firma uruchomiła dalekomorskie połączenia liniowe, „Leise Maersk” wypłynęła w rejs jako pierwsza. 12 lipca 1928 r. wyruszyła z Baltimore na wschodnim wybrzeżu USA, potem kanałem Panamskim na Daleki Wschód. I z powrotem — tą samą trasą.

Dobra passa „Leise Maersk” skończyła się 23 listopada 1940 r. — jako pierwsza z floty firmowej padła ofiarą torped niemieckich. Zginęło 15 duńskich marynarzy.

Dania znajdowała się już pod niemiecką okupacją, dlatego „Leise Maersk” pływała pod brytyjską banderą. W czasie inwazji Niemców na Danię wszystkie statki Maersk-MŅller znajdowały się na morzu. Poza zasięgiem Niemców, ale i poza kontrolą zarządu i udziałowców. Dosłownie wieczór przed wejściem Niemców, Arnold Peter MŅller razem ze współpracownikami analizował sytuację każdego statku, wydając szczegółowe instrukcje postępowania. Do wszystkich jednostek floty poszło rozporządzenie na czas wojny: firma przenosi się do USA.

W tych wojennych dniach w związek małżeński wstąpił pierworodny syn Arnolda Petera — Arnold Maersk Mc-Kinney MŅller, przedstawiciel trzeciego pokolenia pracującego w rodzinnej firmie. Wybranką była jego szkolna miłość, Emma. W maju 1940 r. młoda para dotarła do Nowego Jorku, by stamtąd kierować przedsiębiorstwem. Nim ponownie znaleźli się w Dani, minęło siedem lat.

Na nowych polach

O rozwoju floty Maersk-MŅller po II wojnie zdecydował rosnący popyt na ropę naftową. Zaczęto stawiać na jednostki o dużej ładowności, głównie tankowce.

Nowy rozdział w historii firmy otworzyły lata 60. — w 1965 r. umarł Arnold Peter MŅller, a szefowaniem firmie zajął się jego pierworodny syn, Arnold Maersk Mc-Kinney MŅller.

Nieco wcześniej, w 1960 r., Maersk-MŅller ubiegała się o koncesję na poszukiwania złóż ropy naftowej. Powstało Duńskie Konsorcjum Wydobywcze (dzisiejsze Maersk Olie og Gas AS), które rozpoczęło poszukiwania na Morzu Północnym. W lecie 1972 r. ruszyła Dan Field — pierwsza duńska platforma wydobywcza. Dziś, prócz złóż na Morzu Północnym, Grupa A. P. MŅller-Maersk wydobywa również ropę w Katarze, Algierii i Kazachstanie. I prowadzi też poszukiwania nowych złóż — na Morzu Północnym, w północnej Afryce, Azji Centralnej, Środkowym Wschodzie i w Ameryce Południowej.

Order dla...

Arnold Maersk Mc-Kinney MŅller wycofał się z czynnego zarządzania w 1993 r. Aktywny partner senior nadal ma wiele do powiedzenia w sprawach firmy, pozostającej w rękach członków rodzin: MŅller, Maersk, Mc-Kinney, którzy powołali familijne fundusze.

Arnold Maersk Mc-Kinney MŅller owdowiał przed dwoma laty. Ma trzy córki. Zajmuje się filantropią — jeden z jego najznamienitszych prezentów pro publico bono to gmach opery usytuowanej naprzeciwko Pałacu Królewskiego w Kopenhadze. I Amaliehaven — park dla mieszkańców stolicy. Ufundował wiele szkół, wystaw narodowych, muzeów. Za swą działalność otrzymał Order Słonia, przyznawany w Danii od 1458 r. członkom rodzin królewskich i głowom państw.

Wielki honor za niepospolite czyny.

Agnieszka Ostojska-Badziak

Foto: East News

Stuletni dorobek

A. P. Moller-Maersk Group, światowy gigant morskiego handlu. Zarządza ponad 500 kontenerowcami — z tego 220 to własność firmy. W swej flocie firma ma również: gazowce, tankowce (140 to własność grupy), drobnicowce, promy samochodowe oraz statki typu ro-ro, czyli pasażersko-towarowe. Do firmy należą również sieci supermarketów: Nett, Fotex, Bilka w Danii, Niemczech, Wielkiej Brytanii i Szwecji.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Agnieszka Ostojska-Badziak

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu