Wśród pozapłacowych benefitów dla pracowników małych i średnich firm wciąż królują telefony komórkowe, komputery i samochody służbowe. — Ich powszechność powoduje jednak, iż nie posiadają one wartości dodanej dla pracowników. Poza tym traktowane są bardziej jako narzędzia pracy niż element motywacji — mówi Adam Kędzierski, dyrektor handlowy Benefit Systems.
Wrażenia nie robią już także bony i karty rabatowe. Trudno natomiast zmotywować pracownika płacą zasadniczą, której wysokość jest stała i niezależna od rezultatów pracy.
— Program motywacyjny powinien uwzględniać potrzeby pracowników, którzy oczekują ciągłej poprawy warunków pracy i zróżnicowanych form nagradzania — twierdzi Magdalena Słomczewska, kierownik kategorii Motywacja Pracowników z Sodexo Motivation Solutions.
Nakarmić pracownika
Dlatego coraz większą rolę odgrywa dostosowanie rodzajów benefitów do potrzeb pracowników. Najbardziej pożądane są benefity związane z ochroną lub poprawą zdrowia, takie jak finansowanie opieki medycznej. Ważne jest także zabezpieczenie na przyszłość, a więc emerytura i ubezpieczenia. Niestety pracodawcy niechętnie finansują tego typu świadczenia, głównie ze względu na bariery prawne i brak zachęt podatkowych.
— Mniejszym powodzeniem w małych i średnich firmach cieszą się instrumenty finansowe, fundusze emerytalne, ubezpieczenia inwestycyjne oraz na życie — potwierdza Sylwia Rzemieniewska, dyrektor zarządzający Target Polska.
Jednak możliwości wyboru innych świadczeń są praktycznie nieograniczone. Funkcjonują na przykład liczne programy kafeteryjne oferujące elastyczny wybór świadczeń przez pracowników z obszaru zdrowia i urody, kultury i rozrywki, turystyki, sportu, edukacji i wielu innych. Często pracownicy sami mówią, czego potrzebują.
— Dzięki marketingowi szeptanemu i polecaniu przez znajomych z innych firm, pracownicy dowiadują się o różnego typu programach i zwracają się do pracodawców
Pożyczki na preferencyjnych warunkach Zapomogi Paczki świąteczne Dofinansowanie na rzecz dzieci Dodatkowe szkolenia, kursy językowe Bony i kupony Wyjazdy integracyjne Bilety na imprezy kulturalne Opieka medyczna dla pracowników Karnet wstępu do obiektów sportowych Dodatkowe ubezpieczenie Produkty firmowe o możliwość wprowadzenia świadczeń takich, które pozwolą zachować im odpowiedni balans pomiędzy życiem zawodowym a prywatnym — mówi Adam Kędzierski.
Najlepiej jeśli jak najwięcej zyskują obie strony, tak jak w przypadku samochodów i komórek, które nie tylko ułatwiają życie pracownikowi, ale czynią go także bardziej dostępnym dla pracodawcy. W tym kontekście ciekawym rozwiązaniem może być wprowadzony we wrześniu br. elektroniczny system dofinansowania posiłków dla pracowników LaunchSystem przez spółkę Czerwony Widelec. Najedzony pracownik może być bardziej efektywny, poza tym mniej czasu traci na posiłek, dzięki sprawnej organizacji i zamawianiu posiłków na konkretną godzinę (firma wyliczyła nawet, ile czasu jego pracy zyskuje dzięki temu pracodawca). Sam je taniej ze względu na dofinansowanie oraz zniżki grupowe.
Małe a średnie
Rodzaje benefitów, na które mogą liczyć pracownicy małych i średnich firm, często się różnią.
— W 2010 r. w firmach zatrudniających od 1 do 9 osób najczęściej wybieranymi benefitami były telefony komórkowe, komputery do osobistego użytku i samochody służbowe. Podobnie było w małych firmach (od 10 do 49 osób). Inaczej sytuacja przedstawiała się w średnich firmach (od 49 do 249 osób), gdzie pracownicy mogli liczyć na szerszy wachlarz benefitów, w tym szkolenia wybrane według uznania, dofinansowanie nauki, bezpłatne zajęcia sportowo-rekreacyjne i dodatkowe ubezpieczenie — mówi Iwona Karkocha z firmy Sedlak & Sedlak.
Firmy mikro i małe rzadziej oferują jakiekolwiek benefity, ponieważ zazwyczaj ostrożniej podchodzą do dodatkowych kosztów i nie mają rozwiniętego działu HR, który zajmowałby się pozapłacową motywacją pracowników. Poza tym niektóre programy motywacyjne (np. karty sportowe, ubezpieczenia medyczne) są poza zasięgiem firm mikro czy małych ze względu na ilość pracowników, gdyż może w nich uczestniczyć np. minimum 15 osób. Firmy średniej wielkości mają większy budżet, rozbudowane struktury oraz obowiązek tworzenia Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, co oznacza, że posiadają określoną pulę pieniędzy do wykorzystania na działalność gospodarczą, w tym także benefity.
— Średnie firmy mają też większe pole do negocjowania cen konkretnych programów ze względu na większą liczbę pracowników w nich uczestniczących — zauważa Sylwia Rzemieniewska. Pozapłacowe programy benefitowe różnią się także w zależności od branży. Częściej oferują je firmy z branży usługowej i finansów, w tym bankowości i ubezpieczeń.
— Są one popularne wszędzie tam, gdzie znajduje się wysoki odsetek pracowników umysłowych — mówi Adam Kędzierski.