Trudno ocenić, czy wprowadzone niedawno do kalendarza „święto teściowej” okaże się trwałe. Teściowe nigdy nie cieszyły się popularnością, a w mitach i stereotypach najczęściej bywają wścibskie, ingerują w życie młodej pary, nierzadko rozbijają związki. Niechęć i dystans do teściowej znajduje nawet wyraz w nauce. Jak bowiem wyjaśnić fakt braku badań o ich roli? Wiele informacji można natomiast uzyskać od pacjentów poddających się psychoterapii i z analizy spraw rozwodowych. Na tej podstawie mogę wyodrębnić, najczęściej wymieniane typy kobiet w roli teściowej:
Dobra matka. Traktuje zięcia czy synową jak własne dziecko. Jest dobra, czuła, rozumiejąca, pomocna. Zięć lub synowa zostali przez nią przyjęci do rodziny z pełną akceptacją. Zdarza się również, że staje się dla nich „matką zastępczą”. Potrafi być sprawiedliwa i nie broni bynajmniej biologicznych dzieci w konfliktach z ich partnerami.
Przyjaciel. Ma świetne porozumienie z małżonkami swoich dzieci. Udziela im wsparcia psychicznego, pomaga w rozwiązywaniu konfliktów, neutralizuje stresy zawodowe. Zawsze można na nią liczyć w trudnej sytuacji.
Babcia. Typ kobiety żyjącej rodziną. Od czasu pojawienia się wnucząt poświęca im wiele uwagi, pomaga w wychowaniu, chętnie się nimi zajmuje, aby „młodzi mogli być częściej ze sobą”. Nie wtrąca się do ich życia, nie narzuca swoich poglądów. Wnuki są dla niej oczkiem w głowie. Zdarza się nawet, że przechodzi na wcześniejszą emeryturę, aby zająć się rodziną. Utrwala i przekazuje tradycje życia rodzinnego, system wartości moralnych i obywatelskich. Nieoceniona w tej roli, kochana przez wszystkich.
Zdystansowana. Nie akceptuje wyboru swojego dziecka i jego związku. Pogodziła się z faktem, ale nie chce utrzymywać bliższych kontaktów. Może to być również kobieta, która realizuje się zawodowo, nie odczuwająca potrzeby zajmowania się wnukami, zadowolona, że wreszcie ma czas dla siebie.
Zaborcza. Usiłuje podtrzymać pępowinę psychiczną ze swoimi dziećmi, ich uzależnienie od siebie. Zięć czy synowa są dla niej obcymi osobami, które przypadkowo znalazły się w jej rodzinie. W czasie wspólnych posiłków nadal podsuwa najlepsze kąski swoim dzieciom, daje odczuć „przybłędom”, jakie to szczęście, że znaleźli się w jej rodzinie. Wtrąca się do wszystkiego. Reguluje codzienne życie i narzuca zakres obowiązków, a w przypadku urodzenia się wnucząt — swoją wizję wychowania i opieki. Zdarza się również, że decyduje o urządzeniu mieszkania młodej pary, sposobie spędzania wolnego czasu, wydawania pieniędzy, karierze zawodowej. Rządzi wszystkimi i wszystkim.
Wróg. Wobec zięcia czy synowej ma zdecydowane negatywne uczucia. Zanim doszło do małżeństwa, starała się przeszkodzić. Teraz robi co może, aby doszło do jego rozpadu. W tym celu stosuje wszelkie możliwe strategie — prowokuje konflikty, skłóca małżonków, podkreśla wady zięcia czy synowej. Wrogie nastawienie może ukrywać za maską serdeczności, ale potrafi też być jawnie nieprzyjazna w słowach i w zachowaniach.
Kochanka. Zdarza się, że teściowa odczuwa pociąg seksualny do zięcia, a nawet doprowadza do współżycia seksualnego. Tego typu romanse są starannie ukrywane, nawet wiele lat. Teściowa również może być postrzegana przez zięcia jako atrakcyjna kobieta, nawet bardziej od żony. Jeśli to wszystko dzieje się w tym samym domu, można sobie wyobrazić, do jakich może prowadzić to perturbacji — np. zaborczości, zazdrości, udawania, wojen domowych...
Platonicznie zakochana. Zdarza się, że kobieta zakochuje się w zięciu. Z powodu norm i zasad nie dochodzi jednak do przekroczenia granicy intymności, ale teściowa zachowuje się jak typowa zakochana kobieta. Zięć jest pierwszoplanową osobą, oczkiem w głowie. Jeśli nieświadomy wszystkiego zięć nawiąże romans z jakąś kobietą, prowokuje u teściowej furię i miłość przeobraża się we wrogość o wielkiej skali. Z kolei kochany zięć, nie sprawiający zawodu i ciepły wobec teściowej, może czuć się jakby był w raju, co rodzi zazdrość u innych członków rodziny.
Nietypowe role. Seksualność nie ma granic i dlatego zdarza się, że teściowe występują w nietypowych rolach, np. rajfurki, prowokując seks w trójkę, ujawniając sadomasochistyczne czy kazirodcze zachowania. Tego typu relacje należą do rzadkości, są dokładnie ukrywane i rzadko ujawniane.
W następnym numerze czas na typologię teściów, znacznie rzadziej w porównaniu z teściowymi przedstawianymi w mediach i w anegdocie.