I tu dobra wiadomość – od niespełna pół roku działa w Prudniku pierwszy w Polsce cleanroom Grupy Bardusch – zajmującej się wynajmowaniem i serwisowaniem odzieży roboczej. To stąd trafia do klientów serwisowana w klasie ISO5, wysterylizowana i odpowiednio zabezpieczona odzież ochronna do pracy w „czystych strefach” czyli cleanroom.
Wszystko zaczęło się w Niemczech, dokładnie 150 lat temu. To wtedy Karolina Bardusch założyła swoją pralnię. Początkowo oczyszczano w niej odzież lokalnych mieszkańców, ale stopniowo działalność firmy przeniosła się na pranie i naprawę odzieży roboczej. I tym zajmuje się do dziś piąte już pokolenie rodu Bardusch, obecnie reprezentowane przez Christinę Bardusch-Haupt i Matthiasa Barduscha.
– Choć firma rozrosła się do skali europejskiej, udało się zachować rodzinną, niekorporacyjną atmosferę. Wieloletnia tradycja sprawia natomiast, że wciąż rozwijamy się w sposób zrównoważony – nasze zakłady spełniają najwyższe standardy ochrony środowiska, oraz w oparciu o własne doświadczenia – mówi członek zarządu Bardusch Polska, Jarosław Karwowski.
Bardusch świadczy usługi wynajmu (wraz z dostawą) i serwisowania odzieży roboczej w sześciu krajach Europy: w Polsce, Niemczech, Szwajcarii, Hiszpanii, we Francji i na Węgrzech. Na ich terenie działa 35 pralni, zatrudniając niemal 4 tys. osób. Każdego dnia oczyszcza się w nich aż 402 tony odzieży, którą wynajmuje ponad 90 tys. klientów.
W Polsce firma rozpoczęła swoją działalność w 1998 r. – obecnie ma zakłady w Prudniku, Toruniu oraz na terenie Bocheńskiej Strefy Aktywności Gospodarczej.
Perfekcyjna czystość
Nowym rozdziałem w historii firmy są pomieszczenia cleanroom, w których przygotowywana jest odzież do pracy w „czystych strefach”.
– To specjalne pomieszczenia służące do prania i serwisowania odzieży personelu wykonującego swoją pracę w cleanroomach. W zależności od potrzeb danego producenta czy branży, odzież jest serwisowana, uwalniana od zanieczyszczeń mikrobiologicznych oraz zanieczyszczeń pyłowych niewidocznych gołym okiem – oraz, jeżeli to wymagane, dodatkowo sterylizowana. Temu ostatniemu procesowi podlega głównie odzież przeznaczona dla sektora farmaceutycznego czy ośrodków uniwersyteckich, oraz całej branży biotechnologicznej. Do oczyszczania kombinezonów czy fartuchów służą specjalne pralnice i suszarki cleanroomowe, a całe otoczenie produkcyjne znajduje się pod ścisłą kontrolą parametrów środowiskowych - mówi Sylwester Didyłowski, kierownik cleanroom.
W cleanroomach serwisowana jest nie tylko odzież wynajmowana przez Bardusch, ale również należąca do klientów.
– Musi ona jednak pochodzić od zatwierdzonych przez Bardusch producentów i spełniać odpowiednie normy jakości – tłumaczy przedstawiciel firmy.
Bardusch posiada już cleanroomy w Niemczech, Szwajcarii i Hiszpanii. Budowę pierwszego cleanroomu w Polsce — w Prudniku — firma rozpoczęła pod koniec 2019 r. a w październiku 2020 r. obsługiwała już pierwszych klientów.
Kosmiczna jakość
Jak wygląda praca cleanroomu? Jego opis jest jak żywcem wyjęty ze scenariusza filmu o podróżach w kosmos.
– Nasi pracownicy, wchodząc do pomieszczenia, muszą przejść przez trzy śluzy osobowe, w każdej wykonując ściśle określone czynności, aby maksymalnie ograniczyć możliwość zanieczyszczenia mikrobiologicznego i cząstkowego w pomieszczeniu produkcyjnym – opowiada kierownik Cleanroom.
Samo pomieszczenie czyste zostało skwalifikowane w klasie ISO5, zgodnie z PN-EN ISO 14644. To bardzo wysoka klasa czystości. Aby pokazać, o czym mowa, podam liczby: zgodnie z normą w pomieszczeniu możemy mieć maksymalnie 3520 cząstek o wielkości 0,5 mikrona i tylko 29 cząstek o wielkości 5 mikronów.
Jak wyjaśnia Sylwester Didyłowski, dokładne oczyszczenie odzieży pracowników cleanroomów z cząstek i mikrobiologii ma bezpośredni wpływ na jakość produktów, które w takich pomieszczeniach powstają.
– Jeśli produkuje się w nich np. optykę czy mikrochipy, a cząstki pojawiłyby się na produkcie, zagroziłyby m.in. jego trwałości i jakości. Niewidoczne gołym okiem zanieczyszczenia mogą wpływać na zakłócenie wielu innych procesów. Szacuje się źródłem zanieczyszczeń w pomieszczeniach czystych w 30-40 proc. jest sam pracownik dlatego odpowiednie zabezpieczenie jest jednym z najważniejszych aspektów w procesie produkcyjnym.
Prace w cleanroomie odbywają się przy stałej kontroli liczby cząstek w powietrzu. Ale nie tylko – Pomieszczenie kontrolowane jest również pod kątem mikrobiologii, zgodnie z GMP w klasie A/B. - Aby dać pewność czystości mikrobiologicznej odzieży, którą dostarczamy, prócz samego czyszczenia wykonujemy również sterylizację asortymentu, zgodnie z najnowszymi standardami. W tym procesie odzież musi zostać zapakowana w specjalne opakowania, umożliwiające sterylizację parową. Co więcej – urządzenia, które są wykorzystywane w ich produkcji, są kwalifikowane i stale nadzorowane – zaś procesy zwalidowane, aby potwierdzić utrzymanie jakości naszego serwisu. Każdy serwisowany element odzieży posiada swój chip i kod kreskowy połączony z naszym systemem IT, aby skutecznie kontrolować ilości cykli prania i sterylizacji, nieprawidłowości czy uszkodzenie serwisowanego asortymentu. Ma to szczególne znaczenie, ponieważ każdy element ma określoną trwałość warunkowaną przez sposób użytkowania, liczbę cykli prań i sterylizacji. Szczegółowa kontrola każdej sztuki odzieży czy systemu do sanityzacji gwarantuje, że klient każdorazowo otrzymuje towar najwyższej jakości a do tego nie musi prowadzić samodzielnie żmudnej kontroli przekazywanego asortymentu bo pralnia robi to za niego, w ramach umowy o współpracy - mówi Sylwester Didyłowski.
Z usług profesjonalnego oczyszczania i sterylizacji w warunkach cleanroom najczęściej korzystają klienci branży farmaceutycznej, biotechnologicznej, producenci wyrobów medycznych, kosmetyków, a nawet przemysł kosmiczny. Tak, w Polsce coraz więcej jest firm, które wykonują dla tej branży prototypy lub rozmaite podzespoły, wysyłane potem w kosmos. Ponadto z usług naszej pralni cleanroom korzysta branża elektroniczna (np. przy produkcji mikroprocesorów) czy automotive oraz branża spożywcza.
Ku nowym możliwościom
Praca w nowym cleanroomie w Polsce nabiera tempa.
- Grono klientów stale się powiększa – a zapotrzebowanie na rynku na tego typu usługi rośnie, więc widzimy ogromny potencjał do rozwoju. Wśród naszych klientów są zarówno ośrodki uniwersyteckie, zamawiające odzież dla kilku pracowników – jak również duże firmy, potrzebujące odzieży dla większej ilości pracowników. Szczególnie liczymy na pozyskanie firm z branży farmaceutycznej, ale obserwujemy też rozwój sektora automotive, a dokładnie aut elektrycznych. Elektryka również produkowana jest w cleanroomach, gdzie kontroluje się parametry otoczenia produkcyjnego. Tu widzimy przyszłość naszych usług – nie tylko w Polsce ale i krajach ościennych – mówi przedstawiciel firmy.
Jak podkreśla, budowa cleanroomu dała szansę firmie Bardusch nie tyko na nowych klientów, ale też na dywersyfikację usług. Co więcej, jak okazało się wiosną 2020 r., Bardusch, uruchamiając kolejny cleanroom w Europie, wyszedł naprzeciw nowemu zapotrzebowaniu rynku, związanemu z wybuchem pandemii.
– W cleanroomach wykonuje się przecież również maseczki, jałowe rękawiczki i inne akcesoria medyczne – tłumaczy Sylwester Didyłowski.
Plany na kolejne lata
O planach na przyszłość mówi członek zarządu Bardusch Polska, Jarosław Karwowski.
– Naszym priorytetem jest obecnie stworzenie dla klientów bezpiecznego łańcucha dostaw, czyli budowa sieci cleanroomów, które wspólnie działają i są w stanie obsługiwać nawet największe koncerny. Chcemy, by nasze cleanroomy były we wszystkich krajach, w których działamy. To zapewni płynność usług nawet w przypadku awarii któregoś z cleanroomów. W planie mamy także kolejny cleanroom w Polsce. Pierwszy jest dla nas projektem pilotażowym – zdobyte w nim doświadczenia chcemy wykorzystać w kolejnych – mówi Jarosław Karwowski.
Jak podkreśla, Bardusch prowadzi już rozmowy z klientami na Łotwie i na Węgrzech, którzy – przynajmniej na razie – byliby obsługiwani przez cleanroom w Polsce.
Docelowo grupa chce też zbudować w Polsce sieć pięciu lokalizacji wykonywania podstawowej usługi – czyli prania zwykłego i serwisowania odzieży roboczej.
