Na rynku działa ponad 30 towarzystw ubezpieczeń życiowych i co najmniej 20 z nich ma w ofercie produkty reklamowane jako oszczędnościowe, a nawet inwestycyjne. Niektóre spółki całą strategię opierają na dystrybucji programów inwestycyjnych niemal pozbawionych funkcji ochronnej.
Liderem indywidualnych polis na życie z funduszem inwestycyjnym jest Commercial Union, które postawiło na ten segment ubezpieczeń. Przypis składki towarzystwa wyniósł w połowie 2002 r. 877,9 mln zł. Niemal wszystkie produkty CU związane są z funduszem, choć spółka oferuje zarówno polisy o charakterze ochronnym, jak i czysto inwestycyjne z serii Bonus. CU ma bardzo bogatą ofertę siedmiu własnych ubezpieczeniowych funduszy inwestycyjnych. Potentatem na rynku polis z funduszem jest również ING Nationale-Nederlanden (466,3 mln zł sprzedaży w pierwszej połowie 2002 r.). Towarzystwo oferuje możliwość skorzystania z siedmiu funduszy inwestycyjnych, z których unikatowym jest Klik.
Bogatą ofertę ubezpieczeniowych funduszy inwestycyjnych mają średniej wielkości spółki, Allianz Życie, Credit Suisse Life & Pensions, Zurich Życie, Ergo Hestia Życie i Warta Vita. Wszystkie posiadają pełną gamę produktów pozwalających na oszczędzanie, poczynając od polis kapitałowych, poprzez uniwersalne z funduszem, inwestycyjne i rentowe.
Nieco inną strategię ma Amplico Life — trzecie co do wielkości towarzystwo życiowe (543,7 mln zł przypisu po dwóch kwartałach tego roku). Amplico przez długi czas nie wprowadzało na rynek tradycyjnych ubezpieczeń z funduszem opartym na jednostkach uczestnictwa, koncentrując sprzedaż na produktach kapitałowych. Nieco ponad rok temu towarzystwo zdecydowało się na wprowadzenie funduszy inwestycyjnych i ma obecnie trzy, choć już wcześniej przeznaczona na inwestycje część składek była wydzielana w postaci funduszu z aktywów Amplico. Podobnie w PZU Życie. Choć spółka jest potentatem na rynku grupowym, co daje jej pozycję największego towarzystwa (2,4 mld zł przypisu w pierwszej połowie 2002 r.), to ubezpieczenia indywidualne stanowią tylko około 10 proc. jej portfela. Już od 1995 roku spółka prowadzi fundusz Pogodna Jesień, w którym lokowane są składki ubezpieczenia emerytalnego klientów. Dopiero w 2000 r. PZU Życie wprowadziło polisę z trzema funduszami inwestycyjnymi.
Rosnące unit-linked
Nowością na rynku polis inwestycyjnych są ubezpieczenia typu unit-linked. Wyniki sprzedaży z pierwszego półrocza 2002 pokazują, że jest to najszybciej obecnie rosnący segment rynku ubezpieczeniowego. Sprzedają je mniejsze, ale szybko rosnące towarzystwa, takie jak: Gerling Życie (wzrost o 29 proc. w pierwszej połowie 2002 r.), Skandia (wzrost o 145 proc.), Nationwide (wzrost o 565 proc.). W ich przypadku towarzystwo umożliwia klientowi gromadzenie oszczędności w indywidualnie utworzonym przez niego portfelu różnych funduszy inwestycyjnych, prowadzonych przez niezależne towarzystwa funduszy inwestycyjnych. Polisy takie oferują tylko minimalną (faktycznie prawie żadną) ochronę.
Okiem eksperta
Większość klientów nie rozpoznaje jeszcze w polisach czysto inwestycyjnych produktu oszczędnościowego. Ciąży bowiem nad nimi bagaż historyczny, czyli opinie klientów, którzy kupili w latach 90. polisy, traktując je jako lokatę oszczędności i potem rozczarowani masowo z nich rezygnowali. Start takich produktów jest więc utrudniony.Uważam jednak, że przed produktami inwestycyjnymi (polisami, a głównie funduszami) rysuje się ogromna przyszłość. Wiele jednak zależy od konkretnych zmian ustawodawczych, wprowadzających np. ulgi podatkowe lub indywidualne konta emerytalne. Ważne, że całe środowisko i decydenci zgadzają się co do konieczności wprowadzenia zachęt do długoterminowego oszczędzania. Sądzę, że w przyszłości polisy oszczędnościowe stanowić będą około 30 proc. całego rynku zabezpieczenia emerytalnego.
Stanisław Boczkowski wiceprezes Skandii Życie