Obraz rynku usług konsultingowych może się istotnie zmienić po integracji Polski z Unią Europejską.
— Obecnie polski rynek usług doradczych obejmuje setki firm o różnej skali działalności. Dzieje się tak zarówno ze względu na specjalizacje firm doradczych, jak i ich wielkość — mówi Tomasz Wiśniewski, dyrektor pionu Corporate Finance w KPMG.
Pierwsze profesjonalne firmy konsultingowe pojawiały się w Polsce w latach 90. Pracowali w nich doradcy ściągnięci z central zagranicznych korporacji. Następnie zespoły zasilano polskimi pracownikami. Ci zaś zaczęli z czasem tworzyć własne podmioty.
Bardzo popularni
Najbardziej znanymi przedstawicielami branży konsultingowej jest tzw. Wielka Czwórka (PricewaterhouseCoopers, KPMG, Ernst & Young oraz Deloitte) oferująca szeroki wachlarz usług z zakresu doradztwa finansowego, strategicznego, technologicznego, personalnego czy audytu.
— Odrębną kategorią firm konsultingowych są wyspecjalizowane globalne spółki doradcze, oferujące usługi jednego typu. Przykładem mogą być McKinsey czy Boston Consulting Group, skupiające swoją działalność na usługach typu strategicznego; albo też SAP czy IBM, uzyskujące największe przychody z tytułu doradztwa związanego bezpośrednio z wdrożeniami systemów ERP. Konkurencją dla tych globalnych graczy są firmy polskie — zwraca uwagę Artur Kucharski z PricewaterhouseCoopers.
— Wielka Czwórka wraz z czołówką zagranicznych i polskich firm zaliczana jest do pierwszego segmentu rynku doradczego. Drugi segment rynku należy do 25 średnich firm — uzupełnia Andrzej Głowacki, prezes Stowarzyszenia Doradców Gospodarczych w Polsce.
Następne segmenty opanowały małe firmy niszowe, często jedno-, dwuosobowe oraz działający w pojedynkę eksperci.
— Są to tzw. butiki — oferujące usługi doradcze w bardzo wąskim obszarze rynku, np. transporcie, przemyśle paliwowym, hutniczym, budownictwie — wyjaśnia Andrzej Głowacki.
— Rodzime firmy konsultingowe są w stanie skutecznie pomóc polskim przedsiębiorstwom, o ile nie zapomną o specyfice polskiego rynku — podkreśla Magdalena Majchrzak z Acquis Consulting, firmy specjalizującej się w pozyskiwaniu źródeł dofinansowania z funduszy unijnych.
Unia wymusi zmiany
Specjaliści szacują, że w drugiej połowie roku wzrośnie znaczenie dużych i średnich firm doradczych. Pojawią się inwestorzy zagraniczni, których potencjalnymi partnerami będą firmy międzynarodowe i duże polskie podmioty doradcze. Spadnie natomiast znaczenie niewielkich firm doradczych.
— Większość międzynarodowych firm doradczych jest już obecna w Polsce od wielu lat, więc nie oczekuję rewolucji, jeśli chodzi o pojawienie się wielu nowych graczy na rynku. Uważam natomiast, że konieczność dostosowania się do nowych regulacji (np. podatkowych) oraz ułatwiony dostęp firm polskich do rynków zagranicznych zwiększy zapotrzebowanie na usługi firm doradczych ze strony podmiotów krajowych — mówi Tomasz Wiśniewski.
— Będziemy obserwować rosnący popyt na usługi, związany z funduszami pomocowymi — zwraca uwagę Magdalena Majchrzak.
— Największym zagrożeniem dla polskich przedsiębiorstw będzie zapewne otwarcie rynku na silną konkurencję z Unii, nowe wymogi jakościowe i nowe uwarunkowania prawne. Oczekujemy, że wzrośnie zapotrzebowanie na usługi mające na ce- lu wsparcie firm w znajdowaniu dla siebie miejsca na rynku europejskim — mówi Artur Kucharski.
— Małe firmy będą się kon- solidować, niewykluczone są upadki — przypuszcza Andrzej Głowacki.
Zmniejszenie ryzyka inwestycyjnego Polski po akcesji powinno zwiększyć napływ inwesto- rów spośród średniej wielkości firm europejskich, które dotychczas nie odważyły się na bezpośrednie inwestycje na polskim rynku.
— Zgłasza się do nas wielu takich potencjalnych inwestorów, co pozwala wierzyć w przyszłość usług doradczych w tym zakresie w nadchodzących latach — mówi Tomasz Wiśniewski.
Skala specjalizacji
Firmy konsultingowe rozszerzają ofertę, ale tylko w granicach wybranych przez siebie obszarów działalności, co z kolei wiąże się z postępującą specjalizacją usług. Rynek roi się od ekspertów z zakresu doradztwa strategicznego, transformacji i restrukturyzacji przedsiębiorstw, fuzji i przejęć (M&A), doradztwa marketingowego, e-biznesu, zarządzania relacjami z klientem (CRM), systemów kontroli zarządzania (Value Based Management i Controllingu), zarządzania zasobami ludzkimi, zarządzania łańcuchem dostaw (SCM), technologii informatycznych, integracji systemów klasy ERP/CRM/SCM oraz outsourcingu informatyki i procesów biznesowych (BPO).
Autorskie rozwiązania i innowacje, stworzone w oparciu o polską specyfikę i realia, stanowić będą doskonałe narzędzie w konkurencji z zachodnimi jednostkami konsultingowymi. Niezależnie od stopnia profesjonalizmu i doświadczenia, trzeba jednak będzie stawić czoła przede wszystkim zachodniej marce. Kluczem do sukcesu firm może być wysoka jakość świadczonych usług.