VAT: droga bez podatku

Marcin Chomiuk
12-10-2004, 00:00

Nowa ustawa ułatwia ocenę skutków budowy przez inwestora np. dróg dojazdowych.

Przedsiębiorcy prowadzący budowę magazynu, fabryki, kompleksu handlowego itp. często zawierają umowę, w której zobowiązują się do nieodpłatnego wybudowania drogi dojazdowej na gruncie należącym do gminy. Przed 1 maja określenie statusu tej czynności w zakresie podatku VAT sprawiało znaczne trudności podatnikom i organom podatkowym. Naszym zdaniem, sprawa wydaje się znacznie klarowniejsza na gruncie przepisów nowej ustawy o VAT.

Fiskus rozdarty

Przed 1 maja stanowisko władz skarbowych było niejednolite. Niektóre organy twierdziły, że inwestycja sfinansowana środkami własnymi podatnika i nieodpłatnie „wydana” gminie stanowi nieodpłatne przekazanie towaru podlegające VAT. Równie często organy podatkowe traktowały to jako czynność niepodlegającą opodatkowaniu, kwestionując prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupami służącymi jej wykonaniu. Oba te stanowiska były mocno naciągane już pod rządami starej ustawy o VAT.

Naszym zdaniem, oba te stanowiska nie znajdują uzasadnienia w świetle ustawy o VAT z 11 marca.

Zgodnie z nią, opodatkowaniu podlega m.in. odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług w Polsce. Zasadniczo, dostawą towarów jest przeniesienie prawa do dysponowania towarami jak właściciel. Ponadto, za odpłatną dostawę towarów uznaje się również przekazanie przez podatnika towarów bez wynagrodzenia na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego od tej czynności.

Należy zwrócić uwagę, iż w świetle prawa cywilnego, w przypadku inwestycji na cudzym gruncie nie występuje czynność faktyczna polegająca na „przekazaniu” przez podatnika towarów na rzecz gminy. Zgodnie z tymi przepisami, własność wybudowanej infrastruktury przechodzi z mocy prawa na właściciela gruntu. Podmiot dokonujący nakładów inwestycyjnych związanych z budową drogi na cudzym gruncie nie może zatem „przekazać” efektu wykonanych prac, gdyż nie nabywa on żadnego tytułu prawnego do zrealizowanej inwestycji. Oznacza to, że nieodpłatne wykonanie prac budowlanych na gruncie gminy nie stanowi dostawy towarów w zakresie nowej Ustawy o VAT.

Można dojść do wniosku, że realizacja takiej inwestycji stanowi w zakresie VAT nieodpłatne świadczenie usług. Świadczeniem usług jest dla celów podatku każde świadczenie, które nie stanowi dostawy towarów. Jednak nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu VAT wyłącznie, jeśli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa podatnika, a przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów lub usług z nimi związanych.

Ważny cel

Przepis ten nie precyzuje zakresu czynności, które winny być uznane za „związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa”. Naszym zdaniem, pojęcie to powinno być interpretowane celowościowo, jako odnoszące się do czynności wykonywanych w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej przez podatnika. W efekcie, nieodpłatnie świadczone usługi zmierzające do wybudowania drogi do magazynu, fabryki, kompleksu handlowego itp., w których prowadzona jest działalność podatnika, nie powinny rodzić zobowiązania w zakresie VAT.

Zgodnie z ustawą o VAT, podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są przez niego wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Tym samym w rozpatrywanej sytuacji może pojawić się wątpliwość, czy przedsiębiorca ma prawo do odliczenia kwot podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakupy towarów i usług poniesione w celu wybudowania drogi, której własność przechodzi z mocy prawa na gminę.

Należy pamiętać, że podstawową zasadą systemu VAT jest neutralność dla przedsiębiorcy — podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o kwoty podatku naliczonego zapłaconego przy nabyciu towarów i usług związanych z działalnością gospodarczą.

Naszym zdaniem, możliwość odliczenia VAT wynika tu z oczywistego związku zakupionych towarów i usług z działalnością opodatkowaną VAT, jaką podejmie podatnik w wybudowanym sklepie, magazynie czy fabryce. Droga to niezbędny element infrastruktury warunkujący efektywne i bezpieczne wykonywanie działalności podatnika.

Marcin Chomiuk, PricewaterhouseCoopers

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Marcin Chomiuk

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Firmy / VAT: droga bez podatku