Przedsiębiorcy importujący towary w ramach prowadzonej działalności gospodarczej powinni pamiętać o najważniejszych zasadach dotyczących podatku od towarów i usług (VAT).
Podatnicy VAT, na których ciąży obowiązek uiszczenia cła, są obowiązani do obliczenia i wskazania w zgłoszeniu celnym kwoty podatku (gdy przedmiotem importu są towary zaliczane do wyrobów akcyzowych, również akcyzowego). Organ celny musi sprawdzić kwotę podatków wykazanych w zgłoszeniu celnym. Po zarejestrowaniu kwoty należności podatkowych, organ celny powiadamia o tym dłużnika, czyli importera będącego podatnikiem VAT. Jest on obowiązany w ciągu siedmiu dni wpłacić kwotę obliczonych podatków.
Organ celny obowiązany jest zatem do poboru podatków należnych z tytułu importu towarów oraz wpłaty na rachunek urzędu skarbowego, właściwego ze względu na swoją siedzibę, za okresy pięciodniowe, w terminie pięciu dni po upływie każdego okresu. Organ celny obowiązany jest również sprawdzić kwotę podatków wykazanych przez importera w zgłoszeniu celnym. Jeśli określono je błędnie, organ celny musi obliczyć je w prawidłowej wysokości i wykazać w zgłoszeniu celnym.
Podstawę opodatkowania w imporcie towarów stanowi wartość celna powiększona o należne cło (w pewnych przypadkach również o podatek akcyzowy). Podstawa obejmuje (o ile elementy te nie zostały już wcześniej włączone do wartości celnej): prowizję, opakowania, transport i koszty ubezpieczenia, które zostały już poniesione przez importera albo będą poniesione do pierwszego miejsca przeznaczenia towarów w Polsce.
Podatek zapłacony w urzędzie celnym przez importera towarów traktowany jest jak naliczony i może być – co do zasady – odliczony od kwoty podatku należnego w rozliczeniu za miesiąc, w którym importer otrzymał dokument SAD z wykazaną kwotą podatku naliczonego z tytułu importu lub w miesiącu następnym. Należy zwrócić uwagę na problem dwukrotnego uiszczania przez importera VAT. Przedsiębiorca sprowadzając do Polski towar płaci na granicy podatek z tytułu jego importu. Następnie, dokonując sprzedaży na terytorium Polski w ramach działalności gospodarczej, obowiązany jest do naliczenia VAT. Jednakże podatek zapłacony na granicy stanowi dla przedsiębiorcy podatek naliczony, który może podlegać odliczeniu od należnego z tytułu sprzedaży towaru na terytorium Polski.
Gdyby importer kwestionował obliczenie przez organ celny wysokości podatku VAT (ewentualnie akcyzowego), ma prawo w ciągu miesiąca od jego pobrania wystąpić do właściwego dla siebie urzędu skarbowego z żądaniem wydania decyzji w sprawie sprostowania obliczenia bądź też w ogóle uznania nieistnienia obowiązku podatkowego i zwrotu niezasadnie pobranej przez organ celny kwoty podatku. Pamiętać należy, że miesięczny termin na złożenie żądania ma charakter materialnoprawny, czyli nie podlega przywróceniu (po upływie miesiąca podatnik traci prawo złożenia żądania).
W trakcie przeprowadzanej u przedsiębiorcy ewentualnej kontroli organy podatkowe stwierdziwszy, że organ celny nie pobrał podatku od importowanych towarów bądź też pobrał go w wysokości niższej niż kwota należna, wydadzą decyzję ustalającą podatek w prawidłowej wysokości. Jest to możliwe jedynie po uprzednim wydaniu przez organ celny prawidłowej decyzji. Podatnik obowiązany jest zapłacić różnicę między podatkiem wynikającym z decyzji organu podatkowego wydanej w trakcie kontroli a podatkiem faktycznie pobranym na granicy przez organ celny, w ciągu 14 dni od wydania decyzji przez organ podatkowy.
Zapłacona przez importera w związku z kontrolą podatkową różnica stanowi dla niego kwotę podatku naliczonego podlegającą odliczeniu od podatku należnego w rozliczeniu za miesiąc, w którym decyzję organu podatkowego otrzymał, lub w miesiącu następnym.
Na zakończenie należy zauważyć, że w przypadku, gdy zagraniczny sprzedawca i polski nabywca będący importerem ustalili, że zapłata z tytułu sprzedaży będzie dokonywana np. ratalnie po sprowadzeniu do Polski towaru, takie umowne ustalenie sposobu płatności nie ma wpływu na prawa i obowiązki polskiego importera w zakresie podatku VAT.
Autor jest doradcą podatkowym współpracującym z kancelarią prawną Beata Gessel, Andrzej Chajec i Wspólnicy
