W ciągu dekady plastik zaleje oceany

Marek Wierciszewski
opublikowano: 10-10-2018, 22:00

Bez podjęcia środków zaradczych ilość plastikowych odpadów w oceanach podwoi się do 2030 r. — ostrzega Międzynarodowa Agencja Energii

Kiedy myślimy o zapotrzebowaniu na ropę, skupiamy się na samochodach, a to ogromny błąd — mówił w poniedziałkowym wywiadzie dla telewizji CNBC Fatih Birol, szef Międzynarodowej Agencji Energii (IEA). Do połowy tego wieku to przemysł petrochemiczny, w tym produkcja plastiku, będzie największym pojedynczym źródłem wzrostu popytu na ropę, odpowiadającym prawie za jego połowę. Jeśli nie dojdzie do rewolucji w zarządzaniu odpadami, oceany zaleje fala plastikowych śmieci — wynika z opublikowanego w ubiegły piątek raportu agencji.

Za największą część plastikowych śmieci na świecie odpowiadają
opakowania. Dlatego grupy ekologiczne domagają się od firm z branży dóbr
konsumpcyjnych, by wzięły odpowiedzialność za nie także po ich zużyciu.
Zobacz więcej

ZASYPANI PLASTIKIEM:

Za największą część plastikowych śmieci na świecie odpowiadają opakowania. Dlatego grupy ekologiczne domagają się od firm z branży dóbr konsumpcyjnych, by wzięły odpowiedzialność za nie także po ich zużyciu. Fot. theoceancleanup.com

Do tej pory do oceanów trafiło 100 mln ton plastiku, a z każdym rokiem ta ilość powiększa się o 5-15 mln ton — wynika z analiz, na które powołuje się IEA. Część tych śmieci prądy morskie kierują na tzw. plastikowy kontynent — zajmujący powierzchnię sześciokrotnie większą od Polski obszar na środkowym Pacyfiku, gdzie na każdego mieszkańca ziemi przypada 250 sztuk odpadów. Za sprawą promieniowania ultrafioletowego odpady rozpadają się na mikroplastiki o średnicy 5 mm i mniejszej, po czym są wchłaniane przez organizmy morskie, które mylą je z planktonem, a skutki tego wciąż nie są w pełni zbadane.

Według obliczeń IEA, 80 proc. znajdujących się w morzach plastikowych odpadów pochodzi z lądów, a za ich połowę odpowiada zaledwie pięć krajów azjatyckich — Chiny, Indonezja, Filipiny, Tajlandia i Wietnam. Jednocześnie aż trzy czwarte ze śmieci pochodzących ze źródeł lądowych nigdy nie zostało zebranych, a tylko jedna czwarta wyciekła z systemów wywozu nieczystości. Zarządzanie odpadami zupełnie nie nadąża za skalą zwyżki produkcji i zużycia plastiku, a najlepiej widać to po tym, że recyklingowi poddawane jest w skali globu zaledwie 20 proc. plastikowych odpadów. Bojkot słomek do napojów czy zakaz lub opodatkowanie użycia plastikowych toreb w wielu krajach rozwiniętych to kropla w morzu potrzeb.

„Widzimy znaczną poprawę w kwestii recyklingu oraz ograniczania użycia plastików jednorazowych, w czym przodują Europa, Japonia i Korea Południowa. Ich wysiłki bledną jednak przy skali wzrostu zużycia i wyrzucania plastiku w krajach rozwijających się” — wynika z raportu IEA.

Od 1970 r. globalna produkcja plastiku wzrosła dziesięciokrotnie, a według prognoz IEA do 2050 r. sięgnie 60 kg na każdego mieszkańca ziemi. Dynamika zużycia plastiku, które tylko od początku wieku się podwoiło, zostawia w ostatnich 50 latach daleko w tyle dynamikę zużycia innych materiałów, w tym stali, aluminium czy cementu, nie mówiąc już o dynamice globalnego produktu, który od 1970 r. wzrósł czteroipółkrotnie. Według prognoz udział przemysłu petrochemicznego w globalnym zużyciu ropy, który obecnie sięga 14 proc. (13 mln baryłek dziennie), do 2030 r. wzrośnie do 17 proc., a później będzie rósł jeszcze szybciej (obok wzrostu zapotrzebowania na plastik będzie to wynikało ze spadku znaczenia ropy w motoryzacji w związku ze wzrostem wydajności silników oraz alternatywnymi napędami).

Przy względnie stałym zużyciu plastiku w krajach rozwiniętych zwyżki jego zużycia będą napędzały kraje rozwijające się, których liczba ludności i zamożność będą rosły (obecnie zużycie plastiku na głowę mieszkańca jest tam dwudziestokrotnie niższe niż w krajach rozwiniętych). Prognozy dynamicznego wzrostu zapotrzebowania na plastik w krajach rozwijających się skłaniają do inwestycji w branżę petrochemiczną gigantów przemysłu naftowego, takich jak Exxon Mobil i Royal Dutch Shell, którzy przygotowują się na spadek znaczenia paliw kopalnych w transporcie.

„Bez ambitnych działań globalnych, koncentrujących się na regionach, gdzie zużycie plastiku będzie rosło najszybciej, tempo przenikania plastikowych odpadów do oceanów nie spowolni, nie mówiąc o odwróceniu tej tendencji” — ostrzegają autorzy raportu.

Według nich zmniejszenie wpływu plastikowych śmieci na środowisko będzie wymagało skokowego zwiększenia zastosowania recyklingu, zakazu używania wyrobów nie poddających się powtórnej przeróbce oraz budowy i poprawy systemów zarządzania odpadami w krajach, gdzie funkcjonują one najgorzej. Gra jest warta świeczki. W zakładającym takie zmiany scenariuszu IEA do 2050 r. w oceanach będzie znajdowało się 250 mln ton plastikowych odpadów, o połowę mniej niż w scenariuszu bazowym. Wciąż jednak 2,5-krotnie więcej niż obecnie. © Ⓟ

Plastikowi szkodnicy

Coca-Cola, PepsiCo i Nestlé — to trzy firmy odpowiedzialne za największą ilość plastikowych śmieci, znalezionych w akcjach sprzątania prowadzonych w ciągu ostatnich dwóch lat przez grupy ekologiczne w 42 krajach. W akcji, która objęła plaże, ciągi wodne, parki i ulice, najwięcej zebrano polistyrenu, PET — materiału używanego do produkcji butelek do napojów, który świetnie poddaje się recyklingowi — oraz materiałów wielowarstwowych. Te ostatnie, używane jako opakowania m.in. chipsów i soków, są w wielu częściach świata niemal niemożliwe do powtórnego przetworzenia. Jednak ze względu na niski koszt i wygodę dla odbiorcy na wielką skalę wykorzystują takie firmy, jak PepsiCo, Unilever, Mondelez i Nestle.

— Wykorzystując do opakowań problematyczne i niemożliwe do powtórnego wykorzystania materiały, to te właśnie firmy są winne zaśmiecania ziemi na ogromną skalę — ocenia Von Hernandez, koordynator akcji Break Free from Plastic.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Marek Wierciszewski

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Tematy

Puls Biznesu

Inne / W ciągu dekady plastik zaleje oceany