Wiedz, co ubezpieczasz

Joanna Miazek–Pypłacz, Agnieszka Świderska
26-10-2005, 00:00

Co ma ustawa o zamówieniach publicznych do ubezpieczeń? Więcej, niż się komukolwiek wydaje.

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004r. Prawo zamówień publicznych (PZP) obowiązuje od pewnego czasu, ale z praktyki wynika, że niewiele podmiotów zobowiązanych do jej stosowania prawidłowo prowadzi postępowania w zakresie ubezpieczeń. Wielu przedsiębiorców uważa iż ustawa PZP obowiązuje wyłącznie podmioty finansowane z budżetu państwa. Tacy zamawiający obowiązani są do przeprowadzania postępowań na ubezpieczenie jeśli wartość zamówienia przekracza 6 tys. EUR.

Wyższa półka

Niezależnie jednak od sposobu finansowania oraz formy własności podmioty prowadzące działalność m.in. w branży górniczej, energetycznej, transportowej, telekomunikacyjnej stosują ustawę, jeśli zamówienie na usługę przekracza równowartość 400 tys. EUR (600 tys. EUR dla podmiotów świadczących usługi telekomunikacyjne). Podmioty te, zwane zamawiającymi „sektorowymi”, stosują ustawę do zamówień bezpośrednio związanych z określoną w ustawie działalnością — ubezpieczenie majątku i odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorstwa jest powszechnie kwalifikowane jako zamówienie „bezpośrednio związane”.

Przy określaniu przedmiotu zamówienia należy pamiętać o przepisach PZP, które regulują zasady określania wartości zamówienia oraz reguły dotyczące opisywania przedmiotu zamówienia.

Przy zamówieniu na usługi ubezpieczeniowe wartością zamówienia jest całkowite szacunkowe wynagrodzenie wykonawcy (w przypadku ubezpieczeń zwolnione z VAT). W tym przypadku nie muszą być stosowane przepisy dotyczące ustalania wartości zamówienia według kategorii Wspólnego Słownika Zamówień – zgodnie bowiem z interpretacją Urzędu Zamówień Publicznych ubezpieczenie nie jest usługą powtarzającą się okresowo.

Jeden lub wielu

Określenie wartości zamówienia może nastąpić dopiero po prawidłowym określeniu przedmiotu zamówienia. Pamiętać należy, iż są ubezpieczenia, w przypadku których celowym, ze względów organizacyjnych oraz gospodarczych, jest ulokowanie w jednym zakładzie ubezpieczeń. Typowym przykładem takiej sytuacji są tzw. ubezpieczenia komunikacyjne – AC i OC kupowane w pakiecie będą tańsze; taka sytuacja dotyczy również ubezpieczeń bardziej skomplikowanych, np. ubezpieczeń utraty zysku, które można ulokować tylko w tym zakładzie ubezpieczeń, z którym zawarto umowę podstawową.

Pierwszą czynnością zamawiającego będzie więc podjęcie decyzji, co będzie przedmiotem zamówienia — czy wszystkie poszukiwane ubezpieczenia, czy też zamówienie zostanie podzielone na części. Następnie można określić szacunkową wartość zamówienia. Pamiętać należy, iż rynek usług finansowych, a takimi są ubezpieczenia, jest rynkiem niezwykle zmiennym, a w dobie dotykających nas katastrof (naturalnych, lub ataków terrorystycznych) ceny usług ubezpieczeniowych mogą się zasadniczo i gwałtownie zmieniać. Stąd określenie wartości zamówienia, mającej przecież bezpośredni wpływ na zasady prowadzenia postępowania, wymaga dużej wiedzy. W braku dostatecznego zorientowania polecamy korzystanie z pomocy profesjonalistów lub publikowanych danych.

Kto prowadzi za rękę

Poza pomocą w określeniu przedmiotu zamówienia oraz oszacowaniu jego wartości pomoc profesjonalisty, np. brokera ubezpieczeniowego, może okazać się potrzebna przy prowadzeniu postępowania. Jeśli zamawiający ma ustawowy obowiązek powołania komisji przetargowej, broker może zostać jej członkiem, ustawa nie wymaga już bowiem, aby członkami komisji byli wyłącznie pracownicy zamawiającego. W innych przypadkach broker może zostać biegłym, doradzając zamawiającemu w pewnych tylko kwestiach, lub pełnomocnikiem zamawiającego, do przeprowadzenia których czynności w postępowaniu, np. przygotowania ogłoszenia, specyfikacji, wyjaśnień, lub też pełnomocnikiem do przeprowadzenia postępowania w całości.

Przeprowadzenie postępowania na ubezpieczenie wymaga wyboru któregoś z trybów przewidzianych w ustawie — poza trybami podstawowymi, a więc przetargiem nieograniczonym i przetargiem ograniczonym, zamówienie na ubezpieczenie w przypadku podmiotów sektorowych może zostać udzielone w trybie negocjacji z ogłoszeniem, rzadziej — bo po spełnieniu określonych w PZP przesłanek — negocjacji bez ogłoszenia lub zamówienia z wolnej ręki. Tryb zapytania o cenę może być stosowany w zasadzie tylko w ubezpieczeniach obowiązkowych, których warunki określa ustawa lub rozporządzenie Ministra Finansów. Najlepszym trybem dla zamawiającego są negocjacje z ogłoszeniem. Pozwalają bowiem dostosować zakres poszukiwanych ubezpieczeń do możliwości potencjalnych wykonawców, dają szanse na dyskusję oraz korektę oczekiwanego zakresu ochrony.

Rozsądne kryteria

Poza wyborem trybu, dla osiągnięcia zamierzonego celu niezbędne jest prawidłowe określenie warunków udziału w postępowaniu oraz kryteriów oceny ofert. Tylko właściwe określenie warunków udziału w postępowaniu może doprowadzić do wyboru podmiotu zdolnego do wykonania zamówienia. Należy jednak pamiętać, że określone przez zamawiającego warunki nie mogą naruszać uczciwej konkurencji. Zdarzają się przypadki, iż w trakcie kontroli wykonywanej przez Urząd Zamówień Publicznych stwierdza się, iż zbyt wysokie wymagania stawiane wykonawcom, np. w zakresie zawartych dotychczas umów lub czasu prowadzenia działalności, mogą być uznane za naruszenie zasady uczciwej konkurencji, a co za tym idzie powodować konieczność unieważnienia postępowania. Także ustalenie kryteriów oceny ofert nie może naruszać uczciwej konkurencji — wykluczone są więc kryteria subiektywne, pozwalające na swobodną ocenę ofert przez członków komisji przetargowej. Kryteria powinny być obiektywne, dotyczyć mogą tylko przedmiotu zamówienia, nigdy właściwości wykonawcy i najlepiej jest opisywać je w sposób pozwalający na samodzielną ocenę oferty przez wykonawcę (wzory, punkty). Z praktyki wynika, iż najlepszym sposobem oceny oferty jest ustalenie jak najmniejszej ilości kryteriów — właściwie warto bardzo szczegółowo opisać przedmiot zamówienia a ocenę ofert ograniczyć do porównania ceny.

Właściwy wybór trybu i rodzaju poszukiwanych w postępowaniu ubezpieczeń, szczegółowy opis przedmiotu zamówienia, prawidłowe określenie warunków udziału w postępowaniu oraz obiektywne kryteria oceny ofert powinny zapewnić wybór właściwego wykonawcy. Należy jednak pamiętać o zasadach prowadzenia postępowań, które ustawa określiła bardzo szczegółowo. Całe środowisko ubezpieczeniowe wyraźnie wskazuje iż przepisy PZP nie są przystosowane do dokonywania optymalnych wyborów w zakresie ubezpieczeń.

Joanna Miazek–Pypłacz, Agnieszka Świderska

Akma–Brokers

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Joanna Miazek–Pypłacz, Agnieszka Świderska

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Gospodarka / Wiedz, co ubezpieczasz