Już za niespełna cztery miesiące zaczną obowiązywać niektóre przepisy projektu Border Target Operating Model. Projekt ten to nic innego jak nowe podejście do kontroli bezpieczeństwa oraz kontroli sanitarnych i fitosanitarnych (mających zastosowanie do przywozu żywych zwierząt, produktów zwierzęcych, roślin i produktów roślinnych) na granicy między UE i Wielką Brytanią. Określa, w jaki sposób kontrole zostaną uproszczone, zdigitalizowane i sprowadzone do funkcji tzw. jednego okienka dla importu, eksportu i tranzytu.
– Sprzedający z UE do Wielkiej Brytanii produkty spożywcze, żywe zwierzęta, produkty pochodzenia zwierzęcego, rośliny lub produkty roślinne powinni już teraz sprawdzić poziom ryzyka swojego towaru według zasad Border Target Operating Model. Pozwoli to przygotować się na nadchodzące zmiany w procedurach granicznych – tłumaczy Jurgis Adomavičius, założyciel i prezes międzynarodowej agencji celnej Bunasta.
Eksport żywności, zwierząt i produktów pochodzenia roślinnego odpowiada za ponad 20 proc. polskiego eksportu do UK. Sama wartość sprzedaży polskich towarów do Wielkiej Brytanii to około 60,7 mld zł rocznie.
Nowe zasady będą wchodzić w życie etapami. Pierwsze (31 października 2023 r.) wprowadzone zostaną certyfikaty zdrowotne przy imporcie z UE produktów pochodzenia zwierzęcego, roślin, produktów roślinnych oraz żywności. 31 stycznia 2024 r. wejdzie w życie kontrola tożsamości i kontrola dokumentacji w oparciu o ryzyko w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego, roślin, produktów roślinnych oraz żywności (i paszy). Z kolei 31 października 2024 r. wejdzie obowiązek deklaracji bezpieczeństwa i ochrony dla towarów importowanych z UE.
Obecnie w Wielkiej Brytanii trwają konsultacje nad ostateczną treścią nowych zasad. Ten etap powinien się zakończyć w najbliższych tygodniach. Niemniej ich wynik nie będzie miał wpływu na daty wprowadzenia nowych regulacji.
– Polscy przewoźnicy na początku tego roku musieli dostosować się do wielu nowych regulacji w transporcie. Na horyzoncie są kolejne, które nigdy nie są mile widziane przez biznes, który ceni sobie stabilność. Dzięki odpowiedniemu harmonogramowi wdrożenia można jednak się na nie przygotować. Docelowo nowe zasady powinny usprawnić i przyspieszyć pracę na granicy UE z Wielką Brytanią – zaznacza Jurgis Adomavičius.
Od 1 stycznia 2021 r. wywóz towarów do Wielkiej Brytanii nie stanowi już transakcji wewnątrzunijnej tylko eksport towarów, w konsekwencji wiąże się z obowiązkiem dopełnienia przez eksporterów formalności celnych.