Starając się o rekompensatę za doznaną stratę trzeba wykazać związek przyczynowy między działaniem lub zaniechaniem instytucji finansowej a powstaniem tej straty.
Możliwość uzyskania odszkodowania w ramach odpowiedzialności deliktowej jest uzależniona od tego, czy poszkodowanemu uda się udowodnić, że konkretne działanie banku było zawinione. Natomiast w przypadku odpowiedzialności kontraktowej można domagać się odszkodowania jedynie za szkodę powstałą z niewykonania lub niewłaściwego wykonania umowy. W tym jednak przypadku nieistotne jest, czy naruszenie warunków umowy było zawinione czy też nie.
Szkodę trzeba naprawić
Niezależnie natomiast od tego, czy szkoda jest wynikiem czynu niedozwolonego czy wynika z naruszenia warunków kontraktu, generalne zasady dotyczące zakresu jej naprawienia są takie same.
Poszkodowany klient może dochodzić od banku odszkodowania w pełnej wysokości, przy czym obowiązujące przepisy dopuszczają także możliwość dochodzenia również utraconych korzyści. Łącznie więc odszkodowanie mogłoby obejmować nie tylko rzeczywiście poniesioną szkodą ale i ewentualnie utracony zysk, który mógłby uzyskać, gdyby nie działanie lub zaniechanie banku.
Prawo bankowe wymaga
Poza ogólnymi przepisami kodeksu cywilnego szczegółową ochronę interesu klientów banków przewidują przepisy ustawy Prawo bankowe z 29 sierpnia 1997 r (DzU z 2002, nr 72 poz. 665 ze zm). Ustawodawca zobowiązał w niej banki, aby w treści zawieranych przez nie umów zamieszczane były klauzule, określające zakres ich odpowiedzialności wobec klienta w przypadku zaistnienia określonych przesłanek. Przestrzeganie tych wymogów podlega, zgodnie z ustawą, kontroli Komisji Nadzoru Bankowego.
Prawo bankowe wymaga, aby np. w umowie rachunku bankowego zamieszczany był zapis mówiący o odpowiedzialności banku za terminowe i prawidłowe przeprowadzanie rozliczeń pieniężnych oraz określoną wysokość odszkodowania za przekroczenie realizacji dyspozycji posiadacza rachunku. Ponadto ustawodawca przewiduje także możliwość solidarnej odpowiedzialności banków za szkody spowodowane niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem przez nie obowiązków, np. w przypadku polecenia rozliczenia pieniężnego, które jest wykonywane prze kilka banków. Zgodnie z art. 64 prawa bankowego, jeśli polecenie przeprowadzenia rozliczenia pieniężnego złożone przez posiadacza rachunku jest wykonywane przez kilka banków, to każdy z nich ponosi, wraz z pozostałymi, solidarną odpowiedzialność za szkody, wynikające nienależytym wykonaniem przez którykolwiek z nich polecenia. Dotyczy to częstej sytuacji, gdy wierzyciel i dłużnik mają rachunki w różnych bankach. Obecnie żaden z banków nie może uchylić się od odpowiedzialności podnosząc brak winy w zaistnieniu szkody.
Kary są poważne
Dodatkowo ustawa bankowa zawiera, obok szczegółowych przepisów dotyczących cywilnej odpowiedzialności banków za wyrządzone klientom szkody, także zapisy dotyczące ich odpowiedzialności karnej w tym zakresie. Zgodnie z art. 171, ujawnienie informacji, stanowiących tajemnicę bankową lub wykorzystanie ich niezgodnie z przyznanymi ustawą uprawnieniami jest zagrożone karą pozbawienia wolności do lat 3 i grzywną do 1 mln zł.