9 listopada organizacje przedsiębiorców, a zwłaszcza Związek Przedsiębiorców i Pracodawców — odetchnęły z ulgą. Parlament uchwalił ustawę o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551). Ustawa umożliwia umorzenie nieopłaconych składek na własne ubezpieczenia w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r. Przewidziana tym aktem prawnym abolicja wchodzi w życie już 15 stycznia 2013 r.
Chodzi o tych przedsiębiorców, którzy korzystali ze zbiegu tytułów do ubezpieczeń (z umową o pracę nakładczą, umową-zlecenia, umową o pracę) albo zawiesili działalność. Według szacunków, sprawa może dotyczyć nawet 400 tys. osób. Według ustawy, do umorzenia uprawnione są osoby, które od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r. podlegały obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia: pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych, działalności twórczej lub artystycznej bądź działalności w zakresie wolnego zawodu.
Chodzi też o osoby, które działały jako wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąlub wspólnik spółki jawnej, komandytowej, partnerskiej. Uprawnionymi są też spadkobiercy i osoby trzecie, wobec których ZUS wydał decyzje o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania płatnika z tytułu nieopłaconych przez niego składek na jego własne ubezpieczenia za określony w ustawie okres. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnia, że osoby uprawnione mogą złożyć wniosek o umorzenie należności w ciągu 24 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Natomiast osoby, którym ZUS po dniu wejścia w życie ustawy wyda decyzję o podleganiu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, wysokości zadłużenia z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne za okres od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r., przeniesieniu odpowiedzialności na spadkobiercę lub osobę trzecią, będą mogły złożyć taki wniosek w ciągu 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji, chyba że termin 24 miesięcy jest dłuższy.
Umorzeniu podlegają składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, składki na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy za okres, za który zostaną umorzone składki na ubezpieczenia społeczne. Umorzone zostaną też odsetki za zwłokę naliczone od składek podlegających umorzeniu, opłata prolongacyjna, opłata dodatkowa, koszty upomnienia oraz koszty egzekucyjne. Aby ułatwić przedsiębiorcom dochodzenie swoich należności, ZUS przygotował ulotki informacyjne. Niektóre oddziały ZUS przeprowadzą też bezpłatne szkolenia dla firm.
Niezbędne dokumenty
W przypadku osób nieprowadzących pozarolniczej działalności 1 września 2012 r. oraz w dniu złożenia wniosku o umorzenie jedynym dokumentem będzie poprawnie wypełniony wniosek o umorzenie należności, dostępny na stronie www.zus.pl W przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność 1 września 2012 r. albo w dniu złożenia wniosku o umorzenie dokumentami składanymi przez dłużnika będą: poprawnie wypełniony wniosek o umorzenie należności, wypełniony „Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis” (dostępny w jednostkach ZUS oraz do pobrania ze strony: http://www.uokik.gov.pl/download.php?plik=8387) lub wypełniony „Formularz informacji przedstawianych przez wnioskodawcę — w przypadku ubiegania się o pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (dostępny jest w jednostkach ZUS oraz do pobrania ze strony: http://www.dziennikustaw.gov.pl/ D2010121081001.pdf, oświadczenie zawierające informacje niezbędne do ustalenia kategorii ratingowej (druk oświadczenia jest dostępny w jednostkach ZUS oraz na stronie: www.zus.pl), zaświadczenia/oświadczenia o udzielonej pomocy de minimis. W stosunku do tej grupy płatników postępowanie w sprawie wydania decyzji określającej warunki umorzenia zostanie zawieszone do dnia ogłoszenia decyzji Komisji Europejskiej (ponieważ podlegają ustawie o pomocy publicznej).