Nowe regulacje dotyczące rachunkowości uproszczą prowadzenie księgowości dla małych i średnich firm. Przepisy, które prawdopodobnie zostaną uchwalone do czerwca, będą dotyczyły sprawozdań już za 2003 rok.
Zgodnie z propozycjami zmian w ustawie o rachunkowości oraz kodeksu spółek handlowych, dyskutowanych obecnie w Ministerstwie Sprawiedliwości, małych i średnich firm nie będzie obejmował obowiązek tworzenia rezerw na podatek dochodowy. W przygotowywanym pakiecie znajdą się dodatkowo uproszczenia dotyczące amortyzacji środków trwałych zaliczanych do inwestycji firmy.
— To dobre rozwiązanie. Byłoby jednak znacznie lepiej, gdyby prawo stwarzało tym podmiotom możliwość stosowania wyceny podatkowej także z punktu widzenia bilansowego, słowem — że tak ujmę staroświecko — aby bilans kupiecki był podobny do podatkowego. Im mniej korekt wyniku finansowego dla ustalenia dochodu podatkowego, tym łatwiejsza sprawozdawczość, a tego potrzebują małe podmioty — mówi Radosław Potrzeszcz, ekspert współpracujący z Polską Konfederacją Pracodawców Prywatnych, współautor propozycji zmian w ustawie.
W prawie UE rachunkowość regulowana jest dwoma dyrektywami, do których dostosowane muszą być nasze przepisy. IV Dyrektywa obejmuje sprawy jednostkowych sprawozdań finansowych, VII zaś dotyczy sprawozdań skonsolidowanych. Polskie prawo o rachunkowości już w 1995 r. było zgodne z założeniami dyrektyw UE. Po rewizji w 2001 r., przeprowadzonej przez Bank Światowy, okazało się, że około 50 proc. przepisów spełnia normy prawa Wspólnoty, kolejne 50 proc. jest temu bliskie.
— Około 65 proc. przepisów dotyczących rachunkowości spełnia standardy UE — ocenia przedstawiciel resortu finansów.
Z taką oceną polemizuje jednak Radosław Potrzeszcz.
— Ustawa o rachunkowości została gruntownie znowelizowana 9 listopada 2000 r. Miało to na celu implementację Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, co dokonało się przez powtórzenie niektórych definicji zawartych w MSR oraz przez powtórzenia w przepisach dotyczących wyceny niektórych składników majątkowych. W takim zakresie, w jakim polska ustawa o rachunkowości realizując MSR stała się sprzeczna z dyrektywami, winna być przed wejściem Polski do UE zmieniona — ocenia ekspert PKPP.
— Spółki publiczne notowane na urzędowym rynku giełdowym są zobowiązane do objaśnienia różnic pomiędzy faktycznie stosowanymi zasadami rachunkowości a zasadami, które musiałyby stosować, gdyby sprawozdania sporządzono zgodnie z zasadami MSR. Podanie różnic w wartościach wymagane jest dopiero w sprawozdaniach finansowych za rok 2004. Na zmiany trzeba przygotować się jednak dużo wcześniej — zaznacza Mirosław Szmigielski, dyrektor w dziale audytu i doradztwa księgowego PricewaterhouseCoopers.
