Banki nie dają szans mikroprzedsiębiorcom
Przedsiębiorstwa wciąż napotykają bariery, które utrudniają im dostęp do kredytów bankowych i często są skazane na rozwój wyłącznie w ramach środków wypracowanych. Sytuacja jest jeszcze trudniejsza w przypadku małych firm, rozpoczynających działalność. Brak zabezpieczenia majątkowego i historii kredytowej nie daje szans na zaciągnięcie kredytu bankowego. Barierę tę starają się likwidować organizacje pożyczkowe.
Z początkiem procesów transformacyjnych w Europie Środkowej i Wschodniej zaczęły powstawać pierwsze instytucje mikrofinansowe. Pojawiły się w krajach, które najdotkliwiej odczuwały skutki wprowadzenia nowego sytemu ekonomicznego. Państwa te po raz pierwszy zetknęły się z problemem bezrobocia.
Ludzie najbardziej zaradni postawili na tzw. samozatrudnienie lub rodzinne firmy, które okazały się alternatywą dla utraconych miejsc pracy, jednak ich rozwój ograniczał brak kapitału.
Banki mówią nie
Sektor bankowy nie jest zainteresowany udziałem w finansowaniu działalności małych przedsiębiorstw. Wiąże się to z brakiem zabezpieczeń pożyczek i historii kredytowej, a także z trudnościami w ocenie ryzyka działalności takich firm.
Z inicjatywy instytucji międzynarodowych zaczęły powstawać organizacje mikropożyczkowe, odpowiadające potrzebom najmniejszych przedsiębiorców.
— Działalność instytucji pożyczkowych dowodzi, że spłacalność kredytu uzależniona jest od dopasowania produktów finansowych do potrzeb mikroprzedsiębiorców i nawiązania odpowiednich relacji między udzielającym pożyczki i jej biorcą — tłumaczy Grzegorz Galusek, prezes zarządu Fundacji Centrum Organizacji Pożyczkowych.
Aktualnie w Polsce działają cztery główne organizacje mikropożyczkowe: Fundusz Mikro, Inicjatywa Mikro, Fundacja na Rzecz Rozwoju Polskiego Rolnictwa oraz Fundacja Wspomagania Wsi. Udzieliły one ponad 50 tys. pożyczek na łączną kwotę przekraczającą 375 mln zł. W ramach mikropożyczek przedsiębiorcy mogą uzyskać pieniądze na rozpoczęcie działalności gospodarczej.
— Jako pielęgniarka nie byłam odpowiednim klientem dla banku. Zaczynałam ze środków własnych, ale okazały się niewystarczające. Dzięki pożyczkom mikro mogłam wyposażyć prowadzony przeze mnie dom opieki — mówi Dorota Kalbarczyk, właścicielka Prywatnego Domu Opieki.
Dla kogo pożyczka
Organizacje pożyczkowe kierują swoją ofertę do podmiotów mających kłopoty z zaciągnięciem kredytu komercyjnego. Cechuje je uproszczona procedura dokonywanej oceny przedsięwzięcia, ograniczenie do minimum formalności oraz połączenie oferty pożyczkowej z doradztwem. Dodatkowo w przypadku organizacji pożyczkowych nie istnieją tzw. twarde zabezpieczenia pożyczek w postaci poręczeń wzajemnych, czy weksli in blanco.
O mikropożyczki mogą zabiegać również ludzie o niskich dochodach pracujący na własny rachunek lub bezrobotni, którzy chcą stworzyć własny warsztat pracy. Otrzymują oni małe kwoty odpowiadające potrzebom finansowania inwestycji i kapitału obrotowego jednostek działających przede wszystkim w sferze usług handlu i rzemiosła.
W przypadku Fundacji Wspomagania Wsi mikroprzedsiębiorca może ubiegać się o 4 typy pożyczek.
— Intencją funduszu jest, by pierwsza, najbardziej ryzykowana pożyczka była najmniejsza. Dlatego małe pożyczki są niżej oprocentowane, a następne można uzyskać dopiero po spłacie pierwszej. Są one większe i wyżej oprocentowane. Pierwsza z nich wynosi 3 tys., zł, druga 3-5 tys. zł, trzecia 5-10 tys. i ostatnia do 15 tys. zł — informuje Piotr Szczepański, prezes zarządu Fundacji Wspomagania Wsi.
Program Wspierania Przedsiębiorczości Wiejskiej REP udziela pomocy osobom chcącym rozpocząć działalność gospodarczą w sferze pozarolniczej lub praktycznie nie mającym dostępu do kredytów bankowych.
— Oceniamy predyspozycje przyszłego przedsiębiorcy, realność pomysłu i plan przedsięwzięcia oraz warunki określające zdolność kredytową. Nasz program udziela małych pożyczek — pierwsza do 15 tys. zł, druga do 20 tys. zł. Ciekawym rozwiązaniem są pożyczki grupowe obejmujące 3-5 osób. Maksymalna kwota pożyczki na jednego członka wynosi do 15 tys. zł. Grupa wybiera lidera, który nadzoruje spłatę zadłużenia — wyjaśnia Krzysztof Mularczyk, prezes zarządu Fundacji na Rzecz Rozwoju Wsi.
W przypadku Inicjatywy Mikro wysokość pożyczki dochodzi do 30 tys. zł. Możliwe jest odroczenie spłaty kapitału na 1-3 miesiące, a w szczególnych przypadkach kapitału wraz z odsetkami.
— Nasi pożyczkobiorcy to często właściciele niewielkich sklepików, stoisk na placach targowych, firm remontowo-budowlanych, zakładów usługowych — tłumaczy Izabela Norek, prezes zarządu Inicjatywy Mikro.
Ewa Bęczkowska
[email protected] tel (22) 611 62 71