Przedstawiciele Euroregionu Pomerania i Euroregionu Bałtyk, którzy spotkali się na roboczym spotkaniu w poniedziałek w Szczecinie uważają, że zagrożona jest realizacja małych projektów w ramach unijnego programu Interreg III A. Ich zdaniem, główna bariera tkwi w zbyt skomplikowanej procedurze opracowanej przez polską administrację.
Zgodnie z wymogami UE wszystkie małe projekty realizowane w ramach Interreg III A przewidziane na lata 2004-2006 muszą być zakończone najpóźniej do połowy przyszłego roku. Zasadą jest sfinansowanie przez beneficjenta całości danego projektu. Dopiero potem pieniądze są mu zwracane, ale pod warunkiem, że euroregion ma podpisaną stosowną umowę z wojewodą, a sam beneficjent wypełni wymaganą przez polski rząd dokumentację.
Jak podkreślali uczestnicy spotkania, według ich wiedzy, "do tej pory ani jedno euro z tego programu nie zostało w Polsce rozliczone".
"Opóźnienia wynoszą pół roku, a niektórzy mówią, że dojdą one nawet do 10 miesięcy" - powiedział dyrektor Norbert Obrycki z Euroregionu Pomerania. Przypomniał, że wszelkie rozliczenia finansowe projektów muszą być przeprowadzone do końca tego roku.
Jak poinformowano dziennikarzy, zaledwie jeden euroregion - Euroregion Pomerania - ma podpisaną umowę z wojewodą i na tej podstawie dopiero teraz prowadzi nabór wniosków od potencjalnych beneficjentów. Pozostałe euroregiony odwróciły kolejność działań i zatwierdzały wnioski dużo wcześniej, licząc na szybkie podpisanie porozumień z wojewodami.
W Euroregionie Pomerania zaakceptowano do tej pory 27 projektów. W Euroregionie Bałtyk zatwierdzono i zrealizowano w całości lub częściowo około 50 projektów. Na pytania dziennikarzy, jak duże są to kwoty uczestnicy spotkania nie byli w stanie udzielić odpowiedzi.
Reprezentanci Euroregionów zamierzają opracować i wystosować do odpowiedzialnego za realizację unijnego programu Ministerstwa Rozwoju Regionalnego listę postulatów z proponowanymi zmianami, które ułatwiłyby procedury i przyspieszyły proces refinansowania środków.
Chcą m.in. wykorzystania rozwiązań, które sprawdziły się w Niemczech przy realizacji podobnych projektów, dotrzymywania ustalonych przez ministerstwo terminów oraz zmiany nastawienia urzędników, którzy - jak twierdzą uczestnicy spotkania - preferują duże, centralne projekty, a bagatelizują małe, samorządowe.
Euroregiony to obszary współpracy trans-granicznej, powstające w wyniku porozumień między jednostkami samorządu terytorialnego leżącymi na danym obszarze. Zasady funkcjonowania euroregionów określiła europejska konwencja o współpracy transgranicznej z 1980 r. oraz Europejska Karta Regionów Granicznych i Transgranicznych w 1995 r.
Obecnie w Polsce działa 16 Euroregionów: Nysa (RP-Niemcy-Czechy), Karpacki (RP-Ukraina-Słowacja-Węgry-Rumunia), Nysa-Sprewa-Bóbr (RP-Niemcy), Pro Europa Viadrina (RP-Niemcy), Tatry (RP-Słowacja), Bug (RP-Ukraina), Pomerania (RP-Niemcy-Szwecja), Glacensis (RP- Czechy), Niemen (RP-Białoruś-Litwa), Pradziad (RP-Czechy), Bałtyk (RP-Dania-Litwa-Łotwa), Śląsk Cieszyński (RP-Czechy), Silesia (RP-Czechy), Beskidy (RP-Słowacja), Dobrava (RP-Czechy), Euroregion Puszcza Białowieska (RP-Białoruś).
Interreg III to inicjatywa wspólnotowa; jest to program pomocy bezzwrotnej ze strony Unii Europejskiej dla określonych jednostek. Głównym celem obecnego programu jest wzmocnienie współpracy transgranicznej, międzyregionalnej i międzynarodowej. Ma to służyć zrównoważonemu rozwojowi oraz integracji terytorium UE.