Handlujący bronią pod lupą rządu
Każda firma handlująca bronią będzie musiała stworzyć własny system kontroli i rejestru każdej transakcji — tak przewiduje projekt ustawy o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa.
Sejmowa Komisja Prawa Europejskiego rozpoczęła wczoraj prace nad rządową wersją ustawy, regulującą m.in. kwestie handlu bronią. Nowe prawo ma być zgodne z regulacjami obowiązującymi w Unii Europejskiej.
Kontrola transakcji
Według projektodawców, faktyczną kontrolę transakcji mają zorganizować u siebie polscy producenci, eksporterzy oraz użytkownicy uzbrojenia i towarów tzw. podwójnego zastosowania (wykorzystywanych zarówno na cele wojskowe jak i cywilne). Funkcjonowanie takiego systemu jest warunkiem uzyskania zezwolenia, wydawanego na rok. Rejestr wszystkich zezwoleń będzie prowadzić minister gospodarki.
— Nowością w projekcie jest to, że sami przedsiębiorcy będą kontrolowali swój obrót. Wspomogą więc administrację rządową. Jednak nie ograniczy to ich swobody działania — zapewnia Henryk Ogryczak, wiceminister gospodarki.
Według projektu, każde zamówienie i transakcja będą ewidencjonowane już w firmie.
— System kontroli obrotu pozwoli sprawdzić każdą transakcję eksportową i importową. Chcemy wyeliminować sprzedaż np. uzbrojenia do kraju obciążonego embargiem lub popierającego terroryzm — dodaje Henryk Ogryczak.
Urzędnicy z lupą
Ustawodawca też zamierza patrzeć na ręce branży. O tym, czy firmy handlujące bronią działają zgodnie z prawem, zadecydują kontrolerzy delegowani m.in. z MON, UOP oraz GUC. W razie potrzeby będą mieć prawo wstępu do wszystkich pomieszczeń sprawdzanej firmy. Gdyby brakowało np. ewidencji zamówień, będą mogli cofnąć zezwolenie na handel materiałami strategicznymi.
— Wygląda na to, że ta ustawa będzie dosyć restrykcyjna, lecz oczekujemy na nią od dawna. Powód jest prosty. Część firm obecnie nie rejestruje transakcji i nie poddaje się kontroli. Ponadto do tej pory było zbyt wiele przepisów, które w różny sposób traktowały ten sektor — uważa Janusz Stryjewski, prezes Nitronu, producenta materiałów wybuchowych.
Dość krótka lista
Projekt ustawy przewiduje możliwość uzyskania zezwolenia tylko przez osoby prawne i fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. Spis materiałów i towarów strategicznych, którymi obrót wymaga zezwolenia, poda minister gospodarki w stosownym rozporządzeniu.