Spółka, jej zagraniczny oddział i ten trzeci — podatek VAT. Jak to zrobić — głowią się podatnicy w krajach UE. Wkrótce odpowiedź da TSWE.
Czy czynności wykonywane przez oddział spółki na jej rzecz są świadczeniem usług w rozumieniu prawa? Czy wzajemne obciążenia między tymi podmiotami podlegają VAT?
Prawnicy holenderskiej spółki, która ma w Polsce oddział i jest u nas zarejestrowana dla potrzeb VAT, uznali, że nie, ale przy jednoczesnym zachowaniu prawa do odliczenia tego podatku od zakupów związanych z tymi czynnościami. Aby mieć pewność — wystąpili o potwierdzenie swej opinii do opolskiego urzędu skarbowego.
Raz tak
W interpretacji wydanej 6 grudnia 2004 r. (sygn. PP/443-117-4-GK/04) urząd uznał stanowisko podatnika za prawidłowe. Wskazał, że czynności między oddziałem a spółką świadczone są w ramach tej samej osoby prawnej, a więc nie podlegają VAT. Jednocześnie, na podstawie art. 86 ustawy o VAT, urząd potwierdził prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego VAT związanego ze świadczeniem przez podatnika usług na rzecz kontrahentów zewnętrznych (tj. na rzecz innych osób prawnych).
Aby doszło do świadczenia usług podlegających VAT, wskazał opolski urząd, muszą być spełnione łącznie następujące przesłanki:
1. świadczenie musi mieć charakter odpłatny,
2. musi być uznane za wykonane na terytorium Polski,
3. na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
4. świadczenie nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu ustawy.
Raz siak
Podobną sprawę rozpatrywał Warmińsko-Mazurski Urząd Skarbowy, choć jego interpretacja, wydana 31 grudnia 2004 r. (sygn. US.PPM/443-190/RD/04), jest całkowicie odmienna.
Ciekawe, że w tym wypadku sam podatnik — polska spółka prowadząca działalność w formie oddziału w Niemczech — uważał dokonywane przez siebie czynności na rzecz oddziału za świadczenie usług niematerialnych, które zgodnie z art. 27 ust. 3 i 4 ustawy o VAT winny być opodatkowane w Niemczech. Taką interpretację przepisów przez podatnika potwierdził urząd. W jego ocenie, spółka winna tę czynność (świadczenie usług niematerialnych opodatkowanych w Niemczech) dokumentować fakturami VAT, z tym że bez polskiego podatku VAT.
Kto ma rację?
Ponieważ świadczenie usług w rozumieniu przepisów ustawy o VAT zachodzi wyłącznie między odrębnymi podmiotami prawa, ostatnia z omawianych interpretacji nie jest słuszna, bo została wydana na podstawie błędnego założenia. Z drugiej jednak strony możliwa, bo w innych państwach członkowskich praktyka w tym zakresie również nie jest ujednolicona. Zatem kto ma rację?
Rozstrzygnięcie w sprawie zapadnie już niebawem. Wiążący będzie oczekiwany wyrok Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w sprawie FCE Bank plc (C-210/04), w której swoją opinię pod koniec września 2005 r. wyraził już adwokat generalny.
Angielski bank prowadzi na terytorium Włoch działalność w formie oddziału. Obciąża ten oddział kosztami związanymi z jego działalnością na podstawie tzw. cost-sharing agreement. Włoskie organy podatkowe uznały, że po stronie włoskiego oddziału powstaje z tego tytułu obowiązek podatkowy w VAT z tytułu nabycia usług niematerialnych, których miejscem świadczenia są Włochy.
Sąd włoski zwrócił się w tej sprawie z pytaniem do trybunału, przy czym opinia adwokata generalnego jednoznacznie potwierdza, że niezależnie od tego, czy spółka i jej oddział funkcjonują w ramach jednego państwa członkowskiego, czy też są położone w różnych państwach członkowskich, to stanowią jeden podmiot prawny, a tym samym czynności wykonywane między nimi, nawet jeśli wiążą się z dokonywaniem wzajemnych rozliczeń finansowych, nie stanowią świadczenia usług w rozumieniu VI dyrektywy.
Na wyrok trybunału trzeba jeszcze poczekać, jednak z dotychczasowej praktyki wynika, że często wyraża on opinie zbieżne ze stanowiskiem adwokata generalnego. Należy liczyć, że teraz będzie podobnie, co powinno dać jednoznaczną wskazówkę interpretacyjną również polskim organom podatkowym.
Marta Szafarowska, doradca podatkowy w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy Spółka doradztwa podatkowego