Do redakcji
- W zamieszczonym w „PB” 12 października artykule „Podatnikiem VAT może być każdy” podano nieprawdziwe informacje.
Nieprawdą jest, jakoby polski nabywca usługi elektronicznej, z tytułu której VAT nie został rozliczony przez usługodawcę spoza UE, będzie zobowiązany do naliczenia VAT i jego zapłaty w Polsce bez względu na fakt, że nie prowadzi on samodzielnie działalności gospodarczej.
Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 3 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, w przypadku usług elektronicznych, przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 stanowiący, iż podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące usługobiorcami usług świadczonych przez podatników posiadających siedzibę lub miejsce zamieszkania albo pobytu poza terytorium kraju, stosuje się wyłącznie w przypadku, gdy usługobiorcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności lub stałe miejsce zamieszkania na terytorium kraju.
Ponadto nieprawdziwa jest informacja, iż podatnikiem VAT może być każdy, w tym osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, która nabyła usługę elektroniczną od podmiotu nie posiadającego siedziby na terytorium wspólnoty, który nie wywiązał się ze swoich obowiązków w podatku VAT. Ustawa o podatku od towarów i usług nie nakłada bowiem na osoby nie będące podatnikami, nabywające tego rodzaju usługi, obowiązków, o których pisze autor publikacji.
Anna Adamkiewicz
Biuro Komunikacji Społecznej Ministerstwo Finansów
Od autora
W liście nadesłanym do redakcji „PB” Ministerstwo Finansów zaprezentowało stanowisko, zgodnie z którym polski nabywca usługi elektronicznej od podmiotu spoza UE nie będzie zobowiązany do rozliczenia należnego VAT w związku z faktem, iż nie prowadzi działalności gospodarczej.
Jest to interpretacja pozytywna dla konsumentów tego rodzaju usług nabywanych spoza UE, niemniej obowiązujące przepisy wskazują na obowiązek rozliczania VAT przez konsumentów usług elektronicznych nabytych od dostawcy spoza UE w sytuacji, gdy nie rozliczy go usługodawca.
Wynika to moim zdaniem z następujących przepisów:
– art. 27 ust. 5 ustawy o VAT, zgodnie z którym, w przypadku gdy usługi elektroniczne są świadczone przez podmiot spoza terytorium wspólnoty, na rzecz konsumentów, mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium wspólnoty, miejscem świadczenia tych usług jest miejsce, gdzie nabywca posiada siedzibę lub miejsce zamieszkania;
– art. 17 ust 1 pkt 4 ustawy o VAT, zgodnie z którym podatnikami są również podmioty będące usługobiorcami usług świadczonych przez podatników posiadających siedzibę poza terytorium kraju.
Powyższe przepisy wskazują, iż miejscem opodatkowania usługi elektronicznej świadczonej przez podmiot spoza UE na rzecz polskiego konsumenta jest Polska, oraz określają obowiązek rozliczania VAT należnego przez usługobiorców tych usług.
Jednocześnie ustawa o VAT nie zawiera przepisu, który wyłączałby w powyższej sytuacji obowiązek rozliczenia VAT przez usługobiorcę w razie braku rozliczenia VAT przez usługodawcę. Zatem w przypadku jeżeli dostawca usługi elektronicznej spoza UE na rzecz polskiego konsumenta nie zarejestrował się w Polsce lub w UE (na zasadzie procedury uproszczonej dla dostawców usług elektronicznych) i nie rozliczył polskiego VAT należnego zgodnie z powołanymi przepisami, zobowiązanym do samonaliczenia VAT powinien być polski usługobiorca.
Ministerstwo wskazuje, iż powyższy obowiązek nie powstaje w związku z art. 17 ust. 3 ustawy o VAT. Przepis ten ogranicza obowiązek rozliczenia VAT z tytułu importu usług do polskich podatników w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT, ale odnosi się on do art. 27 ust. 3 ustawy o VAT, zgodnie z którym usługi elektroniczne podlegają opodatkowaniu w kraju siedziby usługobiorcy, w przypadku gdy są świadczone na rzecz:
– osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, posiadających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium państwa trzeciego, lub
– podatników mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium wspólnoty, ale w kraju innym niż świadczącego usługę.
Tymczasem opodatkowanie w Polsce usług elektronicznych świadczonych spoza UE na rzecz polskich podmiotów niebędących podatnikami wynika z art. 27 ust. 5 ustawy o VAT, a więc przepis zacytowany przez Ministerstwo Finansów nie wyłącza obowiązku naliczania VAT przez usługobiorcę tych usług, w przypadku gdy podatku nie rozliczył świadczący usługę.
W konsekwencji jeżeli podmiot spoza UE nie rozliczy VAT należnego z tytułu świadczonej przez siebie usługi elektronicznej, której miejscem świadczenia jest Polska to, moim zdaniem, obowiązek rozliczenia VAT spoczywa na polskim usługobiorcy.
Wojciech Kotala
konsultant w Zespole VAT Deloitte