Inwestorom wraca apetyt na polskie biura i sklepy
Eksperci firmy Cushman Wakefield (CW) przewidują powrót zagranicznych inwestorów na rynek nieruchomości komercyjnych.
Zdaniem specjalistów nie można wyróżnić dominujących trendów, które decydowałyby o kształcie rynku nieruchomości komercyjnych.
Ożywienie wśród inwes
Analitycy z CW widzą przyszłość polskiego rynku nieruchomości komercyjnych w jasnych barwach. I mają ku temu podstawy.
Przez pięć miesięcy 2010 r. łączna wartość transakcji inwestycyjnych na tym rynku wyniosła niemal 900 mln EUR, co oznacza wzrost o blisko 30 proc. w stosunku do tego samego okresu 2009 r.
— Naszym rynkiem interesują się fundusze inwestycyjne z Niemiec, Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych, Francji i Australii. Obecnie łączna wartość nieruchomości komercyjnych oferowanych na sprzedaż wynosi ponad 2 mld EUR. Zainteresowaniem cieszą się zwłaszcza nieruchomości najlepsze w swojej klasie, których ceny zaczynają rosnąć. — zauważa Aleksander Loster, starszy konsultant z grupy rynków kapitałowych w CW.
Według analityków z tej firmy powrót dużych inwestorów na polski rynek nieruchomości to nie jedyny trend. Coraz bardziej liczy się również profesjonalne zarządzanie. To obecnie jeden z prężniej rozwijających się segmentów rynku nieruchomości komercyjnych. Dzieje się tak, ponieważ dziś wszyscy liczą koszty. A nieruchomość jest rentowna dopiero wówczas, gdy jest sprawnie zarządzana. Dlatego oczekiwania właścicieli i inwestorów rosną, a zarządcom stawia się coraz większe wymagania.
— Wyzwaniem są zwłaszcza powstające obecnie obiekty sportowe, a szczególnie stadiony i infrastruktura niezbędna do przeprowadzenia Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej EURO 2012 — uważa Michał Skaliński, dyrektor w CW.
Jego zdaniem wysokość dochodów, które przynoszą nieruchomości, zależy nie tylko od profesjonalizmu zarządzania, ale i od związanego z nim doradztwa, zwłaszcza na etapie planowania inwestycji.
Wybrzeże się rozwija
Na rynku nieruchomości komercyjnych są jeszcze inne wyraźne trendy. Zdaniem ekspertów z C W z powodu osz-czędności coraz częściej dochodzi do kompromisu między kosztami użytkowania biura a jakością i komfortem pracy. Aranżacja stanowisk pracy przestaje być dziełem przypadku, za to jest dostosowana do potrzeb i obowiązków pracowników. Sposobem na ograniczenie kosztów wynajmu jest m.in. aranżacja biur typu open space.
Analitycy ocenili również polski rynek hotelowy. Ich zdaniem duży potencjał drzemie zwłaszcza w Wybrzeżu. Liczba odwiedzających ten region stale rośnie, zwłaszcza wśród zagranicznych turystów, którzy korzystają z bazy hotelowej.
— Wyjazdy nad polskie morze to wciąż najpopularniejszy sposób spędzania wakacji w kraju. W 2009 r. stanowiły one 42 proc. podróży wakacyjnych. Dla pełnego wykorzystania potencjału polskiego wybrzeża konieczna jest jednak rozbudowa i podniesienie standardu bazy hotelowej, w tym również infrastruktury drogowej, co skróci i usprawni dojazd do miejsca wypoczynku — ocenia Dorota Malinowska, konsultant ds. nieruchomości hotelowych z C W.
Eksperci firmy spróbowali odpowiedzieć również na pytanie, co sprawia, że niektóre obiekty handlowe tętnią życiem, a inne nie? Ich zdaniem w tym przypadku kluczowy jest umiejętny dobór najemców oraz połączenie handlu, usług i gastronomii. No i oczywiście, sprawne zarządzanie.
— Celem jest stworzenie różnorodnej i interesującej oferty, która przyciąga konsumentów. W ten sposób powstają prestiżowe obiekty handlowe — podkreśla Katarzyna Michnikowska, starszy analityk z działu doradztwa firmy CW.
okiem eksperta
Marcin Kania partner w dziale powierzchni biurowych Colliers International
Deweloperzy dopasowują podaż do najemców
Od I kw. 2010 r. obserwujemy znaczny wzrost aktywności rynkowej w segmencie powierzchni biurowych. Można domniemywać, że kolejne miesiące nie będą odbiegały od tych z początku roku. Nastroje jednak nie są jednoznaczne. Wciąż wielu inwestorów biurowych wstrzymuje projekty, czekając na wyrazisty trend wzrostowy. Oczywiście, najsilniejsi deweloperzy rozpoczynają budowy spekulacyjnie, bazując na rozmowach prowadzonych z wieloma potencjalnymi najemcami.
Są to budynki, które bronią się lokalizacją i zapewniają przyszłym najemcom dogodną komunikację. W grupie tej są również projekty, które zostały podzielone na fazy (tzw. parki biurowe). Charakteryzują się ograniczonym ryzykiem, bo możliwość elastycznego planowania kolejnych faz ułatwia deweloperowi dopasowanie podaży do potrzeb najemców, szczególnie tych największych.