Najpiękniejszy dworzec w Polsce (GALERIA)

Marcin Dobrowolski
opublikowano: 10-09-2015, 16:51

Obecny dworzec dla miasta Wrocławia (wówczas: Breslau) zaczął powstawać dokładnie 160 lat temu - 10. września 1855 roku. Obecnie jeden z najpiękniejszych i największych dworców w Polsce obsługuje ponad 2 mln pasażerów rocznie.

Kiedy w 1843 r. postanowiono o wytyczeniu linii kolejowej do Poznania i Głogowa, zdecydowano również o budowie Dworca Głównego, godnego stolicy Dolnego Śląska i największego węzła kolejowego w regionie. 

Zobacz także

Projektantem był Wilhelm Grapow, architekt królewski Kolei Górnośląskich, który zaproponował budynek w stylu neogotyckim, nawiązujący do architektury angielskiej okresu Tudorów. Zdaniem Grapowa styl ten dobrze współgrał z żeliwnymielementami konstrukcyjnymi. Prace, przy których średnio pracowało 250 robotników, trwały dwa lata. Już 1 października 1857 r. główny dworzec Kolei Górnośląskiej i Wrocławsko-Poznańsko-Głogowskiej został ukończony, a 12 października uruchomiono ruch kolejowy. Zgodnie ze skrupulatnie prowadzonymi notatkami projektanta, przy budowie dworca zużyto 5790 m³ granitu, 6 774 000 cegieł pełnych, 94 000 cegieł dziurawek, 120 000 kształtówek, 3850 m³ wapna, 1100 ton cementu portlandzkiego, 425 ton gipsu i 10 390 m³ piasku. Dworzec kosztował 449 000 talarów, nie licząc umeblowania i oświetlenia, na które wydano 26 400 talarów.

Długi hall, liczący ok 200 m, był największą wówczas tego typu konstrukcją w Europie. Dworzec miał trzy podjazdy dla dorożek, stanowiska do nadawania bagażu, stanowiska telegraficzne, a w późniejszych latach również telefoniczne. W budynku mieściła się restauracja, poczekalnie III, II i I klasy (po jednej dla obu kierunków odjazdu, po wschodniej i zachodniej części budynku) oraz dla członków rodziny królewskiej (z osobnym korytarzem prowadzącym na peron). Na piętrze mieściły się biura i dwa mieszkania dla zawiadowców, ponadto mieszkanie dyrektora kolei.

Ulokowanie dworca w oddaleniu od ścisłej zabudowy miejskiej przyspieszyło urbanizację tych terenów. Mimo to udało się wygospodarować przestrzeń do rozbudowy kompleksu kolejowego, która stała się konieczna na przełomie XIX i XX wieku. W latach 1899-1904 dworzec rozbudowano w stylu łączącym elementy historyzmu i secesji według projektu Bernarda Klüschego, zachowując znaczne części dotychczasowej konstrukcji (m.in. elewację głównego budynku). Zlikwidowano składy węgla znajdujące się na południe od dworca, i w ich miejscu wybudowano pięć peronów unosząc je jednak 4-5 metrów powyżej poziomu gruntu. Pierwsze cztery perony przykryto halą, będącą w dzisiejszej Polsce jedyną konstrukcją tego typu. 

Z dotychczasowej hali usunięto tory, obniżono posadzkę (poziom poprzedniej widoczny jest wyraźnie w dzisiejszej konstrukcji - to poziom antresoli handlowej) i wymieniono skorodowane elementy. Pod torami przeprowadzono pięć tuneli komunikacyjnych, dla pasażerów, wozów z bagażem, oraz tunel publiczny, miejski. Co ciekawe, mimo że w 1902 r. Wrocław nawiedziła powódź tak wielka, że po placu przed dworcem pływano łodziami, nie wpłynęła ona na tempo prac modernizacyjnych. Rozbudowany dworzec spełniał już funkcję głównego, obsługującego wszystkie najważniejsze kierunki. 

Podczas II wojny światowej pod Dworcem i placem przed nim wybudowano wielkie schrony, których grubość ścian dochodziła do 3 metrów. Zniszczenia wojenne kompleksu dworcowego usuwano do 1949 r., choć ruch pociągów przywrócono już 20 czerwca 1945 r. Na szczęście po przejęciu Dolnego Śląska i Wrocławia przez Polskę nie zdecydowano się na wyburzenie dworca.

Od 1947 r. funkcjonuje w budynku dworca, w jego zachodnim skrzydle, ostatnie w Europie kino dworcowe. 

W latach 2010-2012 prowadzono na dworcu wielką modernizację, za którą od strony architektonicznej odpowiadali projektanci z pracowni Grupa 5 Architekci. W jej ramach odnowiono wszystkie elementy wchodzące w skład kompleksu, zachowując jednak jego unikalny, XIX-wieczny charakter. Podczas prac odsłonięto wiele cennych elementów wystroju, m.in. pięknie rzeźbione sklepienia drewniane czy polichromie na stropie w Sali Cesarskiej dotychczas schowane pod płytami zamontowanymi w czasie okazjonalnych modernizacji. Niewykorzystywane schrony wysadzono budując w ich miejscu parking podziemny na 400 samochodów oraz magazyny PKP.

>>>ZOBACZ GALERIĘ ZDJĘĆ DWORCA PO REMONCIE!

Wyremontowany Dworzec Główny oddano do użytku w części pasażerskiej 1 czerwca 2012 r. z myślą o kibicach przybywających na EURO2012. Obecnie korzysta z niego ponad 2 miliony pasażerów rocznie.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Marcin Dobrowolski

Polecane