Polscy przewoźnicy drogowi posiadający licencje wspólnotowe są uprawnieni do wykonywania przewozów rzeczy, bez konieczności uzyskiwania dodatkowych zezwoleń w relacjach dwustronnych między Polską a krajami Unii Europejskiej, w tranzycie przez terytoria krajów Unii, a także między krajami Unii Europejskiej. Z powodu obowiązującego okresu przejściowego nadal zabronione jest wykonywanie przewozu między dwiema miejscowościami na terytorium obcego państwa UE (kabotaż). Zasady wykonywania transportu w krajach Wspólnoty dotyczą też Norwegii, Islandii i Liechtensteinu.
Tymczasem na wykonywanie przewozów do pozostałych krajów Europy — m.in. do Rosji, Ukrainy, Bułgarii, Rumunii, Turcji, Bośni i Hercegowiny, Chorwacji, Serbii i Czarnogóry oraz Gruzji — niezbędne są zezwolenia zagraniczne. Nie wymaga się ich jedynie przy transporcie do Szwajcarii, ale tylko pojazdami o dopuszczalnej masie nieprzekraczającej 40 ton. Przewoźnicy drogowi corocznie składają więc tysiące wniosków o przyznanie zezwoleń zagranicznych. Większość jest załatwiana odmownie...
Jak informuje Biuro Obsługi Transportu Międzynarodowego (BOTM), liczba przyznawanych zezwoleń zagranicznych zależy od dwóch elementów: wysokości kontyngentu na dany rok i liczby zezwoleń już wydanych. A zezwoleń brakuje. Przykładowo na poprzedni rok przewoźnicy wystąpili o wydanie 5,5 tys. zezwoleń, a ich pula wynosiła niespełna 1,3 tys. O uzyskaniu (lub nie) zezwolenia przewoźnicy mogli dowiedzieć się z internetu...
Istotne wskazówki co do sposobu odmowy wydania zezwolenia zagranicznego zawarł Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Warszawie w wyroku z 16 lutego 2006 r. (sygn. VI SA/Wa 1752/05). Rozstrzygnął, że odmowa wydania zezwolenia zagranicznego może nastąpić wyłącznie w formie decyzji administracyjnej. W konsekwencji niedopuszczalne jest informowanie zainteresowanych o odmowie wyłącznie na stronie internetowej. Decyzje powinny być doręczane wnioskodawcom na piśmie wraz z uzasadnieniem. Przewoźnikom przysługuje też od decyzji odmownych prawo do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, a następnie skarga do WSA. Dodatkowo sąd wskazał, iż dyrektor BOTM nie jest upoważniony do podejmowania decyzji odmawiających wydania zezwoleń zagranicznych, może je wydawać wyłącznie minister transportu.
Według urzędników BOTM, w najbliższym czasie planowana jest nowelizacja ustawy o transporcie drogowym, która ułatwi procedurę wydawania i odmawiania wydawania przewoźnikom zezwoleń zagranicznych. Dopóki jednak ustawa o transporcie drogowym nie uległa zmianie, minister z korzyścią dla przewoźników został obciążony dodatkowymi obowiązkami.
Robert Walczak, aplikant radcowski z Zielonej Góry