Prawo powinno sprzyjać aktywności inwestycyjnej
W związku z włączeniem przez rząd leasingu w obszar rozwiązań wspomagających zwalczanie bezrobocia, pojawia się szansa stworzenia dobrych regulacji prawno-podatkowych, które umożliwią pobudzenie aktywności inwestycyjnej w małych i średnich firmach. Europa już dawno uznała leasing za niezbędne narzędzie inwestycyjne.
Według danych KPL, w Polsce udział finansowania za pomocą leasingu w całości inwestycji wynosi niecałe 9 proc. Jest on zatem zdecydowanie poniżej standardów europejskich, które dla finansowania ruchomości oznaczają przeciętnie poziom nieco powyżej 20 proc. Liderzy rynku, do których zaliczają się również Czesi, finansują zdecydowanie powyżej 30 proc. inwestycji za pomocą leasingu. W roku 2000 byliśmy jedynym w Europie krajem, w którym nastąpił spadek aktywności leasingowej.
Podstawową przyczyną takiego stanu rzeczy jest brak polityki państwa, w której określono by pozytywnie rolę leasingu jako ważnego instrumentu wspierającego rozwój małej i średniej przedsiębiorczości i w zgodzie z nią sformułowano stosowne przepisy, w szczególności w zakresie prawa podatkowego. Efektem tej sytuacji była najczęściej wątpliwej jakości wiedza na temat leasingu, a także rozpowszechnione w aparacie fiskalnym od początku lat 90. przekonanie o tajemniczym i szkodliwym wpływie finansowania leasingowego na stan finansów publicznych.
Za granicą
Doświadczenia innych krajów pokazują, iż obawy te nie znajdują podstaw. Wręcz przeciwnie, sukces gospodarczy wielu krajów ma oparcie w dynamicznym rozwoju leasingu. Również dobre wyniki w zakresie zwalczania bezrobocia są efektem szerokiego wykorzystania instrumentu pobudzającego przedsiębiorczość w postaci finansowania leasingowego. Dzieje się tak dlatego, że leasing jest doskonałym połączeniem specyficznej ulgi inwestycyjnej ze stosunkowo łatwo dostępnym dla małych i średnich podmiotów gospodarczych finansowaniem.
W kraju
Co należy zrobić, aby leasing spełnił swą rolę wspomagając rozwój gospodarczy Polski, a w szczególności przyczynił się do rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw tworzących nowe miejsca pracy?
Po pierwsze, niezbędne są rozwiązania, które w sposób względnie prosty i czytelny powiążą z leasingiem stosowne zachęty podatkowe, tak skonstruowane, aby ich beneficjentami stały się korzystające z leasingu firmy. Przepisy te muszą być czytelne, możliwe do zastosowania przez małego przedsiębiorcę, nie posiadającego sztabu prawników i doradców podatkowych.
Po drugie, przepisy podatkowe należy tak ukształtować, aby nie stały się przyczyną problemów firm leasingowych w sytuacji ograniczenia rynku, jak to ma miejsce w przypadku obowiązujących obecnie przepisów.
Leasing samochodów
Czas najwyższy zauważyć, że cały cywilizowany świat dbając, z jednej strony, o interes rodzimego przemysłu motoryzacyjnego, z drugiej — odpowiadając na rzeczywiste potrzeby firm, umożliwia leasing samochodów osobowych (w Europie 35 proc. całego wolumenu w zakresie leasingu ruchomości), w Polsce natomiast, kolejne działania na przestrzeni lat zmierzały do zniechęcenia przedsiębiorcy do używania samochodu osobowego w przedsiębiorstwie. Te działania, których apogeum osiągnięto w sięgającym granic absurdu rozporządzeniu ministra finansów z 22 grudnia 2000 r., spowodowały, że nawet 30-tonowa ciężarówka może być traktowana jak nielubiany przez naszego fiskusa samochód osobowy. Skutki dla budżetu tego typu działań są dokładnie przeciwne do zamierzonych, gdyż szkodzą one w sposób bezpośredni gospodarce.
Szkoda w postaci upadających z powodu złych rozwiązań podatkowych firm leasingowych, w postaci dramatycznie wysokiego bezrobocia i kryzysu na rynku motoryzacyjnym już wystąpiła i nie przeciwdziałano jej na czas wprowadzając niezbędne rozwiązania w zakresie leasingu.
Piotr Czyżak, prezes Herbico