Prokura z zarządem dozwolona... albo nie

Marcin Butkiewicz
27-07-2004, 00:00

Przedsiębiorcy mogą być zdezorientowani. Opinie sądów na temat tego, czy można ustanowić prokurę łączną z członkiem zarządu, są podzielone.

Wejście w życie jesienią ubiegłego roku przepisów o prokurze miało ustabilizować i usystematyzować przepisy dotyczące pełnomocnictwa udzielanego przez przedsiębiorców. Jednocześnie z chwilą przeniesienia tych regulacji do kodeksu cywilnego utraciły moc przepisy zawarte w kodeksie handlowym z 1934 r.

Jakie wątpliwości

Jednak nadal pojawiają się wątpliwości, podobnie jak podczas obowiązywania kodeksu handlowego, co do możliwości ustanawiania w spółkach kapitałowych prokury łącznej z zastrzeżeniem działania z jednym członkiem zarządu i wpisu takiego zestawienia do rejestru przedsiębiorców.

Kodeks cywilny stanowi w art. 1094 § 1, iż prokura może być udzielona kilku osobom łącznie. Nie wyłącza z tego kręgu członka zarządu spółki. W kodeksie spó- łek handlowych również nie ma wyraźnego wyłączenia takiej możliwości. Problematyczną kwestią pozostaje również, czy dopuszczalne jest istnienie dotychczasowych wpisów takiej prokury w rejestrach przedsiębiorców.

Powstaje pytanie, czy ustawodawca nie regulując tej kwestii w sposób wyraźny, chciał wyeliminować taką możliwość, czy też nie? A może pozostawił to do rozstrzygnięcia orzecznictwu i poglądom doktryny? Zauważyć należy, iż ostatnie orzeczenie Sądu Najwyższego na ten temat (uchwała SN z 27.04.2001, III CZP 6/01,OSNC 2001/10/148), wydane jeszcze za czasów obowiązywania przepisów dotyczących prokury, zawartych w kodeksie handlowym, skłaniało się do uznania możliwości ustanawiania takiej prokury, mimo iż przepisy nie odnosiły się jednoznacznie do tej kwestii. Orzeczenie to spotkało się w literaturze zarówno z krytycznymi, jak i aprobującymi głosami.

Zależy od sądu

Niektóre sądy rejestrowe decydują się na wpisanie prokury łącznej z jednym członkiem zarządu do rejestru, inne odmawiają. Na tle kodeksu cywilnego aktualne pozostają podnoszone argumenty przeciwko dopuszczalności takiej konstrukcji prawnej. Należą do nich twierdzenia, iż tak udzielona prokura jest myląca w obrocie gospodarczym, nie pozwala na jednoznaczne rozumienie zakresu udzielonego pełnomocnictwa. Dodaje się, iż stanowi zaprzeczenie instytucji prokury, jest nieważna, czy też nie może być skuteczna w stosunkach na zewnątrz spółki. Dodatkowo argumentuje się, iż kodeks spółek handlowych rozróżnia działanie prokurenta i członka zarządu razem. Nie nazywa przy tym takiego zestawienia prokurą łączną.

Argumenty za uznaniem takiej prokury głoszą, iż gdyby ustawodawca, znający stanowisko dotychczasowego orzecznictwa — w tym ostatniego opowiadającego się za dopuszczalnością tego rozwiązania — zdecydował się na odmienne uregulowanie, wyraźnie zakazałby takiego pełnomocnictwa. Dodatkowo za uznaniem tej konstrukcji prawnej przemawia fakt, że w określonych okolicznościach w interesie spółki może być ustanawiane takiego pełnomocnictwa. Zabranianie spółkom tej możliwości stanowić może bezpodstawną ingerencję w sposób ustanawiania jej pełnomocników.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Marcin Butkiewicz

Najważniejsze dzisiaj

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Firmy / Prokura z zarządem dozwolona... albo nie