Przeczytaj, zanim złożysz ofertę

30-10-2010, 06:30

Zawarcie umowy w trybie ofertowym jest jednym z głównych sposobów zawierania umów przewidzianych w Kodeksie cywilnym i kto wie, czy nie najbardziej powszechnym w praktyce.

Aby zawrzeć w tym trybie umowę, oferent musi złożyć drugiej stronie (adresatowi oferty) ofertę, tj. oświadczenie woli zawarcia umowy. Nie każde jednak oświadczenie woli będzie ofertą w znaczeniu kodeksowym. Będzie nim tylko takie oświadczenie woli, które łącznie spełnia dwa podstawowe kryteria tj. musi ono być skierowaną do drugiej strony (zwanej oblatem) propozycją zawarcia umowy i obejmować istotne postanowienia umowy.

Monika Osypiuk, aplikant radcowski, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna
Zobacz więcej

Monika Osypiuk, aplikant radcowski, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna

Oferta powinna wyrażać stanowczą wolę zawarcia umowy. Oznacza to, że wyrażona w niej propozycja zawarcia umowy powinna być tak sformułowana, aby do zawarcia umowy wystarczało jedynie oświadczenie o przyjęciu oferty wprost. Oferta powinna określać istotne postanowienia proponowanej umowy, czyli takie elementy, które decydują o istocie danej umowy, indywidualizują ją. Rodzaj i zakres istotnych postanowień umowy jest więc różny w zależności od tego, jaki stosunek prawny ma ona kreować.

Oferta (jak każde inne oświadczenie woli) co do zasady może zostać złożona w każdy sposób, przez każde zachowanie ujawniające dostatecznie wolę oferenta zawarcia umowy o określonej treści. Oferta może zostać złożona wprost, w sposób dorozumiany oraz przez zachowanie, które przepis prawa nakazuje traktować jako ofertę. Oferta może być nazwana w dowolny sposób, nazwa pozostaje bez wpływu na charakter złożonego oświadczenia woli.

Należy jednak pamiętać, że ogólna zasada, zgodnie z którą oferta może zostać złożona w dowolny sposób, doznaje pewnych ograniczeń. Jeżeli bowiem zgodnie z ustawą bądź na podstawie umowy stron, zawarcie umowy wymaga zachowania formy szczególnej pod rygorem nieważności, oferta powinna zostać złożona w takiej właśnie formie.

Propozycja zawarcia umowy jest oświadczeniem woli, które jest konieczne a zarazem wystarczające do jej zawarcia. Podmiot, który ją złożył (oferent) nie jest obowiązany do podejmowania żadnych innych dodatkowych czynności tak faktycznych, jak i prawnych.

Po złożeniu oświadczenia woli spełniającego wymogi oferty, zawarcie umowy leży, co do zasady, wyłącznie w gestii oblata, który przyjmując ofertę doprowadza do zawarcia umowy, bądź też nie przyjmuje oferty, co oznacza, że stron nie będzie łączył żaden stosunek prawny. W ustawie brak jest definicji pojęcia przyjęcie oferty. Można jednak wywieść, ze przyjęcie oferty to oświadczenie woli oblata, skutkiem którego dochodzi do zawarcia umowy.

Ustawa nie wymaga dla przyjęcia oferty żadnej szczególnej formy. Jego forma nie zależy w szczególności od formy, w jakiej została złożona oferta. Przyjęcie oferty może przybrać postać zachowania polegającego np. na wykonaniu umowy, której postanowienia określa oferta.

Pamiętać należy jednak, że tak jak przy ofercie, jeżeli zawarcie umowy wymaga na podstawie ustawy bądź umowy stron zachowania formy szczególnej pod rygorem nieważności, przyjęcie oferty powinno nastąpić w tej właśnie formie.

Skoro forma złożenia i przyjęcia oferty jest w zasadzie dowolna, należałoby rozważyć, czy tak samo obojętnym z punktu widzenia umów zawieranych w trybie ofertowym jest czas. Z pojęciem czasu związana jest bowiem nierozerwalnie kwestia tzw. związania oferenta ofertą. Związanie oferenta ofertą to stan, w którym oferent nie może zmienić zdania ani co do woli zawarcia umowy, ani jej warunków. To okres, w którym oblat może ofertę przyjąć i doprowadzić do zawarcia umowy na warunkach określonych ofertą. Skoro w okresie związania ofertą oferent musi pozostawać w gotowości (do wykonania ewentualnej umowy) oczywiste jest, że okres taki nie może trwać nieskończenie długo.

Jak długi jest więc to termin? To zależy już od okoliczności. Jeżeli termin związania ofertą został określony już w ofercie przez oferenta (najbardziej pożądana sytuacja), jest on związany ofertą przez cały wskazany w ofercie czas, ale także wyłącznie przez ten okres. Jeżeli jednak oferent zaniedbał wskazania terminu związania ofertą nie oznacza to, że jest nią związany bezterminowo. W takim przypadku zastosowanie znajdą postanowienia Kodeksu cywilnego, który wyróżnia dwie sytuacje: gdy oferta została złożona w obecności drugiej strony oraz gdy oferta została złożona w inny sposób. Gdy oferent złożył ofertę w obecności drugiej strony, nie oznaczając przy tym terminu jej obowiązywania, przestaje ona wiązać oferenta, gdy nie została przyjęta niezwłocznie. Przyjęło się, że w tym przypadku niezwłocznie oznacza tak długo, jak długo trwa bezpośredni kontakt pomiędzy oferentem a oblatem. Jeżeli adresat oferty nie ma możliwości, aby w trakcie trwania owego bezpośredniego kontaktu przyjąć ofertę, a składający ofertę wyraził zgodę na udzielenie mu odpowiedniego czasu na przemyślenie oferty, należy traktować to jako oznaczenie terminu do przyjęcia oferty.

W pozostałych przypadkach (tj. w sytuacji braku jednoczesnej obecności oferenta i adresata oferty) oferta przestaje wiązać oferenta z upływem czasu, w którym składający ofertę mógł w zwykłym toku czynności otrzymać odpowiedź wysłaną bez nieuzasadnionego opóźnienia. W każdym zaś przypadku odmowa przyjęcia oferty przez jej adresata oznacza, że oferent przestaje być związany złożoną ofertą.


Monika Osypiuk, aplikant radcowski, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna


© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Najważniejsze dzisiaj

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Tematy

Puls Biznesu

Puls Firmy / Przeczytaj, zanim złożysz ofertę