Proces przygotowania i przeprowadzenia pierwszej oferty publicznej akcji wymaga kompleksowego i szczegółowego planowania oraz współdziałania emitenta z grupą doradców.
Zawsze głównym celem transakcji jest pozyskanie w określonym momencie pożądanych wpływów z emisji (i/lub sprzedaży) akcji oraz osiągnięcie możliwie najwyższej ceny za akcję. Warto jednak spojrzeć na emisję szerzej: pozostałe korzyści z oferty publicznej, a w następstwie z notowania na rynku regulowanym, to:
- efekt promocyjny i wzrost prestiżu spółki,
- zwiększenie wiarygodności wśród kontrahentów (dostawców i klientów),
- zwiększenie wiarygodności wśród instytucji finansowych (w tym banków) prowadzące m.in. do obniżenia kosztów finansowania,
- możliwość wprowadzenia programów motywacyjnych opartych na akcjach,
- możliwość „płacenia” własnymi płynnymi akcjami w przypadku fuzji i przejęć,
- szereg korzyści dla akcjonariuszy tj. płynność akcji czy wycena rynkowa.
Myśl o inwestorach
Skupmy się jednak nad najważniejszym, czyli powodzeniu oferty rozumianym jako objęcie/nabycie wszystkich oferowanych akcji i osiągnięcie satysfakcjonującej dla spółki i akcjonariuszy wyceny. Decydują o tym inwestorzy, do których kierujemy produkt, jakim jest de facto biznes spółki.
Inwestorzy uczestniczący w ofercie to inwestorzy instytucjonalni (OFE, TFI, asset management, banki, towarzystwa ubezpieczeniowe, przedsiębiorstwa, fundusze zagraniczne) mający główny wpływ na powodzenie oferty oraz inwestorzy indywidualni, których udział ma znaczenie dla płynności akcji. Ci pierwsi dysponują znacznie większymi środkami finansowymi i umiejętnością oceny atrakcyjności inwestycyjnej emitenta. Ocenia się, że tylko OFE i TFI posiadają w swoich aktywach akcje spółek giełdowych o wartości około 40 mld zł.
Rygor warunków
Dostęp do tych znaczących środków finansowych oznacza jednak konieczność spełnienia konkretnych i często dość rygorystycznych wymagań tej grupy.
Dla instytucjonalnych inwestorów giełdowych, podejmujących decyzje o zakupie akcji, najistotniejszym założeniem jest możliwość uzyskania w średnim lub długim terminie odpowiedniej stopy zwrotu z aktywów przy stosunkowo niewielkim ryzyku mierzonym również płynnością.
Zmiana jakościowa
Uzyskanie przez emitenta statusu „spółki giełdowej” oznacza istotną zmianę jakościową funkcjonowania. Emitent z chwilą rozpoczęcia oferty publicznej, a potem w czasie notowań giełdowych musi poddać się warunkom i regułom wynikającym z przepisów prawa (3 podstawowe ustawy i szereg rozporządzeń), szczegółowych regulacji KPWiG oraz praktyki rynkowej. O ile efekty sprzeczności z prawem lub interpretacjami KPWiG mogą mieć swoje konsekwencje cywilno-karne, o tyle nieprzestrzeganie praktyki rynkowej ma bezpośredni wpływ na kurs akcji, a tym samym na wartości portfeli akcjonariuszy.
Kwestia kompromisu
Sukces oferty publicznej, poza czynnikami zewnętrznymi opierającymi się na koniunkturze rynkowej, bardzo często sprowadza się do osiągnięcia kompromisu pomiędzy oczekiwaniami spółki i jej właścicieli a warunkami, jakie stawiają inwestorzy. Rolą doradców jest, aby już w momencie rozważania oferty publicznej przyjąć realistyczne cele i harmonogram przeprowadzenia transakcji.
Doradcy już od momentu pierwszych kontaktów, jeszcze nawet przed podpisaniem umowy, powinni zweryfikować oczekiwania klienta, konfrontując je z tym, co można uzyskać na rynku. Próba forsowania rozwiązań nieakceptowanych przez inwestorów najczęściej oznacza uzyskanie przez spółkę wyceny odbiegającej od oczekiwań, a w skrajnym przypadku fiasko całego procesu ofertowego.
Paweł Sikora, BRE Corporate Finance Konrad Zawisza Dom Inwestycyjny BRE Banku