Polska stoi u progu jednej z największych transformacji energetycznych w swojej historii. Budowa elektrowni jądrowych ma odegrać kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego kraju oraz stabilności systemu elektroenergetycznego. W realizację tego strategicznego procesu, prowadzonego w ramach Programu Polskiej Energetyki Jądrowej (PPEJ), Westinghouse oraz Polskie Elektrownie Jądrowe postanowiły włączyć ZBUD Sp. z o.o. – polską firmę z ponad 40-letnim doświadczeniem w projektowaniu i produkcji urządzeń transportu bliskiego (UTB) oraz zaawansowanych systemów dźwignicowych dla przemysłu ciężkiego.
Spółka od lat rozwija swoje kompetencje w obszarze specjalistycznych instalacji dźwignicowych wykorzystywanych w sektorze energetycznym, hutniczym i przemysłowym. Obecnie przygotowuje się do udziału w projektach związanych z energetyką jądrową – jednym z najbardziej wymagających technologicznie sektorów przemysłu.
Polski przemysł chce uczestniczyć w budowie elektrowni jądrowej
Program Polskiej Energetyki Jądrowej zakłada nie tylko budowę nowych źródeł energii, ale także rozwój krajowego zaplecza technologicznego i przemysłowego. W tym kontekście szczególne znaczenie ma udział polskich producentów urządzeń dźwignicowych w łańcuchu dostaw dla powstających elektrowni.
Od wielu lat ZBUD dostarcza urządzenia transportu bliskiego dla największych elektrowni oraz elektrociepłowni w Polsce.
Tego typu urządzenia dźwignicowe pracują w instalacjach energetycznych, hutniczych oraz w innych gałęziach przemysłu ciężkiego, gdzie wymagana jest wysoka precyzja, niezawodność oraz bezpieczna manipulacja ciężkimi ładunkami. W wielu przypadkach są to suwnice ciężkiego udźwigu przeznaczone do transportu elementów o masie sięgającej setek ton.
Doświadczenie zdobyte przy projektowaniu i eksploatacji takich instalacji transportu bliskiego stanowi dziś podstawę do wejścia w sektor energetyki jądrowej.
Polar Crane – kluczowa suwnica reaktorowa
Jednym z najważniejszych obszarów zainteresowania spółki jest udział w realizacji zakresu suwnicy typu Polar Crane – strategicznego elementu infrastruktury budynku reaktora w technologii AP1000®. Jest to specjalistyczna suwnica reaktorowa należąca do najbardziej wymagających systemów dźwignicowych stosowanych w energetyce jądrowej.
Urządzenie to odpowiada za transport i manipulację najważniejszymi komponentami systemu jądrowego, w tym elementami reaktora, osprzętem technologicznym oraz ciężkimi komponentami instalacji energetycznych.
Polar Crane znacząco różni się od standardowych suwnic przemysłowych stosowanych w przemyśle. Konstrukcja musi spełniać bardzo rygorystyczne wymagania dotyczące niezawodności operacyjnej, bezpieczeństwa eksploatacji, odporności na oddziaływania sejsmiczne oraz precyzyjnej manipulacji ciężkimi elementami instalacji jądrowych.
Wdrożenie takiej technologii w Polsce będzie oznaczało nie tylko realizację jednego z kluczowych elementów infrastruktury elektrowni jądrowej, ale również rozwój krajowych kompetencji w zakresie projektowania i produkcji suwnic specjalnych dla sektora energetyki jądrowej.
– Aspirujemy do tego, aby polski przemysł był obecny w najbardziej odpowiedzialnych obszarach infrastruktury jądrowej. Urządzenia transportu bliskiego są jednym z filarów bezpieczeństwa elektrowni – odpowiadają za precyzyjne przemieszczanie kluczowych komponentów reaktora, elementów paliwowych oraz ciężkich instalacji technologicznych w obrębie obiektów jądrowych – podkreślają przedstawiciele spółki.
Jakość i kultura bezpieczeństwa
Przygotowując się do udziału w projektach energetyki jądrowej, ZBUD rozpoczyna proces wdrażania zgodności z wymaganiami amerykańskiego standardu zapewnienia jakości w branży jądrowej ASME NQA-1 – kluczowy standard dla dostawców urządzeń i systemów wykorzystywanych w elektrowniach jądrowych z technologią AP1000®.
Tym samym ZBUD dołączył do grona sześciu polskich przedsiębiorstw realizujących proces dostosowania do wymogów ASME NQA-1.
Proces składa się z trzech faz obejmujących opracowanie procedur i instrukcji zgodnie z wymaganiami standardu, ich wdrożenie oraz przygotowanie dokumentacji warsztatowej i instrukcji, a ostatnim etapem jest wykonanie próbnego elementu komponentu (mock-up). Po pozytywnym zakończeniu wszystkich trzech faz firma poddana będzie audytowi Westinghouse, który potwierdzi zgodność z wymaganiami ASME NQA-1. Pozytywny audyt Westinghouse pozwoli ZBUD nie tylko na udział w budowie pierwszej polskiej elektrowni jądrowej, ale wpisanie firmy na listę kwalifikowanych dostawców (QSL – qualified suppliers list) Westinghouse pozwoli jej na udział w innych projektach realizowanych przez Westinghouse w Europie i na świecie.
– Udział w tym programie to dla nas ważny krok w budowaniu kompetencji niezbędnych do realizacji najbardziej wymagających projektów infrastruktury jądrowej. Makiety i audyty kwalifikacyjne pozwalają potwierdzić zdolność polskiego przemysłu do realizacji zaawansowanych systemów dźwignicowych dla reaktorów AP1000® – mówi Andrzej Wilk, zastępca prezesa ZBUD.
Polska może więcej niż tylko prefabrykaty
W technologii AP1000® istotną rolę odgrywają prefabrykowane moduły strukturalne CA. Dotychczas sześć polskich firm, posiadających odpowiedni potencjał bierze udział w programie rozwoju krajowego zaplecza przemysłowego dla energetyki jądrowej.
Do grona przedsiębiorstw objętych tym programem dołączyła również siódma firma, ZBUD reprezentująca segment przemysłu związany z produkcją urządzeń transportu bliskiego oraz instalacji dźwignicowych dla energetyki.
Elektrownia jądrowa to jednak złożony ekosystem technologiczny, wymagający znacznie szerszego zaplecza przemysłowego.
– Obok modułów konstrukcyjnych Polska może i powinna oferować także wysokospecjalistyczne urządzenia dźwignicowe, w tym suwnice reaktorowe typu Polar Crane. To elementy krytyczne z punktu widzenia bezpieczeństwa reaktora, ciągłości operacyjnej elektrowni oraz niezawodności całej infrastruktury energetycznej – informuje zarząd spółki.
Rozwój krajowych kompetencji w zakresie systemów transportu bliskiego dla energetyki jądrowej pozwala zwiększyć udział polskich przedsiębiorstw w realizacji PPEJ, a jednocześnie wzmacnia pozycję krajowych producentów suwnic przemysłowych w globalnym łańcuchu dostaw dla sektora jądrowego.
40 lat doświadczenia i globalne ambicje
ZBUD traktuje energetykę jądrową jako naturalny kierunek dalszego rozwoju. Firma, która w tym roku obchodzi 40-lecie działalności, konsekwentnie przygotowuje się do wejścia do globalnego łańcucha dostaw dla projektów jądrowych realizowanych nie tylko w Polsce, ale również na rynkach międzynarodowych.
– Wizyty przedstawicieli Westinghouse, oraz wdrożenie zgodności z normą NQA-1 to nie jedynie formalność – to przepustka do globalnego łańcucha dostaw sektora jądrowego, to dla nas możliwość dostarczania komponentów nie tylko dla polskiego projektu Lubiatowo-Kopalino, ale dla wszystkich realizacji Westinghouse na świecie – podkreśla Ryszard Jędraszek, prezes ZBUD.
Dla spółki udział w budowie elektrowni jądrowej w Polsce to nie tylko projekt biznesowy, ale również realny wkład w bezpieczeństwo energetyczne kraju oraz rozwój polskich kompetencji w zakresie projektowania i produkcji zaawansowanych urządzeń dźwignicowych dla infrastruktury energetycznej.
Partnerem publikacji jest ZBUD Sp. z o.o.
