Split payment zabezpieczy uczciwych

Jak dochować należytej staranności w relacjach handlowych, by nie podpaść skarbówce w kwestii VAT? Korzystać z podzielonej płatności — proponuje MF

Latem ubiegłego roku Ministerstwo Finansów (MF) rozpoczęło pierwszy etap konsultacji w sprawie twardego określenia zasad należytej staranności — kodeksu dobrych praktyk, których stosowanie przez przedsiębiorcę uzbroi go wobec skarbówki. Będzie oznaczać, że zrobił wszystko w celu zweryfikowania kontrahenta. W kilka miesięcy resort zebrał ponad 180 opinii i we wrześniu zaprosił przedstawicieli biznesu do bezpośrednich rozmów z ramach grupy roboczej, która miała wypracować gotowe rozwiązanie. Fiskus widział się w roli dostawcy dobrych usług, organizatora spotkań, kodeks należytej staranności miał natomiast powstać jako owoc samoregulacji. Optymistyczne założenia były takie, że już w październiku dokument będzie gotowy. Nie był — ani w tym terminie, ani w kilku kolejnych. Nie powstał zresztą do dzisiaj i… bardzo dobrze.

Zobacz więcej

Używajcie podzielonej płatności, kiedy transakcja budzi wątpliwości, gdy współpracujecie z nowym podmiotem albo warunki nie są do końca przejrzyste — zamiast wykonywać pracę detektywa - mówi Wojciech Śliż, dyrektor departamentu VAT w MF Fot. ARC

Droga donikąd

Negocjacje o należytą staranność rozbiły się o rafy, które wszyscy widzieli od samego początku. Przedsiębiorcy chcą mieć gwarancję, że stosowanie się do kodeksu da im pełną ochronę w relacjach ze skarbówką. MF stało zaś na stanowisku, że zasady należytej staranności należy przygotować w taki sposób, by katalog czynności nie stał się przewodnikiem dla oszustów podatkowych. W trakcie prac grupy roboczejbiznes przekonał się, że prostota, jakiej oczekuje, jest nie do pogodzenia z celem resortu, którym jest ukrócenie przestępczej działalności i ochrona uczciwych podatników. Resort natomiast pojął, że zbyt rozbudowany katalog wymogów może ograniczyć swobodę działalności gospodarczej, pomnoży biurokrację i nie przyniesie zakładanych efektów.

— Rozmowy jednoznacznie wykazały, że próbując skodyfikować tak delikatny obszar jak dobre praktyki, możemy pójść ścieżką bardzo wyśrubowanych wymagań, które zabiją biznes, albo stworzyć listę czynności o niewielkim praktycznym znaczeniu, bo przestępcy zawsze znajdą furtkę — mówi Wojciech Śliż, dyrektor departamentu VAT w MF, animator przedsięwzięcia.

Podatnik z gwarancją

Resort od początku prac nad zagadnieniem należytej staranności dawał po cichu do zrozumienia, że każdy kodeks jest tylko zestawem dobrych intencji i potrzeba twardych narzędzi, po które będą mogli sięgnąć przedsiębiorcy, np. split paymentu. Wtedy, wczesną jesienią, podzielona płatność była jeszcze na etapie pisania przepisów. Dzisiaj rozwiązanie jest gotowe, choć zacznie działać od lipca, kiedy ustawa wejdzie w życie.

— Od momentu rozpoczęcia prac udało nam się wprowadzić trzy nowe instrumenty weryfikacyjne, które mogą stanowić twardą podstawę do ustalenia przesłanek należytej staranności podatnika: zaświadczenie o statusie kontrahenta z urzędu skarbowego, wprowadzaną razem ze STIR [systemem wyłapywania oszustw podatkowych na podstawie operacji bankowych — red.] listę podatników wykreślonych z VAT i podzieloną płatność. Możemy zatem dalej budować katalog skomplikowanych czynności, które musi wykonać podatnik, żeby dochować staranności, albo powiedzieć, że wystarczy zapłacić w systemie split payment i sprawdzić kontrahenta. Można też poszukać kompromisu pomiędzy tymi dwoma modelami — mówi Wojciech Śliż.

Dwie pieczenie

W resorcie finansów jest już kierunkowa zgoda, żeby w takim duchu pracować nad przesłankami należytej staranności. Wkrótce z taką propozycją MF zwróci się do partnerów z grupy roboczej. Wprzęgając split payment w dyskusję o należytej staranności, chce znaleźć wyjście z impasu w grupie roboczej i równocześnie wykorzystać debatę do promocji podzielonej płatności wśród przedsiębiorców. Resort jest mocno skonfundowany trwającą na rynku dyskusją o nowym sposobie płatności. We własnym przekonaniu udostępnia instrument korzystny dla podatników, który od początku pomyślany został przede wszystkim jako rozwiązanie zwiększające bezpieczeństwo uczciwych, a nie sposób na uszczelnienie systemu podatkowego. Tymczasem w dyskusjach podnoszone są negatywne strony split paymentu i pojawia się wiele bałamutnych informacji.

— Każde inne narzędzie wprowadzane w ostatnich dwóch latach przez MF może być postrzegane przede wszystkim przez pryzmat uszczelniania systemu VAT, ale nie split payment, który ma także inny cel — zapewnienie bezpiecznego obiegu gospodarczego na poziomie przedsiębiorcy.

Teraz podatnik płacący VAT kontrahentowi często nie ma pewności, czy będzie go mógł odliczyć, czy nie. Jeśli podatnik wprowadzi VAT do bezpiecznego systemu płatności split payment, to taką pewność powinien uzyskać. W tym kontekście jak najbardziej zasadne jest przekonanie, że państwo nie powinno wymagać od niego jeszcze dodatkowego potwierdzenia, że dochował należytej staranności — mówi Wojciech Śliż. W związku z tym ministerstwo przygotowuje kampanię informacyjną dla przedsiębiorców oraz pracuje nad objaśnieniami do zgłaszanych przez nich wątpliwości. Pomaga mu w tym Związek Banków Polskich (ZBP).

— Zebraliśmy około 100 pytań i wątpliwości. Zdecydowana większość ma charakter techniczny — tu odpowiedzi udzieli ZBP. MF zidentyfikowało około 8-10 kluczowych zagadnień natury prawnej, głównie z zakresu faktoringu, wymagających bardziej precyzyjnej interpretacji, które w formie wyjaśnień upublicznimy na naszej stronie — zapowiada dyrektor.

W maju resort ruszy z szeroką kampanią informacyjną dla przedsiębiorców, podobną do ubiegłorocznej akcji dotyczącej JPK. W pierwszej fazie podzielona płatność będzie rozwiązaniem stosowanym dobrowolnie przez przedsiębiorców, ale MF liczy, że powiązanie split paymentu z należytą starannością będzie stanowiło ważną zachętę do rozliczania się w nowym systemie.

— Zakładamy, że od lipca do końca roku ze split paymentu skorzysta 20 proc. firm, a w ciągu 12 kolejnych miesięcy — 60 proc. — mówi szef departamentu VAT.

 

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Eugeniusz Twaróg

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Prawo / Split payment zabezpieczy uczciwych