Temida do usług

Jeśli ktoś marzy o karierze w służbie Temidy, nie potrzebuje już rodzinnych koneksji ani wielu lat pracy w cudzych kancelariach, zanim dochrapie się funkcji partnera. Pojawiła się nowa ścieżka: praca w dziale prawnym w centrum usług. — W usługach biznesowych oprócz brexitowego boomu może pojawić się jeszcze jeden trend: usługi legal i inwestycje kancelarii prawnych — mówi Jacek Levernes, prezes ABSL, Związku Liderów Sektora Usług Biznesowych. Mówi o dwóch odrębnych zjawiskach: usługach prawnych wykonywanych przez centra, które dotychczas zajmowały się procesami finansowymi, IT, HR itd., a teraz sięgają po bardziej zaawansowane operacje, oraz biurach, które wykonują dla sieci kancelarii np. usługi księgowe czy administracyjne. Zmiany już się zaczęły: Credit Suisse, Baker McKenzie i Axiom będą w tym roku szukać prawników.

Nowe podejście

— W najbliższych kilku miesiącach w różnym charakterze zatrudnimy 50-100 osób — mówi Marek Wencki, szef wrocławskiego centrum usług amerykańskiej firmy Axiom, oferującej m.in. tworzenie, negocjowanie i zarządzanie umowami i kontraktami, która działa w Polsce od 2014 r. i zatrudnia tu ponad 150 osób. W marcu 2016 r. kancelaria Baker McKenzie otworzyła biuro w Łodzi, w którym pracuje dziś ośmiu prawników, a docelowo będzie 20.

— Zmieniający się rynek usług prawniczych na świecie wymaga od kancelarii nowego podejścia, przejawiającego się m.in. w wykorzystywaniu centrów usług wspólnych przy świadczeniu usług prawnych. Można wręcz powiedzieć, że Baker McKenzie wyprzedził ten trend, otwierając centra usług wspólnych już w 2000 r. w Manili na Filipinach oraz w 2015 r. w Belfaście w Irlandii — komentuje Marek Rosiński, partner w warszawskim biurze Baker McKenzie. Rośnie też wrocławskie centrum usług Credit Suisse, które świadczy usługi prawne i compliance (dostosowanie do przepisów w danym kraju) dla europejskich spółek grupy od 2010 r. i zatrudnia — według informacji „PB” — 120 prawników. — Plany rozwoju działalności zakładają m.in. wzrost obszaru compliance. W 2017 r. będziemy zwiększali zatrudnieniezarówno w naszym biurze we Wrocławiu, jak też w nowo otwartym w Warszawie — mówi Katarzyna Tłuścik z biura prasowego Credit Suisse.

Kolej rzeczy

Część ekspertów przewiduje dalszy rozwój trendu. — Usługi prawne świadczone są w ponad 30 centrach usług w Polsce, co oznacza 3 proc. ogółu. Wciąż można je zatem uznać za obszar działalności w początkowej fazie rozwoju, choć z wyraźną tendencją wzrostową. Wśród nich znajdują się m.in. centra usług wspólnych globalnych firm z sektora finansowego czy centra, których część działalności stanowi outsourcing usług prawnych (LPO). Można szacować, że kilka tysięcy osób posiadających specjalistyczną wiedzę z zakresu obsługi procesów prawnych i niezbędną znajomość języków obcych stanowi doskonałą bazę do rozwoju tej działalności w Polsce — uważa Janusz Górecki, szef działu analiz ABSL. Przybywa też centrów usług kancelarii prawnych.

— W takich jednostkach wykonywane są usługi wsparcia dla podstawowej działalności tych firm. Świadczy to o kompleksowości oferty Polski jako miejsca obsługi procesów biznesowych dla firm z szerokiego spektrum branżowego — mówi Janusz Górecki. Nie wszyscy dostrzegają ten trend. Ewa Kaucz, wiceprezes Agencji Rozwoju Aglomeracji Wrocławskiej, wspomina, że z trzech projektów z branży, które krążyły nad miastem w 2013 r., do skutku doszedł jeden — Axiom. — Nie widzę dziś boomu wśród kancelarii prawnych, ale branża jest przyszłościowa — przyznaje Ewa Kaucz. Boomu nie ma też w Katowicach.

— Już od kilku lat słyszę, że branża prawna będzie czarnym koniem, ale tak się nie dzieje — twierdzi Mateusz Skowroński z katowickiego centrum wsparcia inwestorów.

Kancelarie prawne to najnowszy sektor inwestujący w Polsce. Historycznie pierwsze pojawiły się centra usług banków — Citi, Unicredit, HSBC, potem nadszedł czas bankówinwestycyjnych — BNY Mellon, ośrodków należących do firm produkcyjnych — MAN, Procter & Gamble, Velux, firm z branży medycznej — Becton Dickinson, Bayer czy linii lotniczych — Qatar Airlines, Ryanair. Pierwsza w Polsce była amerykańska firma Axiom. Najwięcej takich projektów ściągnęła Warszawa. Pionierem w stolicy jest kancelaria Linklaters, która w 2014 r. otworzyła centrum usług administracyjnych dla swoich biur na świecie. W ubiegłym roku pojawiły się dwie kolejne kancelarie: DLA Piper z procesami finansowymi, HR i IT dla spółek z Niemiec oraz wybranymi procesami administracyjnymi dla spółek z Holandii oraz Dentons z centrum usług wspólnych zatrudniającym 150 osób.

OKIEM EKSPERTA
To nie jest rynek na usługi

KRZYSZTOF SENGER, wiceprezes Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych

Wiele firm z sektora BSS [business support services, usługi wsparcia biznesu — przyp. red.] świadczy w jakimś zakresie usługi prawne. Wiedzy prawniczej wymaga chociażby obszar podatków czy HR. Dlatego w statystykach dotyczących centrów usług biznesowych usługi prawne mogą zajmować dosyć znaczącą pozycję. Jednak w rzeczywistości otwieranie centrów usług prawnych, analogicznych do popularnych w świecie BSS centrów usług księgowych czy IT, jest bardzo rzadkie. Wynika to w dużej mierze ze specyfiki branży prawniczej. Takie biura wymagałyby pracowników wykształconych np. w kierunku prawa handlowego czy podatkowego, ale nie obowiązującego w Polsce, tylko w obsługiwanym kraju. Ponadto złożoną obsługę prawną oferują nie centra usługowe, tylko kancelarie prawne. Te otwierają biura za granicą, ale nie klasyfikuje się to jako inwestycja w sektorze BSS.

OKIEM EKSPERTA
Prawnicy duszą konkurencję

MAREK WENCKI, szef wrocławskiego centrum usług amerykańskiej firmy Axiom

Centra związane z usługami prawniczymi będą powstawać w Polsce i Europie Środkowej i Wschodniej. Jednym z powodów jest to, że firmy LPO (Legal Process Outsourcing, czyli outsourcing procesów prawniczych) historycznie wywodzące się z Indii coraz częściej szukają miejsc w regionie ze względu na większe zaufanie klientów, kwestie językowe i strefy czasowe. Coraz więcej firm decyduje się na outsourcing procesów prawnych, choć do niedawna wydawało się, że nie nadają się do centralizacji. Podobnie było z księgowością i innymi funkcjami 5-10 lat temu. Teraz też firmy, które płacą setki euro za godzinę pracy kancelarii, coraz częściej rozumieją, że sporą część tych zadań może dla nich zrobić — i to nawet czterokrotnie taniej — absolwent prawa w Polsce. Rozwój centrów w Polsce blokuje silna regulacja rynku, jak również tradycyjne podejście do ścieżek rozwoju absolwentów prawa czy wręcz procesowe podejście do profesji prawa i prawnika. Nie wszystkie z usług świadczonych przez Axiom możemy wykonywać w Polsce. Nasi pracownicy, aby dołączyć do Axiom i świadczyć usługi na rzecz zagranicznych klientów, musieli wyrejestrować się z listy radców prawnych.