Rozwój przedsiębiorczości to jeden z priorytetów unijnej perspektywy 2014-20. Dlatego na osoby planujące założenie działalności gospodarczej lub chcące zdobyć pieniądze na jej rozwój czeka wiele instrumentów wsparcia. To pomoc w formie bezzwrotnego dofinansowania, doradztwa, jak i specjalistycznych usług. Ciekawe formy wsparcia początkujący i przyszli przedsiębiorcy znajdą w różnych programach operacyjnych.
Biznes na Wschodzie
W programie Polska Wschodnia sztandarową inicjatywą wspomagającą przedsiębiorczość są „Platformy startowe dla nowych pomysłów, czyli poddziałanie 1.1.1. To instrument, którego głównym celem jest zachęcenie do zakładania biznesu młode osoby do 35. roku życia, które mają pomysł na innowacyjny produkt i potrzebują pomocy przy wprowadzaniu go na rynek. Mogą to być również osoby spoza Polski Wschodniej, które założą start-up w makroregionie. Program obejmuje pięć województw — lubelskie, podkarpackie, podlaskie, świętokrzyskie i warmińsko-mazurskie. Osoby z pomysłami dostają pomoc w dwóch etapach. Na początku powinny zgłosić się do tzw. animatorów platform startowych.
Tę rolę pełnią parki naukowo-technologiczne, które okazały się najlepsze w ubiegłorocznym konkursie organizowanym przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP). I tak Białostocki Park Naukowo-Technologiczny prowadzi platformę Hub of Talents w Białymstoku, Kielecki Park Technologiczny ma pod swoją opieką platformę TechnoparkBiznesHub w Kielcach, a Lubelski Park Naukowo-Technologiczny — lubelską platformę Connect. Do tych placówek powinny zgłosić się osoby chcące założyć swój biznes. Autorzy pomysłów, które są ocenione pozytywnie podczas wstępnej weryfikacji, są zapraszani na spotkania z doświadczonymi przedsiębiorcami i ekspertami.
To okazja do szczegółowego zaprezentowania przedsięwzięcia. Te koncepcje, które podobają się specjalistom, kwalifikują się do platformy startowej i będą mogły skorzystać z kompleksowej opieki, m.in. indywidualnego programu inkubacji. Rolą animatora jest pomoc młodym ludziom w rozwinięciu i uszczegółowieniu ich pomysłu na innowacyjny produkt oraz opracowanie modelu biznesowego dla start-upu. Uczestnicy programu korzystają z wachlarza usług mentoringowych, coachingowych i innych usług specjalistycznych dotyczących sprzedaży, technologii czy marketingu. Platformy startowe oferują też wiele korzyści dodatkowych — przykładowo w Lublinie na młodych przedsiębiorców czeka Karta Biznes Benefit, uprawniająca do korzystania z atrakcyjnych ulg oraz zniżek.
Natomiast w Kielcach ruszył program Soft landing for startups, oferujący pomoc w znalezieniu mieszkania, szkoły, przedszkola i lekarza. Kiedy młody przedsiębiorca stworzy pod skrzydłami platformy startowej nowy model biznesowy i ma produkt gotowy do wejścia na rynek, wtedy może starać się o pomoc w drugim etapie. Czekają na niego dotacje na rozpoczęcie działalności biznesowej i pierwszą sprzedaż. Aby je dostać, trzeba wziąć udział w naborze z poddziałania 1.1.2 „Rozwój start-upów w Polsce Wschodniej”, które jest drugim etapem programu „Platformy startowe dla nowych pomysłów”. Konkurs ruszy już za kilka dni — wnioski można będzie składać od 22 czerwca aż do 21 lipca przyszłego roku. Każda firm, która spełni warunki, może dostać dotację w wysokości od 50 tys. do nawet 800 tys. zł. Pula tego konkursu to 65,6 mln zł. Aby przedsiębiorca miał szanse na dofinansowanie, efekt jego projektu powinien być innowacyjny co najmniej w skali kraju. Istotna będzie również opinia, jaką młoda firma dostanie od platformy startowej po zakończeniu pierwszego etapu. Ta opinia będzie dokumentem, który musi być załączony do wniosku o dofinansowanie.
Po pierwsze: aktywizować
Inny rodzaj wsparcia przedsiębiorczości zapewnią pieniądze z Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS). Zasilają one program Wiedza Edukacja Rozwój (POWER) oraz Regionalne Programy Operacyjne (RPO) — w tej części, która jest skierowana na modernizację rynku pracy. Tutaj nacisk położony jest na działalność gospodarczą jako formę aktywizacji zawodowej. Dlatego wsparcie kierowane jest do osób, które nie są aktywne zawodowo, a własna firma może pozwolić im na powrót do aktywności. W tych przypadkach innowacyjność przedsięwzięcia nie jest już tak ważna — większe znaczenie ma szansa potencjalnego biznesu na utrzymanie się na rynku oraz to, że nowa firma stanie się źródłem utrzymania dla jej założyciela. Jak otrzymać wsparcie? Musimy nasz pomysł na firmę opisać w formie biznesplanu, który podlega ocenie specjalistów. Zanim jednak to zrobimy, możemy skorzystać z pakietu szkoleń i doradztwa dopasowanego do naszych potrzeb.
Regionalne Programy Operacyjne bardzo się między sobą różnią — mają inny układ priorytetów, budżety i szczegółowe warunki naborów (więcej informacji o konkursach można znaleźć na stronach internetowych RPO). Mają jednak pewne cechy wspólne, jeśli chodzi o programy aktywizacyjne. I tak o dotacje na założenie firmy na ogół mogą ubiegać się osoby, które ukończyły 30 lat i nie pracują. Częste jest ukierunkowanie wsparcia na grupy szczególnie potrzebujące, a do takich zaliczają się m.in. kobiety, osoby mające więcej niż 50 lat, mające niskie wykształcenie, z niepełnosprawnościami lub niepracujące już od ponad roku, czyli tzw. długotrwale bezrobotni. Szansy na pomoc w takiej formie nie dostaną osoby, które w ciągu ostatnich 12 miesięcy poprzedzających dzień przystąpienia do projektu posiadały aktywny wpis do CEIDG, były zarejestrowane jako przedsiębiorcy w KRS lub prowadziły działalność gospodarczą na podstawie odrębnych przepisów.
Ci, którzy już kiedyś mieli firmę (czyli ponad rok przed przystąpieniem do projektu), ale im nie wyszło, tym razem będą musieli poddać się analizie posiadanego potencjału i skorzystać z zaproponowanych im szkoleń i doradztwa. Z RPO można dostać pomoc w postaci szkoleń, doradztwa, dotacji lub pożyczki na założenie firmy oraz finansowe wsparcie na początku jej działania. Podstawowa dotacja najczęściej wynosi ponad 20 tys. zł, natomiast kwoty pożyczek mogą być znacznie wyższe. Każda osoba przystępująca do projektu, której celem jest założenie własnej firmy, musi wziąć udział w sesji z doradcą i poddać się testom. Celem tych działań jest wspomniana już analiza posiadanego potencjału — jako przyszłego przedsiębiorcy — oraz potrzeb szkoleniowych. Na podstawie wyników takiej analizy opracowuje się plan wsparcia dla każdego uczestnika projektu.
POWER dla firm
Natomiast w programie POWER dotacja na własny biznes czeka na osoby, które nie ukończyły jeszcze 30 lat, nie uczą się i nie pracują. Ale samo zgłoszenie nie wystarczy do otrzymania dofinansowania. Tu również przeprowadzana jest analiza sytuacji i indywidualnych predyspozycji każdej osoby. Efektem będzie opracowanie planu działania, który będzie zawierał kolejne kroki mające na celu poprawę sytuacji tej osoby na rynku pracy. Działania będą dobierane indywidualnie. Może to być np. doradztwo zawodowe, pomoc w znalezieniu pracy, szkolenia, studia podyplomowe oraz staże i praktyki zawodowe. Jednym z elementów indywidualnie stworzonego pakietu działań są też fundusze na otwarcie firmy. Można otrzymać dotację na start biznesu w wysokości ponad 20 tys. zł. Warto pamiętać o tym, że dotacjom na założenie własnej działalności gospodarczej towarzyszą specjalistyczne usługi doradcze i szkolenia przygotowujące do prowadzenia własnej firmy, a także pokrycie kosztów ubezpieczeń społecznych przez 12 miesięcy.
