Firmy z branży spożywczej mają czas na wdrożenie systemów HACCP (Analiza Zagrożeń Krytyczny Punkt Kontrolny) do 1 stycznia 2004 r. Ten obowiązek został wprowadzony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego nr 178/2002/WE z 28 stycznia 2002 r. To najważniejszy unijny dokument z zakresu prawa żywnościowego, który ma szczególną wagę dla firm z krajów kandydujących. Specjaliści przypominają, że w 2000 r. spośród firm działających na polskim rynku spożywczym niewiele jeszcze w ogóle wiedziało, co to jest HACCP. Także aktualny poziom wiedzy na ten temat mógłby być większy.
Próby usystematyzowania zagadnień bezpieczeństwa żywności w Unii rozpoczęły się już w połowie lat 70. W ciągu prawie 30 lat poszczególne kraje wypracowały własne rozwiązania, charakterystyczne dla ich rynków. Jednak wspólne wymagania, możliwe do zrealizowania przez wszystkich producentów z UE zawarto dopiero w systemie HACCP. Obecnie w Unii system stał się już standardem i według ekspertów, jest najskuteczniejszym narzędziem zapewnienia bezpieczeństwa żywności.
— Wśród krajów Piętnastki za państwo, które wzorcowo stosuje i egzekwuje wymagania przepisów bezpieczeństwa żywności, uważana jest Dania — mówi Krzysztof Wiktorowski, wiceprezes Vimag Consulting ze Szczecina.
Z kolei krajem, w którym HACCP przeszedł najpoważniejszą ewolucję, jest Wielka Brytania. Tamtejsze prawo nie narzuca, aby każda firma stosowała HACCP, istnieje jednak wymóg wdrożenia systemu zapewniania bezpieczeństwa żywności. Anglicy szybko zrozumieli, że skuteczność stosowanych systemów zależy przede wszystkim od właściwego wyszkolenia osób odpowiedzialnych za tę dziedzinę — zarówno w firmie, jak i w jednostce szkoleniowej. Ostatecznie, większość podmiotów z tego kraju wprowadziła właśnie uniwersalny HACCP.
— Brytyjskie firmy przykładają olbrzymią wagę do bezpieczeństwa żywności, co po ich doświadczeniach z pryszczycą i chorobą szalonych krów jest zrozumiałe — mówi Jacek Zontek, prezes AIMS Management Consultants.
Spośród obowiązujących w Europie aktów prawnych, dotyczących bezpieczeństwa żywności, fundamentalne znaczenie mają dyrektywy z 14 czerwca 1989 r. (89/397/EWG) oraz z 10 czerwca 1993 r. (93/43/EEC). Rozporządzenia te odnoszą się m.in. do wartości ochrony zdrowia ludzkiego, kontroli i dokumentacji, zakupów, dystrybucji i sprzedaży żywności.
Gdy uregulowano ogólne wymagania dla przemysłu rolno-spożywczego, przyszedł czas na stworzenie i dopracowanie dyrektyw branżowych. Aby scharakteryzować różne grupy żywności i stwierdzić ich specyficzność, wydano odrębne regulacje dotyczące m.in. mięsa, ryb, jaj oraz mleka. Przykładem takiego rozwiązania jest m.in. dyrektywa EEC 91/493 (z 22.07.1991r) w sprawie wewnętrznej kontroli zdrowotnej produktów rybnych.
Posiadając rozbudowany system bezpieczeństwa żywności, kraje UE od 1 stycznia 1999 r. muszą stosować w zakładach produkujących żywność wymienione dyrektywy wraz z uzupełnieniami branżowymi. Dzięki takim rygorystycznym regulacjom żywność w Unii jest bezpieczna dla zdrowia. Kwestia jej smaku i wartości estetycznych nadal jest pozostawiona indywidualnym decyzjom producentów.