Weź pomoc i oddaj innym

opublikowano: 24-10-2014, 00:00

Zanim ruszą konkursy krajowe, firmy dostaną wsparcie zwrotne z programów ramowych. Większość instrumentów jest już dostępna

Na prezentację programów krajowego wsparcia dla przedsiębiorców z nowego unijnego rozdania trzeba jeszcze poczekać. Z niektórych resortów płyną sygnały, że jest to możliwe jeszcze w tym roku, ale jest to wariant bardzo optymistyczny. Komisja Europejska (KE) nie ma powodu, aby się tak śpieszyć, dlatego przedstawienia konkretów należy spodziewać się dopiero w pierwszych miesiącach 2015 r. Wtedy też ruszą pierwsze konkursy. Ale przedsiębiorcy, którzy potrzebują unijnego dofinansowania, nie muszą czekać aż tak długo. Już jest dostępne wsparcie z programów ramowych, a więc puli na poziomie wyższym od krajowego. O te pieniądze mogą ubiegać się przedsiębiorcy ze wszystkich unijnych państw.

Zwrotnie, czyli efektywnie

Architekci unijnych programów na lata 2014-20 położyli szczególny nacisk na instrumenty zwrotne. Komisja Europejska woli udzielać pomocy w postaci pożyczek i kredytów, bo uważa ją za bardziej efektywną od bezzwrotnych dotacji. W tym systemie te same pieniądze mogą pomóc kilku przedsiębiorcom, a nie jednemu, jak jest w przypadku dotacji — po czym fundusze zostają w ramach programu. Poza tym pomoc zwrotna jest szybsza i może ją dostać każda firma. Dlatego dla instytucji oferujących firmom pożyczki, kredyty i gwarancje KE przeznaczyła w programach ramowych ponad 4,5 mld EUR. Konkursy dla przedsiębiorców i dla instytucji finansowych w ramach Cosme i Horyzont ogłosiły Europejski Fundusz Inwestycyjny i Europejski Bank Inwestycyjny.

— Kolejne źródła finansowania są tym bardziej cenne, że zostały skierowane m.in. do początkujących i do mikroprzedsiębiorców, czyli podmiotów napotykających największe trudności w dostępie do kredytu. To szczególnie ważne w obecnej sytuacji, gdy wyczerpały się inne, bezzwrotne źródła wsparcia gospodarki — podkreśla Ilona Antoniszyn-Klik, wiceminister gospodarki. Wyjściowa kwota przeznaczona dla instytucji pośredniczących między KE a firmami to 4,5 mld EUR, ale dzięki możliwości wielokrotnego wykorzystania przedsiębiorcy dostaną znacznie więcej.

— Zakładamy, że dzięki efektowi dźwigni finansowej do przedsiębiorców trafi około 50 mld EUR preferencyjnego finansowania — mówi Arkadiusz Lewicki, dyrektor Krajowego Punktu Kontaktowego ds. Instrumentów Finansowych Programów UE.

To i tak dosyć ostrożne szacunki, bo KE w materiałach informuje o możliwości uruchomienia w ten sposób nawet 70 mld EUR. Ta kwota pójdzie na pomoc różnego typu — kredyty, pożyczki, leasing, gwarancje, a także wsparcie o charakterze kapitałowym i finansowanie typu mezzanine.

— Warto podkreślić, że to pieniądze na warunkach preferencyjnych w porównaniu z komercyjną ofertą. W wielu przypadkach unijne wsparcie będzie dla przedsiębiorców bezpłatne, nie ma tu obciążeń pomocy publicznej. Przewagą jest też oferowanie gwarancji, a nie poręczeń. Gwarancja jest po prostu instrumentem mocniejszym, bezpieczniejszym. Wielu przedsiębiorców bez takiej bezpłatnej gwarancji czy kapitału nie założy albo nie rozwinie działalności gospodarczej, zwłaszcza tej najbardziej cennej dla PKB, czyli proinnowacyjnej — podkreśla Arkadiusz Lewicki.

Na rozwój i ekspansję

Przedsiębiorcy już mogą ubiegać się o wsparcie zwrotne z trzech nowych programów ramowych. Pierwszy to Cosme — program na rzecz konkurencyjności przedsiębiorstw, przede wszystkim z sektora MSP. Wystartował w grudniu ubiegłego roku. Ma przede wszystkim ułatwiać zakładanie firm i wspierać ich rozwój. Na instrumenty finansowe pójdzie co najmniej 60 proc. budżetu programu, czyli 1,4 mld EUR.

— Cosme ma poprawić dostęp do pieniędzy dla startujących i początkujących przedsiębiorców, ale też ułatwić wejście na nowe rynki. W przygotowaniu się do pozyskania funduszy z programów UE i dostosowaniu się do działalności na wspólnym rynku europejskim firmom będą pomagały ośrodki sieci Enterprise Europe Network (EEN) działającej przy PARP. Temu będą służyły szkolenia i seminaria — mówi dr Michał Polański, koordynator sieci EEN.

Program Cosme ma zapewnić kapitał przedsiębiorcom, którzy napotykają na problemy, starając się o zdobycie finansowania w bankach, np. z powodu historii kredytowej. Będzie działał na zasadzie gwarancji finansowania dla banków, pomagając im zapewnić więcej pożyczek i leasingu finansowego. Warto podkreślić, że ze względu na efekt dźwigni jedno euro zainwestowane w gwarancję kredytową umożliwia finansowanie dla firmy w wysokości do 30 EUR. Cosme oferuje instrumenty dłużne i kapitałowe. Pierwsze to Loan Guarantee Facility (LGF) — gwarancje i regwarancje dla pośredników oferujących produkty finansowe dla MSP. Natomiast drugim rodzajem jest Equity Facility for Growth (EFG), czyli finansowanie inwestorskie dla funduszy venture capital lub oferujących finansowanie mezzanine dla MSP w fazie ekspansji lub wzrostu. Wsparcie tą drogą mogą uzyskać przede wszystkim firmy MSP prowadzące działalność międzynarodową.

Kasa na horyzoncie

Największa pula czeka na przedsiębiorców w programie Horyzont 2020 wspierającym badania naukowe i innowacje. — Program został znacznie zmieniony w porównaniu do swojego poprzednika, czyli Siódmego Programu Ramowego. W tym wydaniu mamy maksymalny nacisk na przemysł i na wsparcie przedsiębiorców — według filozofii „od pomysłu do przemysłu”. Jest duże ukierunkowanie na małe i średnie firmy — mówi Arkadiusz Lewicki.

Budżet na instrumenty finansowe w programie to 2,8 mld EUR. Wszystkie są skupione w osi „Dostęp do finansowania ryzyka”. Wsparcie pójdzie na przedsięwzięcia zakładające m.in. transfer technologii, B+R i innowacje. KE zakłada, że efektem będzie wzrostu udziału tego typu inwestycji w polskim PKB. Trzy instrumenty finansowe Horyzontu są już dostępne.

„InnovFin SME Guarantee” jest przeznaczony dla innowacyjnych firm z sektora MSP i większych do 500 zatrudnionych osób. Dzięki kredytom i innym formom finansowania mogą one dostać od 25 tys. EUR do 7,5 mln EUR. Większe pieniądze czekają w „InnovFin MidCap Growth Finance”, który wspiera nowatorskie projekty firm zatrudniających do 3 tys. osób. Pożyczki i instrumenty pośrednie, w tym mezzanine, mogą wynosić od 7,5 mln EUR do 25 mln EUR. Od tej ostatniej kwoty zaczyna się wsparcie w trzecim instrumencie — „InnovFin Large Projects”. Jest on przeznaczony dla dużych firm, uczelni, instytucji badawczych i przedsięwzięć w formule partnerstwa publiczno-prywatnego.

— Już niebawem, bo do końca roku, dołączą do nich trzy kolejne instrumenty. Będą one finansowały m.in. inwestycje wysokiego ryzyka i działalność badawczą ze szczególnym naciskiem na ekoinnowacje — mówi Arkadiusz Lewicki.

W sukurs kreatywnym

Trzecim dostępnym programem jest Kreatywna Europa. Jej budżet jest przeznaczony na przedsięwzięcia z sektora kreatywnego i kultury, a więc obejmujące np. multimedia, IT, muzykę, architekturę. Instrumenty zwrotne obejmą 120 mln EUR. — O pieniądze będą mogli ubiegać się nie tylko przedsiębiorcy, ale też konsorcja firm i stowarzyszeń, fundacji i innych podmiotów z tych sektorów. To duża szansa dla polskiego sektora kreatywnego. Warto wspomnieć, że w niektórych obszarach nasze firmy są bardzo mocne, np. jeśli chodzi o gry komputerowe. Ten program będzie wspierał także branżę mediów — mówi Arkadiusz Lewicki. W przyszłym roku do aktywnych programów dołączy EaSI, czyli inicjatywa na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych. To pieniądze m.in. dla osób w trudnej sytuacji (np. bez zdolności kredytowej, bezrobotni, wykluczeni społecznie), które chciałyby założyć lub rozwinąć swoją firmę. Na takie osoby czekają mikrofinanse. Tego typu instrumenty w EaSI obejmą 193 mln EUR.

One-stop-shop

Gdzie zgłaszać się po informacje? Wszystkiego o programach i konkursach można dowiedzieć się w Krajowym Punkcie Kontaktowym ds. Instrumentów Finansowych Programów UE powołanym przy Związku Banków Polskich.

— Naszą misją jest one-stop-shop, czyli stworzenie miejsca, w którym przedsiębiorcy, jak i pośrednicy finansowi mogliby uzyskać pełną informację o instrumentach zwrotnych ze wszystkich programów unijnych. To jest właśnie sedno działania naszego punktu — mówi Arkadiusz Lewicki. KPK jest finansowany przez resort gospodarki. Jego usługi są bezpłatne i świadczone na terenie całego kraju.

WIĘCEJ INFORMACJI: Krajowy Punkt Kontaktowy ds. Instrumentów Finansowych Programów UE www.InstrumentyFinansoweUE.gov.pl

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Sylwester Sacharczuk

Polecane