Najnowszy system operacyjny Microsoft o nazwie Windows XP jest rozwiązaniem oferującym zupełnie nową jakość domowym użytkownikom komputerów. Od Windows 2000 wersja korporacyjna Windows XP odróżnia się detalami.
Wprowadzając na rynek system Windows XP, firma Microsoft zerwała z prowadzoną od wielu lat polityką rozwijania dwóch rodzajów systemów operacyjnych, z których jeden przeznaczony był dla użytkowników domowych, a drugi dla klientów korporacyjnych. Rezygnując z tego pierwszego, opartego na DOS, Microsoft zaoferował domowym użytkownikom komputerów produkt znacznie wydajniejszy i bezpieczniejszy, bo oparty na systemie plików, stanowiącym jądro rozwiązań korporacyjnych.
Microsoft przekonuje, że Windows XP jest w porównaniu ze starszymi wersjami domowych „okienek” nawet kilkunastokrotnie bardziej stabilny i mniej awaryjny. W porównaniu z Windows 98, bezawaryjny czas pracy nowego systemu jest ponoć 13 razy dłuższy, natomiast w porównaniu z Windows NT Workstation 4.0 czas pracy pomiędzy awariami jest 3-krotnie dłuższy. Programistom Microsoftu udało się również w znaczący sposób poprawić ogólną wydajność systemu, która w zależności od wykorzystywanego procesora może sięgać 30 proc. (Pentium 4 z Windows ME/Windows XP). Kompletna zmiana interfejsu użytkownika wpłynęła natomiast na usprawnienie obsługi systemu. Producent przekonuje, że nowy system jest o 27 proc. łatwiejszy w obsłudze niż Windows 2000 i o 19 proc. od Windows Millennium.
Wśród zalet nowego systemu przedstawiciele Microsoftu wymieniają również pełną multimedialność. System ten ma być bowiem rozwiązaniem ery cyfrowej. Dlatego też Windows XP jest wręcz nafaszerowany programami umożliwiającymi zapisywanie, udostępnianie oraz łatwiejsze zarządzanie i edycję zdjęć, muzyki czy filmów. Nowy system wzbogacono również o wiele udogodnień komunikacyjnych (rozbudowany Windows Messenger, sieci domowe) oraz możliwość tworzenia kont osobistych dla wielu osób na jednym komputerze. Ta ostatnia funkcja może szczególnie zainteresować rodziny, w których z komputera korzysta kilka osób.
Windows XP Professional, przeznaczony dla użytkowników korporacyjnych, oprócz wszystkich funkcji występujących w Home Edition, został dodatkowo wyposażony w lepsze zabezpieczenia, w tym możliwość szyfrowania plików oraz funkcjonalność terminalową, dostępną wcześniej jedynie w Windows 2000 Server. Mimo że Windows XP Professional nie jest serwerem, ma również wbudowaną obsługę wysoko wydajnych systemów dwuprocesorowych. Ogólnie jednak różnice między Windows 2000 i Windows XP trudno uznać za przełomowe.