Człowiek w cyberprzestrzeni
Użyty w tytule zwrot „nasza wspólna przyszłość” nawiązuje do tytułu raportu Światowej Komisji ds. Środowiska i Rozwoju z 1987 r. Dokument ten stał się impulsem dla nowej perspektywy rozwoju gospodarczego, uwzględniając zgodne działanie na poziomie człowiek – środowisko – gospodarka. Wspólna cyberprzyszłość to nie tylko kwestia rozwoju technologicznego, konkurencyjność na światowych rynkach, budowa smart cities, wsparcie edukacji i badań, lecz przede wszystkim zrozumienie potrzeb ludzkich. W tej perspektywie wspólna (cyber)przyszłość to zapewnienie rozwoju technologicznego obecnych pokoleń niezagrażające możliwościom zaspokojenia potrzeb pokoleń przyszłych.
W Polsce kwestiami bezpieczeństwa, wykrywania zagrożeń oraz zapewniania zrównoważonego rozwoju w cyberprzestrzeni zajmuje się Państwowy Instytut Badawczy NASK. W większości projektów lub produktów NASK-PIB zawarte są komponenty sztucznej inteligencji (AI), zaawansowane metody modelowania i sterowania oraz analiza w skali big data. Jednak to człowiek jest ich odbiorcą i twórcą.
Zrównoważony rozwój technologiczny
Zapewnienie zrównoważonego rozwoju, w wymykającej się szablonom przestrzeni cyber, jest sporym wyzwaniem. Jest ono jednak możliwe do zrealizowania na podstawie doświadczeń akademickich oraz partnerstwa publiczno-prywatnego ¬¬¬– po to by wytyczać najlepsze standardy i praktyki korzystania z usług oraz narzędzi cyfrowych. Podłączenie Polski do internetu ponad 30 lat temu przez NASK było zobowiązaniem do odpowiedzialności za cyberbezpieczeństwo i cyberprzyszłość. Zobowiązanie to można traktować w kategoriach służby na rzecz cyfrowego i informacyjnego społeczeństwa.
Przywództwo w przestrzeni cywilnej wiąże się z poszukiwaniem odpowiedzi dotyczących architektury cybernetycznego rozwoju. A współczesny krajobraz globalnej przestrzeni jest stale namnażającą się sferą szans i zagrożeń. Rośnie dostęp na żądanie do wszechobecnych platform danych i informacji, hakerzy wykorzystują sztuczną inteligencję czy uczenie maszynowe i inne technologie do przeprowadzania coraz bardziej wyrafinowanych ataków, za czym nie nadążają rozwiązania systemowe (w tym regulacje prawne krajowe i unijne). Nie bez powodu wraz z wejściem w życie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa na NASK-PIB został nałożony obowiązek pełnienia jednego z trzech CSIRT poziomu krajowego obok Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i resortu obrony. Oprócz działań stricte związanych z zarządzaniem ryzykiem, monitorowaniem i przeciwdziałaniem cyberzagrożeniom ważnym elementem budowania odporności jest kształtowanie odpowiednich postaw i zachowań.
Naukowy hub
Współpraca na rzecz cyberrozwoju nie może obejść się bez platformy wymiany myśli, poglądów i doświadczeń. Misją nauki jest służba społeczeństwu przyczyniająca się do trwałego rozwoju. Aby jednak to osiągnąć, należy najpierw lepiej zrozumieć rzeczywistość, także tę cyfrową. Centra wiedzy to swoiste sieci zajmujące się gromadzeniem, udostępnianiem i wymianą doświadczeń z krajowymi i międzynarodowymi partnerami w celu przyspieszenia rozwoju. Czy to właśnie dlatego NASK-PIB zainicjował z początkiem 2022 r. stworzenie nowego czasopisma naukowego „Applied Cybersecurity & Internet Governance”? Z pewnością jest to odpowiedź na rosnącą potrzebę rozprzestrzeniania rzetelnej informacji na temat cyberrzeczywistości, ale nie tylko.
ACIG Journal to czasopismo w formule „online first”, będące interdyscyplinarną przestrzenią dyskursu o cyberbezpieczeństwie, kierunkach wzmacniania cyfrowej odporności oraz nowych technologiach, które odgrywają kluczową rolę w walce z cyberprzestępczością. Tworzy platformę umożliwiającą: publikowanie wyników badań naukowych, promowanie dobrych praktyk i rekomendacji w zakresie świadomości zagrożeń, umożliwia wymianę doświadczeń o naturze incydentów, a przez to także mobilizuje rządy, ekspertów i społeczność naukową do współpracy na rzecz bezpieczeństwa. ACIG publikuje w zakresie nauk inżynieryjno-technicznych, nauk społecznych oraz nauk ścisłych i przyrodniczych z wyraźnym podkreśleniem oddziaływania tych publikacji na praktyków, stąd słowo „applied cybersecurity” (stosowane cyberbezpieczeństwo) w tytule czasopisma. ACIG Journal jest więc źródłem rzetelnych informacji dla naukowców, studentów, specjalistów i wszystkich poszukujących wartościowych treści o cyberbezpieczeństwie. Dla zespołu redakcyjnego granice między światami dyscyplin naukowych są często umowne. W swojej pracy koncentrują się właśnie na wspólnych przestrzeniach, właściwie wspólnych (cyber)przestrzeniach, promując bezpłatny dostęp do wyników badań. Otwarty dostęp (open access) jest bardzo istotny dla nauki — tworzy nieograniczone możliwości wymiany poglądów dotyczących badań naukowych niezależnie od szerokości geograficznej. Nie jest on jednak standardem, szczególnie wśród zagranicznych wydawców, którzy pobierają ogromne kwoty od instytucji naukowych za umieszczanie w tej formie manuskryptów w sieci. Dla twórców ACIG zapewnienie swobodnego i darmowego dostępu do wyników naukowych było priorytetem. Rzadko zdarza się, by polski projekt wydawniczo-naukowy gromadził na swych łamach specjalistów z wielu zagranicznych ośrodków naukowych m.in.: z Australii, Stanów Zjednoczonych, Belgii, Grecji, Republiki Czeskiej, Austrii, Luksemburga czy Arabii Saudyjskiej. Jeszcze rzadziej takie czasopisma publikowane są w otwartym dostępie. Tu się jednak udało.
W związku z dużym zainteresowaniem autorów zagranicznych, redakcja w ramach bilateralnej współpracy z NASK zaplanowała wydanie dwóch numerów specjalnych. Jeden z nich będzie poświęcony wojnie ukraińsko-rosyjskiej, a drugi problemowi edukacji dzieci i młodzieży w zakresie cyberbezpieczeństwa.
dr hab. Aleksandra Gasztold, redaktor naczelna Applied Cybersecurity & Internet Governance
WWW: www.acigjuournal.com,
Twitter: https://mobile.twitter.com/acigjournal,