Podstawowym celem prezydenta Abrahama Lincolna deklarowanym po wybuchu wojny secesyjnej w 1861 r. było przywrócenie zerwanej jedności Unii wszystkich stanów. Jednak wraz z postępem działań wojennych północna strona konfliktu nie wyłapywała niewolników zbiegłych z majątków przeciwnika, nie wspierała też przywracania systemu niewolniczego na podbitych terenach. Co więcej, we wrześniu 1862 r. prezydent Lincoln na mocy udzielonych mu prerogatyw wojennych zniósł dekretem niewolnictwo... na terenie stanów południowych, nad którymi nie posiadał faktycznej jurysdykcji.
Pierwsza próba zniesienia niewolnictwa w formie poprawki do Konstytucji została podjęta w 1864 r. i przeszła przez Senat, jednak została odrzucona w Izbie Reprezentantów głosami demokratów. Wybory w tym samym roku przyniosły Lincolnowi reelekcję oraz większość republikanom w obu izbach. U umożliwiło to przyjęcie poprawki przez Kongres niewielką większością (siedmiu głosów). Zgodnie z trybem ratyfikacji poprawek przewidzianym w piątym artykule Konstytucji Stanów Zjednoczonych 13. poprawka weszła w życie wraz z ratyfikacją jej przez trzy czwarte stanów. Ponieważ w dniu jej zaproponowania przez Kongres w skład Unii wchodziło 36 stanów, zatem poprawka weszła w życie wraz z ratyfikacją jej przez 27 stanów. Miało to miejsce 6 grudnia 1865 roku, gdy ratyfikowała ją Georgia.
Treść poprawki:
§1. Nie będzie w Stanach Zjednoczonych lub jakimkolwiek miejscu podległym ich władzy ani niewolnictwa, ani przymusowych robót, chyba że jako kara za przestępstwo, którego sprawca został prawidłowo skazany.
§2. Kongres ma prawo zabezpieczyć wykonanie niniejszego artykułu przez odpowiednie ustawodawstwo.