AI w mikrofirmach to wciąż rzadkość. Czego się obawiają?

Szefowie mikroprzedsiębiorstw (zatrudniających mniej niż 10 pracowników) upatrują w AI szans na oszczędność czasu, wzrost sprzedaży i poprawę obsługi klienta. W praktyce jednak wdrażają technologię bardzo ostrożnie. Takie wnioski płyną z najnowszego raportu „AI w mikroprzedsiębiorstwach. Potrzeby, praktyka, bariery” przygotowanego przez Krajowe Centrum Badań Sztucznej Inteligencji (KCBSI).

— Sztuczna inteligencja coraz silniej wpływa na gospodarkę i sposób prowadzenia działalności biznesowej. Wspiera analizę danych, automatyzację procesów, komunikację i podejmowanie decyzji. Mimo rosnącego znaczenia AI jako czynnika konkurencyjności firm jej wykorzystanie w firmach jest ograniczone. Szczególnie dotyczy to najmniejszych podmiotów — mówi Michał Lidzbarski, założyciel i prezes KCBSI.

Według Eurostatu tylko 13,5 proc. przedsiębiorstw w Unii Europejskiej zatrudniających co najmniej dziesięć osób stosuje technologię AI. W Polsce odsetek wynosi 5,9 proc., niższy od nas wskaźnik ma tylko Rumunia — 3,9 proc.

Potencjał AI kontra bariery wdrożeniowe

Autorzy raportu podkreślają, że 75 proc. właścicieli mikrofirm dostrzega potencjał sztucznej inteligencji w działalności biznesowej. 38 proc. ankietowanych planuje ją wdrożyć, 21 proc. korzysta z tej technologii sporadycznie, natomiast 16 proc. stosuje ją regularnie. Jakie są główne bariery dotyczące wdrażania AI w przedsiębiorstwach? Respondenci najczęściej utyskują na brak czasu na przeprowadzenie szkoleń dla pracowników, obawiają się też kosztownych pomyłek wynikających z jej stosowania i ryzyka zakłócenia codziennych, ściśle powiązanych z ich pracą, procesów biznesowych.

— Przedsiębiorcy wskazują też na bariery regulacyjne i etyczne szczególnie w sektorach wrażliwych, w tym m.in. w branży medycznej, a także na niewystarczające bezpieczeństwo danych. Często też nie mają zaufania do wiarygodności wyników AI — podkreśla prezes KCBSI.

Prawie połowa badanych przedsiębiorców ma niewystarczającą wiedzę na temat sztucznej inteligencji. Aż 85 proc. ankietowanych deklaruje potrzebę podniesienia kompetencji. Zaledwie ponad 3 proc. właścicieli mikrofirm uważa, że ich kwalifikacje w tym zakresie są wysokie.

— Posiadanie zaawansowanej wiedzy o AI nie zależy ani od wieku przedsiębiorcy, ani od jego długoletniego doświadczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej. Respondenci znają swoje problemy biznesowe, lecz nie potrafią połączyć ich z możliwościami, jakie daje sztuczna inteligencja — podkreśla Michał Lidzbarski.

Zwraca uwagę, że o gotowości przedsiębiorców do wdrażania AI decyduje m.in. chęć poprawy relacji z klientami. Ponadto funkcjonujący w przedsiębiorstwach hybrydowy model pracy wymusza na ich szefach konieczność bycia na bieżąco z technologią.

Oszczędność czasu, wzrost sprzedaży, poprawa obsługi klienta

Jakie korzyści według właścicieli mikroprzedsiębiorstw mogłoby przynieść wdrożenie AI w ich firmach? 79 proc. badanych wskazuje na oszczędność czasu, 52 proc. na wzrost sprzedaży produktów i usług, 41 proc. na poprawę obsługi klienta, natomiast 33 proc. na usprawnienie pracy zespołu.

— Kluczowym obszarem oszczędności małych firm, których stałe koszty są trudne do obniżenia, jest czas pracy szefa i jego zespołu. Dzięki AI można go przeznaczyć na działania rozwojowe przedsiębiorstwa — podkreśla Michał Lidzbarski.

Autorzy raportu zwracają też uwagę, że prawie połowa ankietowanych chętnie wykorzystałaby AI do automatyzacji powtarzalnych procesów firmowych, 44 proc. do rozwoju nowych produktów lub usług i zwiększenia efektywności operacyjnej przedsiębiorstwa.

Z raportu wynika ponadto, że nieco ponad 97 proc. właścicieli mikroprzedsiębiorstw korzysta doraźnie z co najmniej jednego narzędzia cyfrowego. Wśród nich są komunikatory, arkusze kalkulacyjne i programy do fakturowania. Natomiast tylko 21 proc. posiada systemy e-commerce dotyczące zarządzania relacjami z klientami, a 14 proc. narzędzia przeznaczone do bieżącego funkcjonowania działalności.

— Rozwiązania wspierające przedsiębiorców w prowadzeniu długoterminowej strategii biznesowej są stosowane przez nich marginalnie — podkreśla Michał Lidzbarski.

Autorzy raportu zauważają też, że właściciele mikrofirm, którzy deklarują korzystanie ze sztucznej inteligencji, najczęściej stosują ją w takich obszarach jak marketing, analiza danych i obsługa klienta. Rzadziej wymieniają działania dotyczące sprzedaży, automatyzacji procesów biznesowych, księgowości i logistyki.