Twórczość Barbary Kasten koncentruje się na relacjach między światłem, kolorem i przestrzenią. Artystka buduje w studio i plenerze konstrukcje złożone z luster, metalowych prętów, siatek czy geometrycznych brył, a następnie fotografuje je w taki sposób, by światło i odbicia przekształcały je w abstrakcyjne kompozycje. Jak podkreśla w wielu wywiadach, fotografia jest dla niej sposobem „konstruowania obrazu”, a nie rejestrowania rzeczywistości, narzędziem do wizualnych eksperymentów z percepcją i architekturą. Co więcej, fotografie powstają bez ingerencji cyfrowej – efekt osiągany jest w momencie wykonywania zdjęcia.
– Barbara Kasten to pionierka w każdym z rozwijanych przez siebie mediów – jedna z najbardziej konsekwentnych eksperymentatorek sztuki współczesnej. Jej twórczość wpisuje się w długą linię artystek redefiniujących pojęcie medium – podkreśla kuratorka wystawy Agnieszka Pindera.
„Postabstrakcja” to pierwsza tak szeroka prezentacja twórczości artystki w tej części Europy i zarazem symboliczny powrót do miejsca, które odegrało ważną rolę w kształtowaniu się jej sztuki. Na początku lat 70. Barbara Kasten jako stypendystka programu Fulbright-Hays pracowała w pracowni Magdaleny Abakanowicz w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu.
Kontakt z polską szkołą tkaniny artystycznej – traktującą sztukę włókna jako pole eksperymentu i medium przestrzenne – miał niebagatelny wpływ na jej późniejsze myślenie o formie i strukturze obrazu. W tym czasie powstała seria rzeźb z sizalu, które stały się punktem wyjścia dla dalszych eksperymentów z przestrzenią i światłem. Dziś, po ponad pięćdziesięciu latach, na wystawie w Zachęcie zobaczymy jedną z tych prac: „Formę siedzącą żółtą” (1972) prezentowaną w dialogu z pracami z portfolio „Figura/Krzesło” (1973/2023). Dzięki temu zestawieniu widzowie będą mogli zaobserwować powiązania między rzeźbą a fotografią w twórczości artystki.
Po powrocie do Stanów Zjednoczonych Barbara Kasten intensywnie zajęła się fotografią, rozwijając własny język wizualny.
Tytuł wystawy w Zachęcie „Postabstrakcja” odnosi się do dialogu, jaki artystka prowadzi z historią awangardowej fotografii oraz modernistyczną i postmodernistyczną architekturą – nie powtarza języka abstrakcji, lecz poddaje go próbie i konfrontuje z doświadczeniem widza. Można będzie prześledzić, jak konsekwentnie rozwijane przez dekady myślenie o świetle, strukturze i przestrzeni przyczyniło się do stworzenia spójnego, rozpoznawalnego języka.
Ekspozycja nie jest uporządkowana chronologicznie, lecz prowadzi widzów przez różne wątki obecne w twórczości Kasten: rzeźbę jako punkt wyjścia, fotografię jako pole eksperymentu oraz architekturę i przestrzeń jako aktywne elementy kompozycji. Dzięki temu uwidacznia konsekwencję, z jaką od lat artystka bada możliwości światła, koloru i geometrycznej formy.
„Postabstrakcja” zaprasza do uważnego patrzenia – doświadczenia obrazu jako sytuacji przestrzennej, w której światło staje się tworzywem, a widz współuczestnikiem kompozycji.