Rada Ministrów wystąpiła z projektem nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z 1991 r. Zmiany dotyczą m.in. podatku od nieruchomości, ich celem jest ujednolicenie zasad opodatkowania i dostosowanie do wymogów gospodarki rynkowej. Wejście w życie nowych przepisów wzmocni także autonomię samorządów w administrowaniu podatkami lokalnymi i poprawieniu skuteczności tych podatków.
Przewidziane zmiany utrzymują opodatkowanie gruntów, budynków i budowli, przy czym różnicowanie wysokości stawek będzie zależało od rady gminy. Nowe przepisy precyzują także dokładnie, kto będzie zobowiązany płacić podatek od nieruchomości i określają zasady jego płatności.
— Zmiany mają na celu uporządkowanie i doprecyzowanie zapisów ustawy, a także przygotowują grunt pod zapowiadaną strukturalną reformę podatku od nieruchomości, związaną z wprowadzeniem katastru — wyjaśnia Kazimierz Romaniec, radca prawny z kancelarii Miller, Canfield, Paddock and Stone.
Projekt, po pierwszym czytaniu w Sejmie, został skierowany pod obrady Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej.
Wśród najważniejszych założeń projektu pojawia się rozszerzenie kompetencji gmin w naliczaniu podatków lokalnych. Rada gminy zostanie uprawniona do obniżania lub różnicowania stawek podatkowych oraz stosowania zwolnień. Dzięki tej możliwości poszczególne podmioty gospodarcze będą odmiennie obciążane. To z kolei wpłynie na poziom aktywności rynku inwestycyjnego.
— Gmina otrzymuje swobodę w dysponowaniu przedsięwzięciami. Tkwi tutaj pewne ryzyko manipulacji podatkami lokalnymi. Od intencji gmin będzie zależało, czy ta manipulacja doprowadzi do rozkwitu nieruchomości czy wywoła wręcz odwrotny efekt. Teoretycznie założenia tego projektu, z punktu widzenia rynku nieruchomości, są właściwe i zmierzają w dobrym kierunku. Jednak słuszność nowelizacji pokaże dopiero praktyka — przekonuje Tomasz Błeszyński z Polskiej Federacji Rynku Nieruchomości.
Nowe przepisy precyzują obowiązki składania informacji o nieruchomościach w celu uszczelnienia systemu podatkowego. Do zadań rady gminy będzie należało określanie wzorów formularzy o podatku od nieruchomości.
Wątpliwości budzi jedynie pozostawienie gminom samodzielności w kształtowaniu treści informacji i deklaracji w zakresie podatku od nieruchomości.
— Gminy mają otrzymać tylko wskazówkę co do ich podstawowej treści. Istnieje zatem obawa, iż niektóre wzory deklaracji mogą być nadmiernie rozbudowane. Należałoby tutaj pomyśleć o opracowaniu przejrzystych i łatwych w użyciu wzorów, z których mogłyby korzystać gminy. Wypada mieć nadzieję, iż gminy w trosce o własny interes zaprojektują tak deklaracje, by uniknąć zbędnych komplikacji w funkcjonowaniu podatku — mówi Kazimierz Romaniec.
Aby usprawnić przepływ informacji podatkowej, proponuje się utworzenie informatycznej ewidencji podatkowej. W jej ramach gromadzone byłyby przede wszystkim dane z deklaracji.
— Intencją twórców projektu było wpisanie uruchomienia ewidencji podatkowej w ciąg prac nad komputeryzacją systemu opodatkowania nieruchomości, tak by zapewnić w przyszłości niezakłócone funkcjonowanie katastru. Pomysł ten należy uznać za trafny, o ile dane wymagane od podatnika będą znajdowały się głównie w deklaracjach, zaś ewentualne uzupełnianie ewidencji przez podatnika będzie ograniczone do minimum — mówi Kazimierz Romaniec.