"K"

Urszula Chojnacka, Katarzyna Ostrowska, Tadeusz Stasiuk, Łukasz Świerżewski, Beata Tomaszkiewicz, Paweł Zielewski
14-10-2002, 00:00

Kapitalizacja odsetek

Wielokrotne naliczanie odsetek po każdym okresie umownym — tygodniowym, miesięcznym, kwartalnym czy rocznym. Odsetki doliczane są do kapitału, więc oprocentowanie za następny okres umowny liczone jest już od wyższego kapitału.

Kapitał

Zwany też funduszem — majątek, który może przynosić właścicielowi dochód w postaci wartości dodanej. W firmie występuje w postaci kapitału własnego i kapitału obcego. Do kapitału własnego zalicza się środki będące własnością spółki, np. wkłady właścicieli (wspólników, udziałowców, akcjonariuszy), rezerwy z zysków itp. Z kolei kapitał obcy to środki będące czasowo w dyspozycji spółki, np. pożyczki, kredyty, zobowiązania wobec dostawców, pracowników itp.

Kapitał firmy - rodzaje

Kapitał akcyjny (kapitał spółki akcyjnej)Kapitał wymieniony w statucie spółki akcyjnej. Wpłacane przez akcjonariuszy środki stanowią podstawę majątkową działalności spółki i podstawę jej odpowiedzialności wobec wierzycieli. Kapitał akcyjny dzieli się na akcje o równej wartości nominalnej.

Kapitał własnyOdzwierciedla zaangażowanie właścicieli w przedsiębiorstwo, z reguły powierzony jest firmie bezterminowo. Obejmuje przede wszystkim kapitał podstawowy kapitał zakładowy w spółce z o.o. lub kapitał akcyjny w spółce akcyjnej, kapitał zapasowy oraz kapitał rezerwowy. Kapitał własny przedsiębiorstwa po potrąceniu zobowiązań jest własnością akcjonariuszy posiadających akcje zwykłe.

Kapitał zakładowyStała część kapitału własnego spółki potrzebna do jej założenia, tworzona z pieniężnych lub rzeczowych wkładów wspólników. Dzieli się na udziały (w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością) lub akcje (w spółce akcyjnej), a jego wysokość jest określona w umowie (spółka z o.o.) lub statucie (spółka akcyjna). Minimalną wysokość tego kapitału określa kodeks spółek handlowych.

Kapitał założycielskiŚrodki finansowe, rzeczowe oraz wartości niematerialne i prawne (licencje, patenty itp.) będące źródłem aktywów tworzonego przedsiębiorstwa.

Kapitałowe ubezpieczenie na życie i dożycie

Produkt, który oprócz funkcji pełnionych przez ubezpieczenie na życie gwarantuje wypłatę świadczenia lub renty ubezpieczonemu po dożyciu określonego w umowie wieku.

Karencja

Odroczenie spłaty rat kapitałowych kredytu na określony czas. Najczęściej w tym okresie klient spłaca tylko odsetki.

Karta

Wydawany przez banki i organizacje niebankowe (patrz Am/Ex i Diners Club) ekwiwalent pieniądza, którym można płacić za towary i usługi.

Karta płatnicza (karta bankomatowa)

Do niedawna wiele banków w Polsce stosowało podział — kartą płatniczą można było dokonywać płatności za towary i usługi oraz pobierać pieniądze z bankomatów. Dla odmiany karta bankomatowa służyła wyłącznie do pobierania pieniędzy z ATM-ów. Obecnie podział ten już nie funkcjonuje, bowiem z obrotu wycofane zostały karty posiadające tylko funkcję bankomatową. Wyróżniamy trzy ř rodzaje kart płatniczych. Debetowe, charge i kredytowe. Transakcje dokonywane kartami debetowymi są natychmiast potrącane z konta klienta. Operacje dokonywane w danym okresie kartami charge są sumowane i odliczane z konta w okresie następnym (najczęściej jest to miesiąc). Dokonując operacji kartami kredytowymi klient musi spłacić co miesiąc tylko kwotę minimalną, pozostała część rozłożona jest na kredyt.

Karta płatnicza - rodzaje

Karta biznesWydawana dla określonej firmy (dla jej pracowników) do dokonywania płatności za towary i usługi zwykle związane z działalnością firmy, w tym tak zwane wydatki reprezentacyjne.

Karta chargeKarta obciążeniowa. Wszystkie transakcje realizowane nią w jednym miesiącu są sumowane i cała kwota jest potrącana z rachunku klienta w określonym w umowie dniu następnego miesiąca. Ponieważ klientowi jest tu udzielany pewnego typu kredyt, zwykle transakcje taką kartą obarczone są prowizją. Karty te posiadają określony limit wydatków.

Karta co-brandedKarta wydawana przez bank i np. hipermarket, stację benzynową itp. W zamian za płacenie w danej sieci właśnie tym plastikiem klient zbiera punkty, które może zamienić na nagrody (brać udział w losowaniu nagród). Karta ma związać klienta z określoną siecią usługodawców, dlatego często określana jest mianem karty lojalnościowej. Przykładem takiej karty jest plastik oferowany przez BPH we współpracy z Macro Casch and Cary.

Karta debetowaKarta płatnicza przypisana do konta osobistego. Każda dokonana nią transakcja automatycznie i w czasie rzeczywistym pomniejsza saldo rachunku. Limit tego plastikowego pieniądza określa saldo konta, często w Polsce liczone razem z dopuszczalnym saldem debetowym lub kredytowym. Transakcje tą kartą zwykle nie są obarczone prowizją.

Karta gwarancyjna do czekówSłuży do przedstawiania razem z czekiem i gwarantuje jego realizację.

Karta krajowaSłuży do dokonywania płatności tylko na terenie danego kraju, w Polce plastiki ze znakiem PolCard.

Karta kredytowaKarta z określonym limitem. Klient dokonując nią płatności w określonym przez bank terminie musi dokonać tylko minimalnej spłaty zadłużenia. Reszta jest rozłożona na raty kredytu i odpowiednio oprocentowana. Klient spłacając część zadłużenia automatycznie może zadłużyć się na taką samą kwotę.

Karta międzynarodowaMożna dokonywać nią płatności we wszystkich punktach akceptacji na całym świecie. W Polsce najbardziej znane mają znak EC/MC, Visa, Am/Ex.

Karta mikroprocesorowaTak zwana inteligentna karta. Posiada mikroprocesor, który podnosi poziom jej bezpieczeństwa i umożliwia dołączanie do karty innych usług — np. programów lojalnościowych.

Karta wirtualnaSłuży do dokonywania płatności w Internecie. Klient zwykle nawet nie posiada samej karty, tylko jej dane — datę ważności, odpowiedni numer itp. W Polsce jest w ofercie kilku banków.

Kaucja

Suma pieniędzy stanowiących zabezpieczenie wierzy telności, np. z tytułu kredytu.

Klauzule ubezpieczeniowe

Zastrzeżenia zmieniające standardowe warunki umowy ubezpieczeniowej, dopisywane do konkretnej polisy. Dotyczą one zazwyczaj zmiany zakresu ochrony ubezpieczeniowej. Klauzule pozwalają na dostosowanie umowy ubezpieczenia do indywidualnych potrzeb klienta, często służą też ochronie interesów zakładu ubezpieczeń.

Koasekuracja

Wspólne ubezpieczenie ryzyka o bardzo dużej wartości, w ramach jednej polisy, przez kilka towarzystw.

Konto

Swoisty dla metod rachunkowości sposób dokonywania zapisów księgowych. Potocznie: rachunek w banku.

Konto osobiste (ROR)

por. rachunek bieżący

Rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy, na który wpływają wszystkie lub część wynagrodzenia klienta. Służy do bieżącego zarządzania kapitałem. Można przez nie składać bankowi zlecenia płatnicze, czyli regulowanie należności klienta np. za czynsz, gaz, telefon, światło, raty kredytu itp. Aby klient miał stały dostęp do gotówki, banki do kont wydają karty płatnicze.

Konsolidacja

Łączenie firm.

Konsorcjum

Czasowa forma organizacji biznesu polegająca na połączeniu środków pieniężnych lub innych aktywów podmiotów gospodarczych w celu rozpoczęcia wspólnego, ściśle określonego przedsięwzięcia przekraczającego możliwości jednego podmiotu — np. banków — w celu udzielenia bardzo wysokiego kredytu. Instytucje finansowe dzielą się w tym wypadku zarówno kwotą udzielanego kredytu, jak i ryzykiem.

Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych

Powstała z połączenia Państwowego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń i Urzędu Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi. Rozpoczęła działalność z początkiem kwietnia 2002 r. Do kompetencji KNUiFE należy nadzór i kontrola nad funduszami emerytalnymi, towarzystwami emerytalnymi, towarzystwami ubezpieczeniowymi, brokerami, agentami oraz pracowniczymi programami emerytalnymi, wydawanie zezwoleń na działalność funduszy i towarzystw emerytalnych oraz ich cofanie, wydawanie zezwolenia na przejęcie zarządzania funduszem emerytalnym oraz połączenie towarzystw, rejestracja pracowniczych programów emerytalnych i wydawanie decyzji o ich likwidacji, wyrażanie opinii w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej, występowanie z wnioskiem o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie grup i rodzajów ubezpieczeń, zatwierdzanie umowy o przeniesienie portfela ubezpieczeń, występowanie z wnioskiem o zarządzenie likwidacji przymusowej zakładu ubezpieczeń i wyznaczenie likwidatora, ustanowienie zarządu komisarycznego oraz występowanie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości zakładu ubezpieczeń, wydawanie zezwolenia na prowadzenie działalności brokerskiej i agencyjnej, reprezentowanie i ochrona interesów uczestników OFE, pracowniczych programów emerytalnych oraz ubezpieczonych, prowadzenie działalności informacyjno-edukacyjnej Przewodniczącym komisji jest Jan Monkiewicz. Jego kadencja trwa 5 lat. W skład komisji wchodzą także: zastępcy przewodniczącego i przedstawiciele wyznaczani przez ministra pracy i finansów oraz członkowie komisji: przewodniczący KPWiG, prezes UOKiK. W posiedzeniu komisji z głosem doradczym uczestniczą rzecznik ubezpieczonych, przedstawiciel prezydenta oraz Generalny Inspektor Nadzoru Bankowego.

Komisja Papierów Wartościowych i Giełd (KPWiG)

Wyspecjalizowany organ administracji państwowej, który nadzoruje przestrzeganie reguł uczciwego obrotu i konkurencji w zakresie publicznego obrotu papierami wartościowymi oraz zapewnienie powszechnego dostępu do informacji na rynku papierów wartościowych. Komisja inspiruje, organizuje i podejmuje działania zapewniające sprawne funkcjonowanie rynku papierów wartościowych oraz ochronę inwestorów. Współdziała z organami administracji rządowej, Narodowym Bankiem Polskim oraz instytucjami i uczestnikami publicznego obrotu papierami wartościowymi w zakresie kształtowania polityki gospodarczej państwa zapewniającej rozwój rynku papierów wartościowych. Upowszechnia wiedzę o zasadach funkcjonowania rynku papierów wartościowych. Przygotowuje projekty aktów prawnych związanych z funkcjonowaniem rynku papierów wartościowych. Przewodniczącym komisji jest Jacek Socha, zastępcą przewodniczącego ds. prawnych jest Aleksander Chłopecki, a do spraw nadzoru — Jarosław H. Kozłowski.

Kontrakt terminowy

Rodzaj instrumentu finansowego, w którym dwie strony zobowiązują się do zawarcia w ustalonym okresie transakcji po ustalonej cenie (cena realizacji). Sprzedający kontrakt zobowiązuje się dostarczyć określoną liczbę przedmiotu kontraktu, a kupujący zapłacić za to ustaloną cenę. Zawarcie kontraktu terminowego z reguły nic nie kosztuje (mimo że formalnie nazywa się to kupnem kontraktu), a płatność następuje w przyszłości. Kontrakt terminowy jest zobowiązaniem obustronnym. (patrz szerzej: instrumenty pochodne).

Kontrolny pakiet akcji

Liczba akcji umożliwiająca kontrolowanie działalności emitenta, w większości przypadków jest to 50 proc. +1 akcja, ale w sytuacji silnie rozproszonego akcjonariatu wystarczy do tego celu znacznie niższa liczba walorów (nawet poniżej 20 proc.). Pozwala na nadzorowanie, kontrolę i kierowanie przedsiębiorstwem akcyjnym poprzez uczestnictwo w składzie organów zarządzających oraz gwarantuje wpływ na decyzje finansowe i gospodarcze.

Krach

Paniczna wyprzedaż akcji doprowadzająca do gwałtownego spadku cen. Charakteryzuje się ogromną podażą walorów przy znikomym lub nie istniejącym popycie. Najsłynniejszy krach miał miejsce na nowojorskiej giełdzie papierów wartościowych (24-29 października 1929 r.). W jego wyniku upadło wiele banków i przedsiębiorstw, rozpoczynając tzw. wielki kryzys.

Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych

Powstał jako osobna instytucja w 1993 r. W latach 1991-92 był częścią warszawskiej Giełdy Papierów Wartościowych. Jego zadaniem jest rejestrowanie papierów wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu, kontrolowanie spraw technicznych, związanych z papierami wartościowymi znajdującymi się w obrocie, np. sprawdzenie zgodności ich liczby z wielkością emisji, rozliczanie transakcji zawartych na giełdzie, obsługa emitentów w zakresie wypłat dywidendy, nowych emisji z tytułu prawa poboru w przypadku akcji oraz wypłata odsetek w przypadku obligacji. Przez depozyt przechodzi każda zawarta transakcja giełdowa. Depozyt jest spółką akcyjną emitującą jedynie akcje imienne, nie mające prawa do dywidendy, nie jest instytucją nastawioną na zysk.

Kredyt

Dostarczenie środków pieniężnych (lub towaru) przez wierzyciela dłużnikowi, który zobowiązuje się zwrócić je (lub zapłacić za towar) w określonym terminie wraz z odsetkami.

Kredyt - rodzaje

Kredyt inwestycyjnyPrzeznaczony na zakup nowych środków trwałych (urządzenia, roboty budowlane, linie technologiczne itp.) lub modernizację starych.

Kredyt konsorcjalnyUdzielany przez dwa lub więcej banków. Kredytobiorca podpisuje jednakową, wspólną umowę kredytową z bankami tworzącymi w tym celu konsorcjum, a one udzielają mu kredytu na jednakowych zasadach. Jeden z banków musi być organizatorem konsorcjum i on występuje następnie w imieniu pozostałych instytucji. Kredyt konsorcjalny jest zwykle udzielany przy podwyższonym ryzyku lub wówczas, gdy kwota kredytu jest wyjątkowo wysoka.

Kredyt lombardowyUdzielany pod zastaw metali szlachetnych, papierów wartościowych itp. Czas spłaty jest krótki, zwykle do trzech miesięcy, a odsetki pobierane są z góry.

Zastawiany przedmiot musi być wyceniony przez specjalistę na koszt kredytobiorcy. Instytucja, która otrzymuje jako zabezpieczenie zastawioną rzecz, ma prawo do jej sprzedaży w przypadku, gdy kredytobiorca nie spłaci długu.

Kredyt obrotowyPrzeznaczony na prowadzenie działalności gospodarczej i bieżące potrzeby firmy związane z tą działalnością. Zwykle udzielany jest jako kredyt w rachunku bieżącym.

Kredyt odnawialnyRodzaj kredytu w rachunku bieżącym. Kwota pożyczona maleje z każdorazowym wpływem środków na rachunek, a to pozwala na ponowne zadłużenie do określonej wysokości.

Kredyt refinansowyKredyt udzielany przez bank centralny bankom komercyjnym dla zapewnienia płynności operacji finansowych, wspierający preferencyjne kredyty dla wybranych dziedzin gospodarki.

Kredyt w rachunku bieżącymKredytobiorca ma możliwość dokonania zadłużenia do określonej wysokości w rachunku bieżącym i spowodowanie salda debetowego przez wypłacanie środków nie znajdujących się na rachunku. Saldo debetowe i odsetki od pobranej sumy muszą znaleźć się na rachunku najpóźniej w ostatnim dniu obowiązywania umowy kredytowej. Każdy wpływ pieniędzy zmniejsza zadłużenie kredytobiorcy.

Kredyty mieszkanioweUdzielany na zakup lub budowę mieszkania. Jego zabezpieczeniem jest hipoteka. Zwykle jest to kredyt długoterminowy, przyznawany na 10-20 lat.

Kredyty mieszkaniowe - rodzaje

Kredyt budowlanyNa finansowanie budowy. W chwili przyznawania kredytu nie ustanawia się hipoteki, więc banki stosują inne zabezpieczenia. Po ustanowieniu hipoteki kredyt jest zmieniany na hipoteczny.

Kredyt hipotecznyPrzyznawany w celu zakupu lub budowy domu. Już w chwili pobierania kredytu można ustanowić hipotekę na danej nieruchomości. (patrz: pożyczka hipoteczna)

Kurs akcji

Cena papieru wartościowego wyznaczana na podstawie zgłaszanego popytu i podaży. Kurs może być ustalany w systemie notowań ciągłych lub w systemie notowań jednolitego kursu dnia — na początku sesji giełdowej na podstawie zleceń złożonych odpowiednio wcześniej przez inwestorów

Kurs walutowy

Cena waluty danego kraju za granicą. Kurs walutowy jest ogłaszany przez bank centralny. Ponadto osobno podawany jest kurs kupna i sprzedaży danej waluty. Jeżeli kurs walutowy jest ustalany administracyjnie przez władze danego kraju, mówimy o kursie walutowym sztywnym, który możejedynie ulegać niewielkim wahaniom w określonych granicach.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Urszula Chojnacka, Katarzyna Ostrowska, Tadeusz Stasiuk, Łukasz Świerżewski, Beata Tomaszkiewicz, Paweł Zielewski

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

/ "K"