Styczniowywzrost eksportu o 16,8 proc. rok do roku oraz lepsze nastroje producentów poprawiły obraz koniunktury w Japonii, ale dla Międzynarodowego Funduszu Walutowego nie są to sygnały, które zmieniają strategiczną ocenę czwartej gospodarki świata. Fundusz podkreśla, że kraj wykazuje „imponującą odporność” na globalne zawirowania, lecz bilans zagrożeń przesuwa się w stronę scenariuszy negatywnych.
Zdaniem MFW napięcia handlowe – w tym te wynikające z trudnych relacji z Chiny – oraz słaba dynamika realnych płac mogą szybko podważyć zaufanie konsumentów i inwestorów. Oznacza to, że nawet jeśli eksport chwilowo rośnie, to trwałość odbicia zależy przede wszystkim od stabilności krajowego popytu.
Polityka fiskalna Takaichi w centrum obaw MFW
Propozycje premier Sanae Takaichi, obejmujące cięcia podatkowe i zwiększone wydatki publiczne, zdaniem MFW mogą okazać się ryzykowne w obecnych warunkach makroekonomicznych. Najbardziej kontrowersyjny plan to czasowe zniesienie 8 proc. podatku konsumpcyjnego na żywność – krok korzystny dla gospodarstw domowych, lecz potencjalnie groźny dla stabilności finansów państwa.
Według szacunków japońskiego ministerstwa finansów, emisja obligacji może wzrosnąć w ciągu trzech lat o 28 proc. To – jak wskazuje Fundusz – zwiększa ryzyko, że Japonia w kolejnych latach utraci zdolność skutecznego reagowania na nieprzewidziane szoki gospodarcze.
MFW ostrzega, że dalsze luzowanie fiskalne może wejść w konflikt z potrzebą stabilizacji długu, zwłaszcza przy rosnących kosztach jego obsługi.
Potrzeba zacieśnienia polityki monetarnej a narastające napięcia
W swoich zaleceniach fundusz wzywa Tokio do kontynuowania zacieśniania polityki pieniężnej. Bank Japonii po latach ultraniskich stóp procentowych zamierza dalej normalizować politykę, co ma przeciwdziałać presji inflacyjnej wywołanej słabym jenem.
Zdaniem MFW szybkie podnoszenie stóp może być konieczne, ale równocześnie zwiększy koszt obsługi już rekordowego długu publicznego. To z kolei ograniczy pole manewru fiskalnego, którego rząd i tak potrzebuje, by realizować obietnice wyborcze. Fundusz zwraca uwagę, że sprzeczne kierunki polityki rządu i banku centralnego mogą generować dodatkową niestabilność rynkową.