Niejasna sukcesja podatkowa

opublikowano: 19-04-2012, 00:00

Jeszcze niewielu przedsiębiorców przekształca się w spółki kapitałowe, a już zajmą się tym sądy. Resort finansów nie wyklucza wydania wykładni

Przedsiębiorcy wciąż czekają na wykładnię, jak stosować przepisy podatkowe w przypadku przekształcenia firmy osoby fizycznej w jednoosobową spółkę kapitałową. Minister finansów na razie z tym się nie kwapi. Poseł Radosław Witkowski, który niemal od początku tego roku prowadzi w tej sprawie korespondencję z kierownictwem resortu finansów (pisaliśmy o tym 14 lutego 2012 r.), nie daje za wygraną.

W tym miesiącu po raz kolejny zwraca uwagę, że jest to problem na szeroką skalę, a wykładnia ministra o charakterze powszechnym pozwoliłaby przedsiębiorcom na pełniejsze korzystanie z nowych dla nich uprawnień, wynikających z przepisów deregulacyjnych.

Przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi mogą przekształcać się w jednoosobowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością albo spółki akcyjne i zachować przy tym ciągłość prawną dzięki przepisom obowiązującym od 1 lipca 2011 r.

Nowe uprawnienie rodzi jednak wiele pytań, szczególnie o konsekwencje podatkowe związane z zachowaniem praw i obowiązków z okresu przed przekształceniem (ciągłość nie obejmuje ulg podatkowych). Przepisy nie dają wskazówek, jak w praktyce stosować regulacje podatkowe w przełomowym dla przedsiębiorcymomencie, jakim jest zmiana statusu prawnego.

Pytania bez odpowiedzi

Wątpliwości jest tak wiele, że przedsiębiorcy nie korzystają masowo z nowego prawa. Radosław Witkowski zwracał uwagę na związane z nim problemy w interpelacji poselskiej, a także w osobnym, obszernym piśmie bezpośrednio skierowanym do ministra finansów. Poseł przedstawił w nim szczegółowo 13 zagadnień, które zgłosili mu przedsiębiorcy.

Nowe uprawnienie rodzi np. pytania o to, czy przekształcenie oznacza przychód dla przekształconej spółki, a odsetki od długów i zobowiązań stanowią koszt uzyskania przychodów, czy należności od kontrahentów otrzymane po przekształceniu będą przychodem spółki albo jak spółka rozlicza koszty wcześniejszej działalności.

Radosław Witkowski zwrócił się do wiceministra Andrzeja Parafianowicza o udzielenie odpowiedzi na te pytania i tym samym danie szansy przedsiębiorcom na pełne skorzystanie z dobrodziejstw deregulacyjnych.

Każde z tych zagadnień, jak podkreślał, zasługuje na interpretację ministerialną. W marcu pojawiła się odpowiedź na interpelację, w której resort odniósł się m.in. do skutków przekształcenia dla zawartych wcześniej umów leasingu (pisaliśmy o tym 24 marca).

Pytania skierowane w bezpośredniej korespondencji z kierownictwem ministerstwa nie doczekały się jeszcze wyjaśnień. W piśmie do posła odniesiono się tylko do wątpliwości dotyczących sukcesji podatkowej związanej z przekształceniem.

Odpowiedzialność za przeszłość

Jacek Kapica, podsekretarz stanu w MF, przypomniał, że po zmianach związanych z deregulacją Ordynacja podatkowa przewiduje odpowiedzialność solidarną spółki powstałej z przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną oraz tej osoby za powstałe do dnia przekształcenia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Jednocześnie nie ustanowiono w Ordynacji zasady następstwa prawnego wszystkich praw i obowiązków podatkowych podmiotu przekształconego. W konsekwencji nie ma uniwersalnego przejścia wszelkich praw i obowiązków, a spółka nie staje się następcą prawnym osoby fizycznej.

— Wynika to z faktu, że osoba fizyczna nie traci bytu prawnego. Nadal jest podatnikiem, na którym ciąży obowiązek zapłaty zobowiązań powstałych przed przekształceniem. Objęcie sukcesją wszystkich praw i obowiązków byłoby równoznaczne z wprowadzeniem swoistego modelu unikania obciążeń podatkowych. Osoba fizyczna zostałaby od nich uwolniona, bo ich sukcesorem zostałaby spółka, w której były przedsiębiorca byłby wspólnikiem lub akcjonariuszem — wyjaśnia wiceminister.

W spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjnych za ich zaległości nie odpowiadają wspólnicy ani akcjonariusze, lecz członkowie zarządu.

— Jeśli przedsiębiorca po przekształceniu nie wejdzie do zarządu spółki, w razie jej rozwiązania, np. upadłości, dochodzenie przejętych przez nią należności podatkowych byłoby praktycznie niemożliwe — wyrokuje Jacek Kapica.

Odmowy skarbówki

Poseł przyjął te argumenty, ale cały czas uważa, że potrzebne są szczegółowe wyjaśnienia, jak w praktyce stosować prawo podatkowe przy przekształceniu. Tymczasem organy podatkowe odmawiają wydawania interpretacji indywidualnych.

Problemem okazało się zdefiniowanie „zainteresowanego”, czyli tego, kogo one dotyczą. Według Ordynacji podatkowej podatnik stosuje się do interpretacji wydanej przed powstaniem spółki w zakresie dotyczącym jej działalności.

W omawianych przypadkach nie ma jednak mowy o powstaniu spółki. Na niektóre odmowy wydania interpretacji wniesiono już skargi do sądu administracyjnego. Wiceminister ma nadzieję, że orzeczenia sądowe rozstrzygną powstałą wątpliwość i wyznaczą kierunek postępowania organów przy wydawaniu wykładni.

Jednocześnie — jak zapewnił — skutki podatkowe związane z przekształceniem, wobec których poseł zgłosił szczegółowe wątpliwości, są na razie analizowane, a stosowanie przepisów w tym zakresie przez organy podatkowe monitorowane przez resort pod kątem jego jednolitości.

Jacek Kapica nie wykluczył wydania interpretacji ogólnej w razie stwierdzenia rozbieżnych stanowisk organów podatkowych.

Prawo do przekształcenia

Możliwość przekształcenia przedsiębiorcy-osoby fizycznej w jednoosobową spółkę z o.o. lub akcyjną wprowadziła ustawa o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców, tzw. deregulacyjna. Wcześniej kontynuacja działalności w formie spółki kapitałowej wymagała założenia takiej spółki i wniesienia do niej przedsiębiorstwa lub jego sprzedaży na rzecz spółki.

Obecnie nie trzeba powoływać nowej firmy. W konsekwencji spółce przekształconej przysługują prawa i obowiązki przedsiębiorcy przekształcanego. Zachowuje ona zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które mu przyznano wcześniej, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej.

Zasady tej nie stosuje się do ulg podatkowych. Przedsiębiorca z dniem przekształcenia staje się wspólnikiem albo akcjonariuszem spółki przekształconej.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Iwona Jackowska

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu