Opodatkowanie w formie karty podatkowej wybierają zwykle przedsiębiorcy prowadzący małe firmy.
Możliwość opodatkowania w formie karty podatkowej jest ograniczona do przypadków wyraźnie wskazanych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (DzU z 1998 r. nr 144 poz. 930 ze zm.). Chodzi głównie o małe firmy prowadzące działalność gospodarczą zatrudniające niewielką liczbę pracowników. Opodatkowanie w tej formie dotyczy podatników będących osobami fizycznymi albo wspólnikami spółek cywilnych. Co do zasady poza działalnością objętą kartą nie mogą oni prowadzić innej pozarolniczej działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 23 tej ustawy, kartę opłacają osoby prowadzące działalność:
- usługową lub wytwórczo-usługową, określoną w części I tabeli stanowiącej załącznik nr 3 do ustawy, w zakresie wymienionym w załączniku nr 4 do ustawy,
- usługową w zakresie handlu detalicznego żywnością, napojami, wyrobami tytoniowymi oraz kwiatami, z wyjątkiem napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc. — w warunkach określonych w części II tabeli,
- usługową w zakresie handlu detalicznego artykułami nieżywnościowymi — w warunkach określonych w części III tabeli, ze wskazanymi wyjątkami, np. handlu paliwami silnikowymi,
- gastronomiczną — jeżeli nie jest prowadzona sprzedaż napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc. — w warunkach określonych w części IV tabeli,
- w zakresie usług transportowych wykonywanych przy użyciu jednego pojazdu — w warunkach określonych w części V tabeli,
- w zakresie usług rozrywkowych — w warunkach określonych w części VI tabeli,
- w zakresie sprzedaży posiłków domowych w mieszkaniach, jeżeli nie jest prowadzona sprzedaż napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc. — w warunkach określonych w części VII tabeli,
- w wolnych zawodach, polegającą na świadczeniu usług w zakresie ochrony zdrowia ludzkiego — w warunkach określonych w części VIII tabeli,
- w wolnych zawodach, polegającą na świadczeniu przez lekarzy weterynarii usług weterynaryjnych, w tym również sprzedaż preparatów weterynaryjnych wymienionych w pozycjach: 24.42.13-60, 24.42.21-65, 24.42.21-69, 24.42.23- -40 ex oraz 24.41.51-90.19 Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług — w warunkach określonych w części IX tabeli,
- w zakresie opieki domowej nad dziećmi i osobami chorymi — w warunkach określonych w części X tabeli,
- w zakresie usług edukacyjnych, polegającą na udzielaniu lekcji na godziny — w warunkach określonych w części XI tabeli.
Prawa i obowiązki opodatkowanych w formie karty podatkowej
Wysokość podatku
Zasada ogólna
- Podatnik objęty kartą podatkową płaci zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości wynikającej z decyzji wydanej przez naczelnika urzędu skarbowego obniżając podatek o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne (7,75 proc. podstawy jej wymiaru), o ile nie została odliczona od podatku dochodowego. Wysokość opłacanego podatku jest ustalana na podstawie stawek kwotowych określonych dla poszczególnych rodzajów działalności, a więc nie zależy od wysokości uzyskanych przez podatnika dochodów.
Pamiętaj
- Decyzja ustalająca wysokość podatku według stawek miesięcznych jest wydawana odrębnie na każdy rok podatkowy.
Wydanie decyzji w sprawie karty podatkowej jest poprzedzone sprawdzeniem przez urząd skarbowy warunków, które powinien spełniać podatnik, aby został nią objęty.
- W szczególnych przypadkach określonych w art. 27 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (DzU z 1998 r. Nr 144 poz. 930 ze zm.) możliwe jest obniżenie podatku np. wobec niepełnosprawnych; osób, które ukończyły 60 lat życia czy są równocześnie zatrudnione w pełnym wymiarze czasu pracy i nie zatrudniają pracowników.
- Podatnik na zasadzie praw nabytych może kontynuować odliczenia z tytułu tzw. ulgi uczniowskiej, która już nie obowiązuje.
Nie można
- dokonywać odliczeń z tytułu ulg (jak chociażby przy ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych) ani od dochodu, ani od podatku (wyjątkowo od podatku odlicza się wskazaną wyżej składkę zdrowotną oraz ulgę uczniowską przy jej kontynuowaniu w tym roku)
- wspólnie rozliczać się z małżonkiem w zeznaniu rocznym ani korzystać z preferencyjnego opodatkowania przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci.
Rozliczenie podatku
Zasada ogólna
- Zapłata podatku następuje do siódmego dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni, a za grudzień 2004 r. do 28 grudnia tego roku (na rachunek urzędu skarbowego lub bezpośrednio w kasie urzędu).
Pamiętaj
- Podatnik jest zobowiązany do wpłaty podatku na rachunek urzędu skarbowego lub w kasie urzędu ustalonego w decyzji nawet w przypadku, gdy nie uzyskuje dochodów.
- W przypadku opłacania karty podatkowej w roku ubiegłym i obecnie podatnik płaci do momentu uzyskania decyzji za ten rok podatek w wysokości stawki wynikającej z decyzji za rok 2003. Kwoty podatku zapłacone do momentu doręczenia decyzji ustalającej opodatkowanie w formie karty zalicza się na poczet podatku wynikającego z decyzji.
- W terminie do 31 stycznia 2005 r. istnieje obowiązek złożenia rocznej deklaracji o wysokości składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach tego roku (PIT 16 A).
Nie należy
- składać żadnych deklaracji podatkowych w trakcie roku podatkowego ani zeznania rocznego za rok podatkowy
- wpłacać zaliczek na podatek,
- prowadzić ksiąg.
Zrzeczenie się karty
Zasada ogólna
- W ciągu 14 dni od doręczenia decyzji ostatecznej ustalającej wysokość podatku albo zmieniającej wysokość podatku podatnik może jeszcze zrzec się opodatkowania w tej formie i przejść na ryczałt albo zasady ogólne, jeśli uzna jedną z tych form za korzystniejszą.
Pamiętaj
- Zrzeczenie się karty powoduje, iż do końca miesiąca, w którym podatnik zrzekł się opodatkowania w tej formie jest obowiązany opłacać podatek dochodowy na ogólnych zasadach. Powinien także złożyć urzędowi skarbowemu deklarację o wysokości dochodu osiągniętego od początku roku do końca miesiąca, w którym zrzekł się opodatkowania w formie karty oraz wpłacić różnicę pomiędzy kwotą podatku dochodowego wynikającego z deklaracji a kwotą podatku dochodowego zapłaconego w formie karty podatkowej, w okresie przed zrzeczeniem się opodatkowania w tej formie.
Dokumentacja, ewidencja
Zasada ogólna
- Na żądanie klienta wydawane są rachunki i faktury na sprzedaż wyrobu, towaru lub wykonanie usługi.
Podatnik nie prowadzi żadnych ewidencji dla celów podatku dochodowego. Jeśli zatrudnia pracowników musi prowadzić ewidencję zatrudnienia oraz imienne karty przychodów pracowników, zgodnie z rozporządzeniami Ministra Finansów z 17 grudnia 2002 r. (DzU Nr 219 poz. 1838 i 1839).
Pamiętaj
- Kopie wskazanych dokumentów należy przechowywać przez pięć lat podatkowych licząc od końca roku, w którym je wystawiono.
Jeśli wcześniej podatnik był opodatkowany na zasadach ogólnych do czasu doręczenia decyzji o opodatkowaniu kartą podatkową, w 2004 r. musi prowadzić księgę przychodów i rozchodów.
Podatnicy VAT
Zasada ogólna
- Generalnie podatnicy opodatkowani w formie karty podatkowej są zwolnieni z opłacania VAT w zakresie działalności objętej tą formą opodatkowania na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU z 1993 Nr 11 poz. 50 ze zm.). Jeśli dokonują eksportu towarów i usług, płacą VAT według preferencyjnej 0-proc. stawki pod warunkiem, że prowadzą ewidencję dla celów VAT.
Pamiętaj, że
- Czynności wykonywane przez podatnika objętego kartą podatkowa będą jednak opodatkowane VAT w sytuacjach wskazanych w wymienionej ustawie. Wiąże się to z szeregiem obowiązków (m.in. rejestracja dla celów VAT, odpowiednie dokumentowanie transakcji, składanie deklaracji miesięcznych lub kwartalnych, prowadzenie rejestrów zakupu i sprzedaży VAT itd.)
- Jeśli w 2003 r. nie został przekroczony limit obrotu 10 tys. euro, a podatnik chce w tym roku rozliczać VAT na zasadach ogólnych, musi pisemnie zawiadomić o tym zamiarze naczelnika urzędu skarbowego przed początkiem miesiąca, w którym rezygnuje ze zwolnienia.
W 2004 r. VAT nie płacą
- Korzystający ze zwolnienia podmiotowego ze względu na uzyskany w 2003 r. obrót, tzn. jeśli wartość sprzedaży towarów lub usług, a także eksportu nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku limitu 10 tys. euro (45 700 zł).
- Korzystający ze zwolnienia, o którym mowa w art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.
Obowiązki informacyjne
Zasada ogólna
- Podatnik objęty kartą podatkową powinien informować pisemnie naczelnika właściwego urzędu skarbowego o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do opodatkowania w formie karty lub na wysokość podatku (np. przekroczenie limitu zatrudnienia, zmiana rodzaju prowadzonej działalności), a także o likwidacji działalności.
Pamiętaj
- Od dnia, w którym nastąpiła utrata warunków do stosowania karty, podatnik opłaca ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i prowadzi ewidencję przychodów albo płaci podatek dochodowy na zasadach ogólnych i prowadzi odpowiednie księgi podatkowe.