Jakie obowiązki ma pracodawca wobec pracownika odchodzącego na emeryturę?
Barbara Krzyżewska, pracownica trzyosobowego przedstawicielstwa zachodniej firmy, zwróciła się do „PB” z prośbą o wyjaśnienie kilku wątpliwości. W styczniu 2006 r. kończy 60 lat i wybiera się na emeryturę. Zastanawia się, czy i jakich dokumentów związanych z zatrudnieniem może żądać od pracodawcy. Myśli też o ponownym zatrudnieniu się w swojej firmie już jako emerytka.
Powinności pracodawcy
Przedsiębiorstwa, które zatrudniają do 20 osób, są zwolnione m.in. z obowiązku współdziałania z pracownikiem w gromadzeniu dokumentacji niezbędnej do przyznania mu świadczenia emerytalnego oraz innych świadczeń określonych w ustawie z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU nr 39 z 2004 r., poz. 353 z późn. zm.). Jednak nie zwalnia to pracodawcy z obowiązku wystawienia właściwych dokumentów.
— Zakład pracy musi wydać: świadectwo pracy, czyli dokument potwierdzający okresy nieskładkowe przypadające w trakcie zatrudnienia, m.in. okresy urlopu wychowawczego, bezpłatnego, choroby pracownika. Musi wystawić także zaświadczenie o wynagrodzeniu ZUS Rp-7, dokumentujące wysokość osiągniętego w trakcie całego zatrudnienia dochodu, który brany jest pod uwagę przy obliczaniu podstawy emerytury — wylicza Joanna Długokęcka, kierownik działu kadr i płac w FPA.
Małe firmy nie mają obowiązku wystawiania zaświadczenia Rp-7, ale na prośbę przyszłego emeryta powinny to uczynić.
— Każdy pracodawca ma obowiązek prowadzenia dokumentacji pracowniczej w postaci akt personalnych, list płac, kartotek zbiorczych wynagrodzeń, kart zasiłkowych. Musi je przechowywać przez 50 lat od zakończenia stosunku pracy z danym pracownikiem. Nie ma prawa odmówić mu wglądu do tych dokumentów ani wydania niezbędnych zaświadczeń — dodaje Joanna Długokęcka.
Znów do pracy
Barbara Krzyżewska po przyznaniu jej świadczenia emerytalnego przez ZUS chciałaby zawrzeć z obecnym pracodawcą nową umowę o pracę.
— Czy mogę ponownie podjąć pracę w tym samym przedsiębiorstwie, bez ryzyka zmniejszenia czy zawieszenia świadczenia emerytalnego? I czy moje przyszłe zarobki będą podlegać jakimś ograniczeniom? Czy ponowna umowa o pracę (równoległa do pobierania świadczenia emerytalnego) musi mieć jakąś szczególną treść? — pyta Barbara Krzyżewska.
Nic nie stoi na przeszkodzie, by emeryt podjął ponownie pracę w dotychczasowym miejscu zatrudnienia. Jednak pomiędzy jednym a drugim stosunkiem pracy powinna zostać zachowana co najmniej jednodniowa przerwa. Nowa umowa o pracę nie musi zawierać żadnych szczególnych postanowień.
— Od 1 stycznia 1999 r. świadczenia emerytalne osób, które mają ustalone prawo do emerytury i ukończone 60 lat w przypadku kobiet, a 65 lat — mężczyzn, nie podlegają zmniejszeniu lub zawieszeniu, bez względu na wysokość osiąganego przychodu. Dochody z tytułu ponownego zatrudnienia podlegają składkom na ubezpieczenie — wyjaśnia Joanna Długokęcka.