Zasada swobody przemieszczania się pracowników i obywateli Unii Europejskiej w jej obrębie jest jednym z kamieni węgielnych europejskiej integracji i jako taka znalazła poczesne miejsce w unijnych traktatach. W wolnej i zintegrowanej Europie nie może być obywateli pierwszej i drugiej kategorii. Mimo to niektóre państwa i grupy interesów próbują cofnąć czas i ograniczyć prawa obywateli UE do podejmowania pracy w dowolnie wybranym miejscu wspólnoty. Nawet jeśli to wciąż głos mniejszości, obserwujemy rozwój sytuacji z niepokojem.
Nieskrępowana mobilność pracowników przynosi wiele korzyści: poza zdynamizowaniem UE zmniejsza ekonomiczne nierówności między krajami i może ograniczyć skalę niekorzystnych zmian demograficznych. Doświadczenie pokazuje, że swobodny przepływ ludzi nie prowadzi do migracji w poszukiwaniu lepszego wsparcia socjalnego — jest raczej sposobem na bardziej efektywne wykorzystanie topniejących zasobów kapitału ludzkiego w UE.
Nie czas na cofanie zegara. Wprost przeciwnie — czas podjąć działania na rzecz zniesienia wszystkich ograniczeń. Po pierwsze, musimy ujednolicić przepisy w zakresie opodatkowania i zabezpieczenia społecznego i lepiej skoordynować systemy emerytalne. Po drugie, wdrożyć efektywny, ogólnoeuropejski system pośrednictwa i wsparcia rynku pracy. Taki system wymaga przejrzystych i efektywnych zasad określających zakres wsparcia (w tym zasiłki społeczne). Musimy też zwiększyć efektywność usług wsparcia rynku pracy, przemieszczania się i nauki języka, np. przez wzmocnienie programów wymiany pracowników, stażystów i studentów, oraz ustalić standardy, które pozwolą na uznanie kwalifikacji zawodowych w całej UE. Musimy również otworzyć nasze umysły na taką Unię, w której nawet praca w sektorze publicznym danego państwa może być podjęta przez odpowiednio wykwalifikowanego pracownika z innego kraju UE. Musimy w końcu lepiej i bardziej przekonująco komunikować obywatelom UE korzyści wynikające z pracy za granicą, ale też przyjmowania imigrantów w swoim kraju.
W związku z tym apelujemy o Kartę UE, która stanowiłaby wspólne zobowiązanie do „Pracy bez granic”.
Klaus F. Zimmermann
IZA i Bonn University, Niemcy
Tito Boeri
Bocconi University, Włochy
Pierre Cahuc
CREST-ENSAE, Francja
Werner Eichhorst
IZA, Niemcy
Juan F. Jimeno
Bank of Spain, Hiszpania
Paweł Kaczmarczyk
Uniwersytet Warszawski, Polska
Martin Kahanec
Central European University, Węgry
Jo Ritzen
Maastricht University, Holandia
Monica Roman
Bucharest University of Economic Studies, Rumunia
Nina Smith
Aarhus University, Dania
Alan Winters
University of Sussex, Wielka Brytania