UOKiK karze, firmy płaczą i płacą

opublikowano: 04-07-2021, 20:00

W ciągu pięciu lat urząd antymonopolowy nałożył na przedsiębiorstwa 821 mln zł kar. W tym okresie wpłaty z tytułu sankcji wyniosły 712 mln zł.

Rada Przedsiębiorczości, skupiająca największe i najważniejsze organizacje biznesowe, niedawno wyraziła dezaprobatę wobec metod działania Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK). Zarzuciła mu m.in. długotrwałe prowadzenie postępowań, brak dialogu z kontrolowanymi przedsiębiorcami, żądanie zbyt wielu szczegółowych informacji, dawanie firmom zbyt mało czasu na przedstawienie dokumentów i odpowiedzi. Zdaniem rady takie praktyki „negatywnie wpływają na rzetelność postępowań i podważają zaufanie do tak istotnego urzędu jak UOKiK”.

Postanowiliśmy sprawdzić, jak o jakości postępowań prowadzonych przez regulatora świadczą statystyki. Okazuje się, że w latach 2015-19 łączne sumy kar nałożonych i wpłaconych do budżetu państwa niemal się zrównały. To oznacza, że sądy, do których firmy się odwołują, coraz częściej podtrzymują decyzje UOKiK.

Karząca ręka ludu
Karząca ręka ludu
Kierowany przez Tomasz Chróstnego UOKiK nie tylko nakłada na firmy coraz wyższe kary, ale też coraz częściej wygrywa w sądach. Korzysta na tym budżet państwa - inkasuje coraz więcej.
Grzegorz Kawecki

Przeciwnik wagi ciężkiej

W ciągu pięciu lat suma nałożonych kar wyniosła 821 mln zł, a łączna kwota kar zapłaconych - 712 mln zł, czyli niemal tyle samo (patrz: infografika). Oczywiście kary zapłacone w danym roku nie są skutkiem bieżących postępowań, bo od decyzji urzędu do wpłaty upływa często kilka lat, podczas których toczy się postępowanie odwoławcze. Pięcioletni okres daje jednak pewne wyobrażenie o celności rozstrzygnięć UOKiK.

- Jestem zaskoczony, że UOKiK ma aż tak dużą skuteczność w dochodzeniu i egzekwowaniu w sądach kar finansowych. Myślałem, że wynosi ona około 65 proc., a okazuje się, że prawie 90 proc. - przynajmniej w tym okresie. Z punktu widzenia przedsiębiorców nie ma powodów do radości, ale trzeba oddać urzędowi sprawiedliwość. Wygląda na to, że celnie typuje obszary do kontroli, potrafi zebrać dowody i wykazać ich siłę w sądzie. W wielu sprawach sądy tylko obniżają wysokość sankcji finansowej, ale potwierdzają bezprawność działań firm – mówi Arkadiusz Pączka, ekspert Federacji Przedsiębiorców Polskich.

Zwraca uwagę, że kary idą w górę kar.

- Ten trend był szczególnie widoczny w 2020 r. [łączna kwota kar to blisko 31 mld zł - red.], nie licząc nawet gigantycznej sankcji, ponad 29 mld zł, dla Gazpromu, którą chyba należy oceniać w kategoriach politycznych. Czas pokaże ile z ubiegłorocznych wielkich kar utrzyma się w sądach. Niewątpliwie jednak przedsiębiorcy muszą mieć się na baczności bo UOKiK to silny urząd i groźny przeciwnik – podkreśla Arkadiusz Pączka.

Celem nie są same kary

Ostatnie wygrane potyczki UOKiK to sprawa z T-Mobile w Sądzie Najwyższym (kara 15,3 mln zł). Dwa procesy prawomocnie przegrał Orange, co kosztowało go ok. 40 mln zł. Polkomtel wrócił na tarczy z I instancji w sprawie o ok. 40 mln zł. Prawie 20 mln zł w dwóch sprawach prawomocnie przegrał Raiffeisen Bank, a 6,6 mln zł mBank. Aflofarm wygrał w I instancji spór o 26 mln zł, ale potem usłyszał niekorzystny wyrok i musi walczyć w powtórnym procesie.

– Zazwyczaj sądy podtrzymują wydane przez nas decyzje, zarówno co do meritum, jak i zastosowanych sankcji finansowych. Statystka pokazuje, że rzetelnie i celnie oceniamy nieprawidłowości, wymierzając kary finansowe – komentuje Tomasz Chróstny, prezes UOKiK.

Poznaj program webinaru “Amortyzacja środków trwałych”, 30 sierpnia 2021 >>

Podkreśla, że miarą skuteczności regulatora rynku nie są jednak tylko nałożone i wyegzekwowane sankcje finansowe.

- Zaprzestanie nielegalnej praktyki, usunięcie jej skutków to często wieloletnie procesy, których te statystyki nie obejmują, a to jest celem naszej działalności – mówi szef urzędu.

Jego zdaniem kary nakładane są w sposób transparentny, po uwzględnieniu wielu czynników, m.in. rodzaju niedozwolonego działania, długości jego trwania i szkody wyrządzonej rynkowi lub konsumentom.

Najsurowiej ukarani

Przykładowe kary nałożone na firmy przez UOKiK (w mln zł)

Gazprom – 29228

Jeronimo Martins Polska – 838

Engie Energy Management Holding – 172

Polkomtel – 131

PTC – 123

Volkswagen Group Polska – 121

Cementownia Cemex Polska – 105

Cementownia Ożarów – 105

Veolia Energia Warszawa – 92

OMV Gas Marketing Trading & Finance – 88

TP – 75

Kronospan Szczecinek – 61

PKP Cargo – 60

PGNiG – 60

Jeronimo Martins Polska – 60

PZU – 57

Engie Energy Management Holding – 56

TP – 54

PKN Orlen – 53

PKO BP – 41

Źródło: UOKiK

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Polecane