Zyskowny podział

Albert Stawiszyński
opublikowano: 03-08-2006, 00:00

Część firm jest już po lub w trakcie podejmowania decyzji o wypłacie dywidendy za poprzedni rok obrotowy. Kto może na nią liczyć?

Dywidenda to prawo do odpowiedniej części zysku przysługującego wspólnikom (akcjonariuszom) spółek kapitałowych, a także akcjonariuszom w spółkach komandytowo-akcyjnych. W tym roku decyzję o wypłacie dywidendy albo przeznaczeniu jej na inny cel musi podjąć prawie 112 tys. spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz ponad sześć tysięcy akcyjnych.

Znaczna część z nich ma to za sobą. Przykładowo, niedawno walne zgromadzenie akcjonariuszy Decory zdecydowało, że z ubiegłorocznego zysku na dywidendę trafi aż 2,2 mln zł. Na jedną akcję przypadło 20 groszy (według wyliczeń Polskiej Agencji Prasowej). Dniem ustalenia prawa do dywidendy jest 14 lipca, a jej wypłata ma nastąpić 1 sierpnia — poinformowała spółka w komunikacie.

Są również tacy przedsiębiorcy, którzy na razie wypłaty dywidendy nie przewidują. Tak postanowili akcjonariusze Mispolu, producenta i dystrybutora konserw mięsnych i dań gotowych.

— Nie przewidujemy wypłaty dywidendy ani w tym, ani w przyszłym roku. Realizujemy bardzo intensywny program inwestycyjny. Myślę, że podzielimy się zyskiem dopiero za 2007 rok — mówił na Giełdzie Papierów Wartościowych Marek Piątkowski, prezes Mispolu.

Decyzja wspólników

Kiedy więc wspólnicy mogą liczyć na dywidendę? Zasady jej przyznania określa kodeks spółek handlowych, a w szczegółach umowy (w spółce z o.o.) i statuty (w spółce akcyjnej) przedsiębiorstw. Jednak dla obu rodzajów spółek obowiązują pewne ogólne zasady. Spółka decyduje, czy i ile dywidendy wypłacić za poprzedni rok obrotowy na zamykającym dany rok zwyczajnym zgromadzeniu wspólników (w spółce z o.o.) lub na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy (w spółce akcyjnej).

— Według przepisów kodeksu spółek handlowych zgromadzenia odbywają się w terminie sześciu miesięcy od zakończenia danego roku obrotowego — przypomina Aleksander Werner, adiunkt ze Szkoły Głównej Handlowej.

Rokiem obrotowym najczęściej jest rok kalendarzowy lub wyjątkowo inny wskazany w statucie spółki okres dwunastomiesięczny.

Dywidendę wypłaca się tylko na podstawie rocznego sprawozdania, które wykazuje zysk. Reguluje to art. 191 par. 1 oraz 347 par. 1 kodeksu spółek handlowych.

— Suma dywidendowa przypadająca do wypłaty nie może być wówczas większa od wykazanego zysku powiększonego o kapitał rezerwowy i pomniejszonego o nierozliczone straty z lat poprzednich — wyjaśnia Rafał Rąpała, wspólnik z kancelarii Kochański, Brudkowski i Wspólnicy.

Podstawową zasadą podziału zysku jest podział proporcjonalnie do akcji lub udziałów. Jednak od tej zasady są wyjątki — ale i one mają swoje ograniczenia. Uprzywilejowanie niektórych wspólników lub akcjonariuszy nie może przekraczać o połowę dywidendy przysługującej udziałom czy akcjom nieuprzywilejowanym. Wyjątkowo w spółce akcyjnej, w przypadku posiadaczy akcji niemych, tj. takich, które nie korzystają z prawa głosu, możliwe jest korzystniejsze uprzywilejowanie.

Uprawnionymi do dywidendy są wspólnicy (akcjonariusze) danej spółki, którym przysługiwały udziały (akcje) w dniu powzięcia uchwały o podziale zysku. Dzień dywidendy może zostać określony odmiennie, maksymalnie w terminie dwóch miesięcy po dniu powzięcia odpowiedniej uchwały przez zgromadzenie wspólników (akcjonariuszy). Niedopuszczalne jest przyjęcie dnia dywidendy przed tą uchwałą.

Zaliczka na dywidendę

Na poczet dywidendy można również wypłacić zaliczkę. Jest to dopuszczalne zarówno w spółce z o.o., jak i w akcyjnej.

— Zwykle o wypłacie zaliczki decyduje zarząd w drodze uchwały, a często zdarza się, że wymaga ona również potwierdzenia przez radę nadzorczą. Wówczas brak zgody rady powoduje nieważność uchwały — mówi Rafał Rąpała.

Zaliczkę na poczet dywidendy można powiększyć o niewypłacone zyski z lat poprzednich.

— Zaliczka ulega potrąceniu z ostatecznej należności dywidendowej za rok obrotowy, za który jest wypłacana. Jeżeli zarząd pomyli się w obliczeniach wielkości dywidendy, potrąci częściowo wypłaconą dywidendę z uzyskanej na koniec roku — dodaje Rafał Rąpała.

Jeśli ostateczne zamknięcie roku obrotowego wykazałoby stratę, zarząd może żądać zwrotu wypłaconej zaliczki tylko wtedy, gdy akcjonariusz, który ją pobrał, działał w złej wierze.

Okiem podatkowca

Opodatkowanie dywidend

Dochody z dywidend podlegają opodatkowaniu na szczególnych zasadach zarówno, gdy uzyskują je osoby fizyczne, jak i wtedy, gdy udziałowcami są osoby prawne. Podatek płaci się według stawki 19 proc. i nie łączy z dochodami z innych źródeł. Podstawą opodatkowania jest kwota przypadającej na udziałowca dywidendy. Płatnikiem podatku jest spółka wypłacająca dywidendę. Na niej ciąży odpowiedzialność wobec fiskusa za pobranie podatku. Dywidenda podlega opodatkowaniu dopiero w momencie jej faktycznego wypłacenia udziałowcowi. Osoba prawna może zapłacony podatek od dywidendy odliczyć od kwoty podatku od dochodów opodatkowanych na zasadach ogólnych. Prawa takiego nie mają osoby fizyczne. Prowadzi to do sytuacji, w której dochód osób prawnych, przypadający — w ramach jego podziału — osobom fizycznym, jest faktycznie opodatkowany dwukrotnie: jako dochód osoby prawnej i jako udział w dochodzie tej osoby przypadający osobie fizycznej.

Piotr Karwat, wspólnik z kancelarii Leśnodorski Ślusarek i Wspólnicy

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Albert Stawiszyński

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Tematy