Catalyst otwiera dostęp do elastycznej gotówki

Materiał partnera strony
opublikowano: 29-01-2017, 22:00

Obligacje komunalne to szansa na rozwój wielu regionów. Samorządowcy korzystają z niej coraz częściej, by móc realizować kolejne zadania publiczne

Jednostki samorządu terytorialnego (JST) coraz chętniej emitują papiery dłużne. Jest to bowiem bardziej elastyczny sposób na pozyskanie kapitału. I zarazem niejednokrotnie tańszy w porównaniu z finansowaniem bankowym. W efekcie rynek obligacji komunalnych sukcesywnie rośnie z roku na rok — podczas gdy w 2008 r. sięgał około 4 mld zł, na początku 2016 r. wyniósł około 20 mld zł, w tym na Catalyst notowane są emisje obligacji samorządowych (18 emitentów) o łącznej wartości około 3,3 mld zł.

Małgorzata Zaleska
Wyświetl galerię [1/2]

Małgorzata Zaleska ARC

— Emisje papierów dłużnych są wykorzystywane przez JST np. na inwestycje drogowe i infrastrukturalne, pokrycie przejściowego deficytu budżetowego czy też na wkład własny przy realizacji projektów finansowanych ze środków Unii Europejskiej — wyjaśnia Dariusz Mejszutowicz, szef Zespołu Relacji z Klientami GPW. Jeśli samorządy posiłkują się obligacjami w celach inwestycyjnych, zwykle uzyskane w ten sposób pieniądze wykorzystują do finansowania całych programów inwestycyjnych, choć zdarzają się również emisje na konkretne przedsięwzięcia. Zdaniem Mejszutowicza, liczba samorządów zdecydowanych na emisję obligacji będzie dalej rosnąć.

— W najbliższych latach wiele będzie zależało od stopnia wykorzystania nowej perspektywy unijnej. Aczkolwiek można założyć, że gminy będą coraz chętniej sięgać po obligacje, by w ten sposób zapewnić sobie środki niezbędne do ubiegania się o unijne dotacje w latach 2017–18 — prognozuje Dariusz Mejszutowicz.

Atrakcyjne papiery

Teoretycznie papiery emitowane przez samorządowców mogą trafić do szerokiego grona inwestorów: banków, OFE czy TFI. Jednak w praktyce około 90 proc. obligacji komunalnych znajduje się w portfelach banków. Z punktu widzenia tych podmiotów papier dłużny w postaci obligacji jest płynny, a więc można go sprzedać np. klientom, podczas gdy kredyty mogą trafić jedynie do funduszy sekurytyzacyjnych czy firm windykacyjnych.

— Papiery dłużne emitowane przez JST uchodzą za atrakcyjną ofertę na rynku: są bezpieczne, gdyż samorząd nie bankrutuje, a jego aktywa są zabezpieczeniem dla obligatariusza. Nic dziwnego, że banki, które nabywają obligacje gminne na rynku pierwotnym, nie są nawet zainteresowanie ich odsprzedażą — tłumaczy prof. Małgorzata Zaleska, prezes GPW.

Wielkość emisji papierów JST jest dość zróżnicowana: rynek regulowany Catalyst notuje zarówno duże emisje, np. miasta stołecznego Warszawy (o wartości 2,1 mld zł), Krakowa (520 mln zł), ale i oferty o mniejszej wartości, np. Tczewa (2 mln zł), Połczyna- -Zdroju (2,1 mln zł) czy gminy Konopiska (2,7 mln zł). Jak do tej pory najmniejszą emisją okazały się papiery wprowadzone przez Połczyn-Zdrój (800 tys. zł). Sama procedura emisji obligacji nie jest ani czasochłonna, ani zbytnio skomplikowana. — Przede wszystkim budżet gminy musi przewidywać spłatę na zaciągnięcie długu przez obligacje, podjąć stosowną uchwałę, a także uzyskać zgodę Regionalnej Izby Obrachunkowej na emisję — wylicza Dariusz Mejszutowicz.

Samorządowcy z reguły emitują papiery niezabezpieczone o długiej zapadalności — zwykle z 10-letnim terminem wykupu, przy czym nawet 20-letnie emisje nie są niczym niezwykłym. — Warto pamiętać, że emisja obligacji na rynku regulowanym jest wyjęta spod reżimu ustawy Prawo zamówień publicznych. Gmina może więc sobie dowolnie wybrać podmiot, który zorganizuje emisję — zauważa Dariusz Mejszutowicz.

Ekspert GPW dodaje, że obecnie marża obligacji komunalnych oscyluje na poziomie 1 proc., zaś stopa oprocentowania jest z reguły zmienna, oparta na WIBOR 3M lub 6M. Poza tym dzięki zmianom w ustawie o obligacjach z 2015 r. gminy mogą pozyskiwać dodatkowe środki, emitując tzw. obligacje przychodowe.

— Papiery te mają jedną istotną zaletę: nie są wliczane do limitu zadłużenia gminy. Ich zabezpieczeniem są natomiast całe lub częściowe przychody albo wartość majątku przedsięwzięć wskazanych przez emitenta. A to oznacza, że obligacje przychodowe mogą się okazać szczególnie przydatne przy realizacji przez JST programu Mieszkanie Plus — podkreśla prezes Małgorzata Zaleska. Zdaniem szefowej giełdy z tego powodu w najbliższym czasie można spodziewać się wzrostu ich popularności wśród samorządowców.

Elastyczne finansowanie

Obligacje mają sporą przewagę nad tradycyjnym kredytem bankowym. Po pierwsze, umożliwiają dywersyfikację źródła finansowania. Po drugie, pozwalają pozyskać stabilnych inwestorów.

— Jeżeli gmina zobowiąże się do wprowadzenia papierów na rynek regulowany, bank może zaoferować oprocentowanie niższe od tradycyjnego kredytu. Oczywiście każda emisja ustalana jest indywidualnie i jej warunki zależą m.in. od takich kryteriów, jak wielkość emisji, skala miasta czy też jego rating — tłumaczy Dariusz Mejszutowicz. Obligacje komunalne mają wiele innych zalet.

Największą z nich, jak podaje przedstawiciel GPW, jest brak konieczności ustanawiania zabezpieczeń, które są bezwarunkowo wymagane przy każdym kredycie. Ponadto środki pozyskane z emisji można elastycznie wykorzystać na dowolne inwestycje, w przeciwieństwiedo finansowania kredytem, gdzie gmina musi, po pierwsze, wskazać konkretny cel, a po drugie, bank ma prawo do przeprowadzania kontroli, czy pieniądze są wydatkowane zgodnie z przeznaczeniem.

Co więcej, to sama gmina ustala podstawowe warunki emisji obligacji, takie jak terminy emisji i spłaty poszczególnych transz. Ponadto, jak zwraca uwagę przedstawiciel GPW, wypuszczenie papierów na rynek regulowany Catalyst otwiera przed samorządami w możliwie największym stopniu dostęp do kapitału oraz inwestorów — większa przejrzystość, płynność instrumentów finansowych oraz ich obsługa przez KDPW zachęcają bowiem do nabywania obligacji te podmioty, które dotychczas ich nie kupowały lub wchodziły w posiadanie za pomocą pośredników. Notowanie na Catalyst to także znakomita promocja emitenta jako jednostki aktywnej, działającej nowocześnie, korzystającej z innowacyjnych instrumentów finansowych. Ekspert GPW zwraca uwagę na jeszcze jeden aspekt — obowiązek przekazywania informacji bieżących i okresowych, który może okazać się dodatkową formą promocji emitenta.

Aczkolwiek — jak podkreśla przedstawiciel warszawskiego parkietu — nie wolno łączyć tego bezpośrednio z działalnością marketingową. Emisje na Catalyst zwiększając wiarygodność i zaufanie do emitenta, sprawiają, że każdy samorząd, którego papiery są już notowane na rynku regulowanym, w przyszłości będzie mógł pozyskiwać potrzebne środki łatwiej, szybciej i zarazem na korzystniejszych warunkach. Niektóre JST poszły krok dalej. By jeszcze bardziej uatrakcyjnić swoje papiery dłużne, postarały się o ocenę ratingową — istotne kryterium dla inwestorów. Emitenci z oceną ratingową uchodzą za pomioty transparentne, co ułatwia oszacowanie ryzyka inwestycyjnego. Efekt? Podmioty z oceną ratingową mogą liczyć na niższe oprocentowanie papierów w porównaniu z obligacjami JST bez ratingu.

Etapy wprowadzenia obligacji jednostek samorządu terytorialnego na Catalyst

1) Decyzja o emisji obligacji

Uchwała rady gminy/sejmiku o emisji obligacji. Określenie warunków obligacji takich jak: kwota, serie, transze, terminy wykupu, minimalne oprocentowanie, minimalna subskrybowana liczba oraz cel. Opinia Regionalnej Izby Obrachunkowej.

2) Określenie rodzaju oferty

Publiczna: skierowana do nieograniczonej liczby adresatów z wykorzystaniem środków publicznego przekazu; nie wymaga sporządzania prospektu emisyjnego ani memorandum informacyjnego. Prywatna: skierowana do maksymalnie 149 inwestorów; nie można korzystać ze środków masowego przekazu.

3) Wprowadzenie obligacji do ewidencji KDPW

Nadanie kodu ISIN, który służy do identyfikacji każdego papieru wartościowego; przyjęcie papierów do depozytu. KDPW, oprócz prowadzenia ewidencji papierów wartościowych, obsługuje ich wykup i wypłatę odsetek.

4) Dopuszczenie/wprowadzenie do obrotu

Wniosek oraz ostateczne warunki emisji obligacji. Uzyskanie dostępu do systemu ESPI. Dopuszczenie/wprowadzenie do obrotu na rynku regulowanym. Źródło: GPW

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Materiał partnera strony

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu