Czas przyśpieszył

Cła wzajemne, umowy z Chinami, 12. dniowa wojna w trójkącie Izrael – USA – Iran, szalone zmiany cen ropy, wstęp do upadku dolara…Można wyliczać i wyliczać, a obywatele USA dodaliby do tej listy jeszcze wydarzenia z wewnątrz Stanów. Takie jak na przykład użycie wojska w tłumieniu rozruchów w mikroskopijnym kawałku Los Angeles. A przecież Konstytucja USA zakazuje użycia wojsk wewnątrz USA. Niektórzy komentatorzy mówią nawet o początku autorytaryzmu.

Ograniczmy się jednak do tego, co miało wpływ na zachowanie rynków i co nas jeszcze w niedalekiej przyszłości czeka. Na początek dwunastodniowa wojna. Izrael nie czekał na wynik rozmów dyplomatów i zaatakował Iran. Bez względu na to, co myśli się o irańskim reżimie (ja myślę źle) to wszyscy prawnicy mówią, że Izrael złamał prawo międzynarodowe. Tyle tylko, że ten kraj od dawna lekceważy cały świat. Lekceważy też USA i mam wrażenie (nie tylko ja), że ogon macha psem, bo Izrael de facto zmusił USA do ataku.

Najbardziej zabawne w tej nieciekawej sytuacji było to, że wtedy, kiedy irański parlament zaaprobował zamknięcie cieśniny Ormuz, Marco Rubio, sekretarz stanu USA, zadzwonił do Chin z prośbą o wpłynięcie na Iran, żeby tego nie zrobił. I myślał, że Chiny to za darmo zrobią. Gdyby sytuacja nie była tak poważna, to byłoby naprawdę bardzo śmieszne. Nie doszło do zamknięcia cieśniny (20% ogólnego popytu na ropę przez nią przepływa), bo ajatollahowie mieli głos decydujący i nie podjęli takiej decyzji. Wynika z tego, że Iran może to zrobić wyłącznie wtedy, kiedy naprawdę nie miałby innego wyjścia.

Skracając opowieść o tym konflikcie trzeba powiedzieć o jego końcu (?). Donald Trump, ewidentnie wystraszony buntem swojej bazy wyborczej (ruchu MAGA), któremu przecież obiecał zakończenie wszelkich wojen, zmuszony został do wywarcia nacisku na Izrael, w wyniku czego Iran i Izrael ogłosiły zawieszenie broni. To "wieczne" zawieszenie według Donalda Trumpa, ale w to proszę nie wierzyć. Pod byle pozorem wojna znowu rozgorzeje, wtedy, kiedy mało kto będzie tego oczekiwał.

Interesująco zachowały się rynki finansowe. Klasyczne było zachowanie rynku ropy. Drożała, ale do oczekiwanych w przypadku zamknięcia Ormuz 120$ było bardzo daleko. Cena baryłki ropy WTI zbliżyła się do 79$, ale po ogłoszenie rozejmu spadła o blisko siedem procent, powtarzając ten spadek następnego dnia, kiedy Donald Trump ogłosił, że Chiny mogą kontynuować import ropy naftowej z Iranu. Pomagało też uwolnieniu części rezerw ropy w USA. Wydaje się, że okolice 65$ to na razie bezpieczny poziom.

Na rynku walutowym gracze mieli problem. Przed atakiem Izraela na Iran widać było, że dolar utracił status bezpiecznej przystani. Owocowało to spadkami indeksu dolara (główne waluty vs dolar) wtedy, kiedy nastroje na giełdach pogarszały się. Jednak po rozpoczęciu wojny sytuacja się zmieniła i status bezpiecznej przystani na chwilę wrócił do dolara i do obligacji USA – dolar zyskiwał, a obligacje drożały. Pozostawało prawie szekspirowskie pytanie: co stanie się po zawieszeniu broni? Okazało się, że rynki weszły w przedwojenny tryb, osłabiając dolara. Pomagały głosy z Fed (Michelle Bowman) zgodnie z którymi FOMC już w lipcu obniży stopy. Z półrocznego raportu szefa Fed opublikowanego pod koniec czerwca nic takiego jednak nie dało się wysnuć. Wniosek: dolar jest i pozostanie slaby, ale w przypadku poważnego zagrożenia geopolitycznego na chwilę zyskuje.

Rynek złota też miał i ma problem. Teoretycznie reakcja na zagrożenia geopolityczne powinna być korzystna dla ceny złota, bo jest ono nadal bezpieczną przystanią. Jednak ostatnio ile razy cena uncji zbliżała się do szczytu wszech czasów (okolice 3.450 dolarów), tyle razy odskakiwała w dół bez względu na to, co działo się w geopolityce. Gracze wyciągnęli słuszny wniosek, że na razie złoto nie ma przyszłości – nie będzie biło rekordów. Dlatego też nawet solidne osłabienie dolara nie powstrzymało ceny złota od spadku o około dwa procent. Potrzebny jest dłuższy czas dalszego osłabienie amerykańskiej waluty, żeby cena złota zaczęła bić nowe rekordy.

Konieczne jest powiedzenie o tym, co nowego jest w wojnie handlowej prezydenta Trumpa. Małym plusem było to, że USA i Chiny przedłużyły wstępne porozumienie zawarte w maju w Genewie. Chiny zapewnią dostawy metali ziem rzadkich, bez których gospodarka USA miałaby duże problemy. Produkty amerykańskie importowane przez Chiny będą obłożone cłem w wysokości 10%, a chińskie w USA sumarycznym cłem w wysokości 55%. Na pozór wygląda to na nierównowagę, ale te 55% to 20% na fentanyl, 10% ceł wzajemnych i 25% ceł, które już były poprzednio wymierzane. Nic więc się w tej sprawie nie zmieniło.

Nie było też w drugiej dekadzie czerwca żadnego porozumienia na USA z innymi dużymi krajami. Donald Trump twierdzi, że ustalony w kwietniu czas moratorium na „cła wzajemne” nie zostanie 8.07 przedłużony, a Scott Bessent, sekretarz skarbu USA, mówi, że to jest możliwe. Unia swoją odpowiedź na cła zawiesiła do 14. lipca. Wielką niewiadomą jest to, co będzie się działo po tych terminach. Być może, uda się USA jakoś dogadać ze wszystkimi, ale z Unią może być problem, bo przecież Donald Trump z całego serca Unii Europejskiej nie lubi, czego wcale nie ukrywa. W każdym razie na rynkach finansowych pierwsza połowa lipca może być bardzo burzliwa.

W Polsce warto odnotować, bo to dla rynków jest bardzo ważne, to, że odbyło się posiedzenie TSUE w sprawie kredytów zlotowych ze wskaźnikiem WIBOR. Zaskoczenia nie było, bo przecież ten wskaźnik jest nie do podważenia. Nawet pełnomocnik powoda, podczas tego posiedzenia, bardzo wyraźnie tak właśnie mówił. Chodzi więc jedynie o to, czy banki właściwie informowały klientów. Sąd postanowił, że zostanie wydana opinia Rzecznika Generalnego TSUE (11 września 2025 r.). Z tego wynika, że wyrok zapadnie kilka miesięcy później - najprawdopodobniej w pierwszej połowie 2026 r.

Zakładam, że kredytobiorcy nie powinni liczyć na pozytywne dla nich orzeczenie w tej sprawie. Nadal jednak wisi nad rynkiem sprawa podatku od „nadmiarowych zysków” banków. Jestem zdecydowanym przeciwnikiem tego podatku, ale niektórzy politycy bardzo namawiają do jego zastosowania. To rzeczywiście przydałoby się budżetowi i politykom chcącym obłaskawiać elektorat. Dla GPW oznaczałoby to zakończenie hossy, bo przecież banki to większość dużych, płynnych, spółek lubianych przez zagranicę. Trzymam mocno kciuki za to, żeby ten niemądry pomysł nie znalazł jednak rządowego/sejmowego poklasku.