KREDYT PRAWIE DLA WSZYSTKICH
Pomimo złej obsługi w bankach wciąż zapożyczamy się ponad miarę
Kredyty konsumpcyjne już od kilku lat cieszą się coraz większą popularnością wśród klientów banków. Obok rachunków i lokat należą do najbardziej popularnych usług bankowych. W naszym rankingu sprawdziliśmy, który z kredytów dostępnych na rynku jest z punktu widzenia klienta najkorzystniejszy.
Ocenialiśmy kredyty gotówkowe, udzielane przez banki bez określenia przez klienta przeznaczenia pożyczanych pieniędzy, oraz kredyty ratalne, przeznaczone na zakup artykułów trwałego użytku i usług. Pominęliśmy kredyty samochodowe, choć banki zaliczają je również do kredytów konsumpcyjnych. Nie analizowaliśmy również kredytów udzielanych w ramach rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych. Tym usługom poświęcimy osobne rankingi.
Kredyt konsumpcyjny staje się coraz bardziej dostępny, banki zapewniają, że mogą sobie na niego pozwolić nawet osoby o dochodach niższych od przeciętnych. Ofertę banków badaliśmy z punktu widzenia średnio zamożnego konsumenta, chcącego jak najszybciej spłacić zaciągnięty dług. Z tego powodu zwracaliśmy szczególną uwagę na koszty kredytu, jakość obsługi i warunki spłaty przed terminem.
Decyzja o zaciągnięciu kredytu konsumpcyjnego, szczególnie niedużej wartości, często podejmowana jest przez klienta szybko, niemal spontanicznie. Równie szybkiego działania oczekuje on od banku. Niedopuszczalne jest, by na przyznanie pożyczki trzeba było czekać nawet kilka tygodni, co niestety wciąż jeszcze się zdarza. Podobnie kłopotliwe jest przygotowywanie dużej liczby dokumentów potwierdzających zdolność kredytową.
Chcąc precyzyjnie sklasyfikować przygotowane przez banki produkty, wyróżniliśmy aż siedem kryteriów oceny. Są to naszym zdaniem najważniejsze elementy, na które zwraca uwagę klient, decydując, w którym banku zaciągnąć kredyt.
Najpierw oferta
W pierwszym punkcie naszego rankingu ocenialiśmy wszechstronność przygotowanej przez banki palety kredytów. Większość banków oferuje pożyczki zarówno gotówkowe, jak i ratalne. Niektóre specjalizują się jednak w jednym rodzaju produktu — przykładem może być znany z oferty ratalnej Lukas Bank. Dodatkowe punkty przyznawaliśmy bankom starającym się wyjść naprzeciw konsumentom, oferując atrakcyjnie oprocentowane kredyty sezonowe. Przykładem jest oferowany przez Kredyt Bank kredyt gotówkowy Witaj Szkoło, udzielany w terminie rozpoczęcia roku szkolnego.
O kompleksowości oferty banku decydują nie tylko rodzaje udzielanych kredytów, ale też liczba sposobów spłaty, możliwość wyboru waluty, w której nominowany jest kredyt czy też pozostawienie klientowi możliwości decyzji dotyczącej stałego lub zmiennego oprocentowania. W tym punkcie rankingu zwracaliśmy też uwagę na elastyczność banku przy wyborze przez klienta okresu spłaty.
Koszty wciąż wysokie
Cena kredytu jest zdaniem większości konsumentów najważniejszym czynnikiem przy wyborze konkretnej oferty. Z tego powodu w drugiej rybryce naszego rankingu przyznawaliśmy aż dwadzieścia punktów.
Na koszt kredytu składa się oprocentowanie oraz prowizja pobierana przez bank. Oprocentowanie w przypadku większości banków jest podobne. Kredyty krótkookresowe (do jednego roku) mają często oprocentowanie stałe, wysokość odsetek płaconych od kredytów długookresowych liczona jest według zmiennej stopy procentowej. Większe różnice widać porównując prowizję. W przypadku kredytów ratalnych często trzeba jeszcze doliczyć prowizję pobieraną przez pośredniczącą w jego udzieleniu firmę handlową. Naszym zdaniem, pod względem kosztów najkorzystniej wypada oferta PKO BP i Invest-Banku.
Dostępność
Kolejną ocenianą kategorią były: zabezpieczenia, minimalne wymagane przez bank dochody klienta oraz maksymalna i minimalna kwota kredytu. W tym punkcie rankingu braliśmy też pod uwagę sposoby oceny przez banki wiarygodności klienta, choć instytucje finansowe niechętnie udzielają informacji na ten temat. Wszystkie te czynniki łącznie decydują o dostepności kredytów dla szerokiej rzeszy konsumentów.
Mimo deklarowanej przez banki szerokiej dostępności kredytów, niektóre z nich wciąż dość wysoko ustawiają poprzeczkę. W sieci Millennium starający się o kredyt musi wykazać dochód na poziomie co najmniej 2 tys. złotych brutto miesięcznie. Coraz więcej banków stosuje bardziej elastyczny sposób zagwarantowania sobie wypłacalności klienta — miesięczne obciążenie spłatą nie może przekraczać określonej części jego dochodów.
W podobny sposób większość instytucji finansowych określa maksymalną kwotę kredytu. Zwykle banki nie chcą pożyczać więcej niż wynosi roczny dochód brutto kredytobiorcy.
Wymagane przez banki zabezpieczenia kredytów są często bardzo kłopotliwe dla klientów — szczególnie uzyskiwanie poręczeń od innych osób. W przypadku kredytów o małej wartości wysoko ocenialiśmy zabezpieczenia nie wymagające dużego zachodu ze strony konsumenta — przewłaszczenie kupionego towaru, weksel in blanco. Dodatkowe punkty przyznawaliśmy bankom, które od klientów o wysokiej wiarygodności kredytowej nie wymagają zabezpieczeń. Taką możliwość deklaruje m.in. PKO BP. Najbardziej dostępne są, według naszej klasyfikacji, kredyty udzielane właśnie przez ten bank oraz WBK i BPH.
Dokumenty
Konieczność przygotowania pliku dokumentów już na wstępie zniechęca wielu potencjalnych kredytobiorców. Temu zagadnieniu poświęciliśmy więc jeden punkt naszego rankingu. Zwyciężył Lukas Bank, który do minimum ograniczył wymagane dokumenty, a w przypadku kredytów o małej wartości nie wymaga nawet wypełniania wniosku.
Najwięcej dokumentów muszą przygotować osoby prowadzące działalność gospodarczą. Do wykazania dochodów muszą przedstawić co najmniej zaświadczenia z ZUS, Urzędu Skarbowego, wypis z ewidencji działalności gospodarczej i opinię z banku prowadzącego rachunek firmy.
Spłaty
O uciążliwości kredytu dla klienta decydują w dużym stopniu warunki spłaty, którym poświęciliśmy aż dwie rybryki w rankingu. Pierwsza z nich dotyczy sposobów spłaty zaciągniętego długu, druga spłat przed terminem.
Najwięcej ścieżek spłaty oferuje swoim klientom BIG Bank Gdański, PKO BP i Bank Gospodarki Żywnościowej. Ciekawą propozycją jest system spłat Formuła 10 oferowany przez Invest-Bank. Klient płaci najpierw 8 proc. prowizji od kwoty kredytu a potem spłacają dziesięć równych, nie oprocentowanych rat kapitałowych.
Wszystkie oceniane przez nas banki pozwalają na spłatę kredytu przed terminem. Bezwzględnie obcinaliśmy punkty za pobieranie jakichkolwiek opłat z tego tytułu.
Obsługa
Obiektywna ocena jakości obsługi jest niemal niemożliwa. Nie byliśmy w stanie sprawdzić wszystkich oddziałów we wszystkich sklasyfikowanych bankach. Opieraliśmy się na własnych doświadczeniach, opiniach znajomych i ekspertów, porównywaliśmy też czas rozpatrywania przez bank wniosku kredytowego. Zauważyliśmy, że nie zawsze dobrze przygotowana oferta jest równie dobrze sprzedawana. Najlepsze wrażenie zrobiła na nas obsługa w WBK
Łukasz Świerżewski